การประเมินประสิทธิภาพของมาตรการเชิงรุก สำหรับการจัดการ PM2.5 ในพื้นที่กรุงเทพมหานคร

Evaluation of effectiveness of proactive measures for managing PM2.5 in Bangkok

Name: ชื่นกมล สุทธา

ThaSH: มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ -- วิทยานิพนธ์. วท.ม. (วิทยาศาสตร์สิ่งแวดล้อม) 2566

Classification :.LCCS: TD884.5

ThaSH: มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์. สาขาวิทยาศาสตร์สิ่งแวดล้อม -- วิทยานิพนธ์

ThaSH: ฝุ่นละออง -- แง่สิ่งแวดล้อม -- กรุงเทพฯ

Abstract: พื้นที่กรุงเทพมหานครประสบปัญหาฝุ่นละอองขนาดไม่เกิน 2.5 ไมครอน (PM2.5) อันเนื่องมาจากการเพิ่มขึ้นของประชากรและกิจกรรมของมนุษย์ การศึกษานี้จึงได้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษามาตรการลด PM2.5 ตั้งแต่ปี พ.ศ. 2562-2564 และการเปลี่ยนแปลงของความเข้มข้น PM2.5 ด้วยการวิเคราะห์ค่าเฉลี่ยรายปีและช่วงวิกฤต PM2.5 พร้อมระบุแหล่งกำเนิดของ PM2.5 และปัจจัยอุตุนิยมวิทยาด้วยการวิเคราะห์ความถี่และช่วงเวลาที่ส่งผลต่อความเข้มข้น PM2.5 เพื่อสามารถวิเคราะห์ประสิทธิผลของมาตรการลด PM2.5 ผลการศึกษาพบความเข้มข้น PM2.5 รายปี ในปี 2563 และ 2564 จากสถานี 3 ประเภท (สถานี KU Tower สถานีประเภททั่วไป และสถานีประเภทริมถนน) มีแนวโน้มลดลงจากปี 2562 (ปีฐาน) เท่ากับ 3% และ 5% (สถานี KU Tower), 18% และ 16% (สถานีประเภททั่วไป) และที่ 11% และ 13% (สถานีประเภทริมถนน) ตามลำดับ ในช่วงวิกฤตค่าเฉลี่ย PM2.5 ในปี 2563 และ 2564 เทียบกับปีฐาน และจำนวนวันที่ฝุ่นเกินมาตรฐานพบจำนวนวันที่เพิ่มขึ้นจากปีฐานที่ 16 วัน เป็น 21 วัน และ 24 วัน (KU Tower) ตามลำดับ และปัจจัยอุตุนิยมวิทยาในช่วงวิกฤตมีความรุนแรงเพิ่มขึ้นและส่งเสริมต่อความเข้มข้น PM2.5 ที่เพิ่มขึ้น พบสัดส่วนของการเกิดสภาวะอุณหภูมิผกผันและสภาวะอากาศคงที่ส่งผลต่อการเพิ่มขึ้นของความเข้มข้น PM2.5 ด้วยสัดส่วนที่เพิ่มขึ้นจากปีฐาน โดยเฉพาะช่วงกลางวันที่เพิ่มขึ้นจากปีฐานที่ 50% เป็น 78% ในปี พ.ศ. 2563 และลดลงที่ 47% ในปี พ.ศ. 2564 อย่างไรก็ตามความเร็วลมที่ความเร็วต่ำก่อให้เกิดลมสงบส่งผลต่อการเพิ่มขึ้นของ PM2.5 และทิศทางลมส่งผลต่อการพัดพา PM2.5 มาจากนอกพื้นที่ซึ่งมีแหล่งกำเนิดมาจากการเผาไหม้ชีวมวล และในปี 2563-2564 เป็นช่วงของการแพร่ระบาดเชื้อไวรัส Covid-19 มีการประกาศใช้มาตรการควบคุมกิจกรรมของมนุษย์ลดลง ด้วยเหตุนี้จึงเป็นผลทำให้ความเข้มข้น PM2.5 สามารถลดลงจากปีฐานที่ 60% 56% และ 56% จากสถานี KU Tower สถานีประเภททั่วไปและสถานีประเภทริมถนน ตามลำดับ ในขณะที่ในช่วงของการบังคับใช้มาตรการลด PM2.5 ความเข้มข้น PM2.5 เพิ่มขึ้นสูงสุดที่ 7% และ 18% ในปี พ.ศ. 2563 และ 2564 เทียบกับปีฐาน ดังนั้นมาตรการลด PM2.5 ที่บังคับใช้ยังไม่สามารถทำให้ PM2.5ลดลงได้ เนื่องจากปัจจัยอุตุนิยมวิทยาเป็นสำคัญ และแหล่งกำเนิดของฝุ่นละอองในพื้นที่มีความโดดเด่นของการจราจรและการเผาไหม้ชีวมวล In Bangkok, fine particulate matter with a diameter of less than 2.5 micrometers (PM2.5) has become a problem due to population growth and human activities. This study aimed to investigate measures to reduce PM2.5 from 2019 to 2021 and changes in PM2.5 concentrations. It included analyzed annual averages and hazeperiod of PM2.5, identifying sources of PM2.5and meteorological factors through frequency analysis and periods affecting PM2.5concentrations. This study found that annual PM2.5 concentrations in 2020 and 2021 decreased from the base year (2019) by 3% and 5% at KU Tower, 18% and 16% at general stations, and 11% and 13% at roadside stations, respectively. During haze periods, the average of PM2.5concentrations in 2020 and 2021 at KU Tower compared to the base year found and the number of days exceeding the standard an increased from the base year of 16 days to 21 days and 24 days ,respectively. Meteorological factors during haze periodbecame more severe, promoting an increase in PM2.5concentrations. Proportions of inversion and stable conditions increased the PM2.5concentration by 50% to 78% in 2022 and reduced it by 47% in 2023. However, low wind speeds affected the increase in PM2.5 and wind directions impacted the transport of PM2.5from biomass burning sources from outside the area. During 2022-2023, measures were announced to control human activities due to the COVID-19 pandemic outbreak. Consequently, PM2.5concentrations decreased by 60%, 56%, and 56% at KU Tower, general stations and roadside stations. Meanwhile, during the enforcement of PM2.5reduction measures, the maximum PM2.5concentration increased by 7% and 18% in 2022 and 2023 compared to the base year. Therefore, enforced PM2.5 reduction measures have not yet reduced PM2.5, primarily due to the significant influence of meteorological factors and the predominant sources of PM2.5 from traffic emissions and biomass burning

มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์. สำนักหอสมุด

Address: กรุงเทพมหานคร

Email: tdckulib@ku.ac.th

Name: สุรัตน์ บัวเลิศ

Role: อาจารย์ที่ปรึกษาวิทยานิพนธ์หลัก

Name: ภาคภูมิ ชูมณี

Role: อาจารย์ที่ปรึกษาวิทยานิพนธ์ร่วม

Name: ธัญภัสสร์ ทองเย็น

Role: อาจารย์ที่ปรึกษาวิทยานิพนธ์ร่วม

Created: 2566

Modified: 2569-06-25

Issued: 2569-06-25

วิทยานิพนธ์/Thesis

application/pdf

URL: https://www.lib.ku.ac.th/KUthesis/2566/chuenkamon-sutt-all.pdf

CallNumber: TD884.5.ช315

tha

Spatial: กรุงเทพฯ

DegreeName: วิทยาศาสตรมหาบัณฑิต

Level: ปริญญาโท

Descipline: วิทยาศาสตร์สิ่งแวดล้อม

Grantor: มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์

©copyrights มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์

ลำดับที่.	ชื่อแฟ้มข้อมูล	ขนาดแฟ้มข้อมูล	จำนวนเข้าถึง	วัน-เวลาเข้าถึงล่าสุด
1	chuenkamon-sutt-all.pdf	3.17 MB

ใช้เวลา

0.039072 วินาที