นวัตกรรมเครือข่ายชุมชนแห่งการเรียนรู้ ยล เยี่ยม เยือน เสมือนจริง เพื่อเสริมสร้างคุณค่าภูมิปัญญาผู้สูงวัยในเขตภาคตะวันออก

Innovation of Community Learning Networking Virtual tour to Sees and Visit to Enhance the Value Wisdom of Aging in Eastern Region

Name: อุทิศ บำรุงชีพ

Organization : มหาวิทยาลัยบูรพา. คณะศึกษาศาสตร์

Name: พักตร์วิภา โพธิ์ศรี

Organization : มหาวิทยาลัยบูรพา. คณะศึกษาศาสตร์

ThaSH: ภูมิปัญญาชาวบ้าน

ThaSH: ผู้สูงวัย

Abstract: การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ: 1) สังเคราะห์องค์ความรู้ภูมิปัญญาท้องถิ่น ปราชญ์ภูมิปัญญา และผลิตภัณฑ์ของผู้สูงวัยในการเพิ่มมูลค่าการท่องเที่ยววิถีชุมชนเพื่อการเรียนรู้ตลอดชีวิตในเขตภาคตะวันออก 2) ศึกษารูปแบบการใช้เทคโนโลยีเพื่อการเชื่อมโยงเครือข่ายชุมชนแห่งการเรียนรู้ “ยล เยี่ยม เยือน เสมือนจริง” 3) จัดการความรู้ภูมิปัญญาท้องถิ่น ปราชญ์ภูมิปัญญา และผลิตภัณฑ์ของผู้สูงวัยในการเพิ่มมูลค่าการท่องเที่ยววิถีชุมชนเพื่อการเรียนรู้ตลอดชีวิตในเขตภาคตะวันออก 4) สร้างนวัตกรรมเครือข่ายชุมชนแห่งการเรียนรู้ “ยล เยี่ยม เยือน เสมือนจริง” ภูมิปัญญาผู้สูงวัยในเขตภาคตะวันออกที่มีประสิทธิภาพ และ 5) วิเคราะห์คุณค่าภูมิปัญญาผู้สูงวัยในภาคตะวันออกผ่านนวัตกรรมเครือข่ายฯ กลุ่มตัวอย่าง ประกอบด้วย กลุ่มที่ 1 ผู้เชี่ยวชาญ 5 กลุ่ม จำนวน 8 คน กลุ่มตัวอย่างที่ 2 ประชุมเครือข่ายชุมชนแห่งการเรียนรู้เสน่ห์ภูมิปัญญา จากเครือข่ายด้วยการสะท้อนคิด และอภิปราย (Reflect & Discussion) จากตัวแทนหรือผู้นำชุมชนท่องเที่ยวนวัตวิถีที่ได้รับการคัดสรรให้เป็นต้นแบบจำนวน 7 แห่ง โดยเลือกกลุ่มตัวอย่างแบบเจาะจง (Purposive Sampling) จำนวน 14 คน กลุ่มที่ 3 นักท่องเที่ยวที่เข้าชม“ยล เยี่ยม เยือน เสมือนจริง” จำนวน 30 คน กลุ่มที่ 4 ผู้นำชุมชนซึ่งเป็นเครือข่ายชุมชน จำนวน 20 คน และกลุ่มที่ 5 ผู้สูงวัยที่เป็นปราชญ์ภูมิปัญญาต้นเรื่องของชุมชนนวัตวิถี จำนวน 20 คน ครอบคลุม 7 จังหวัดในภาคตะวันออก สถิติที่ใช้ในการวิจัย คือ ค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย ค่าเบี่ยงเบนมาตรฐาน ค่า t-test และการวิเคราะห์ความแปรปรวนทางเดียว และวิเคราะห์ค่าสัมประสิทธิ์สหสัมพันธ์ของเพียร์สัน สังเคราะห์เนื้อหา ผลการวิจัยพบว่า 1) องค์ความรู้ภูมิปัญญาท้องถิ่น ปราชญ์ภูมิปัญญา และผลิตภัณฑ์ของผู้สูงวัยในการเพิ่มมูลค่าการท่องเที่ยววิถีชุมชนเพื่อการเรียนรู้ตลอดชีวิตในเขตภาคตะวันออกจากการลงพื้นที่ศึกษานำร่องจำแนกเป็น 5 องค์ความรู้ ได้แก่ (1) ภูมิปัญญาแปรรูปอาหารและเครื่องดื่ม (2) หัตถกรรมของใช้ของตกแต่งของที่ระลึก (3) สมุนไพรพื้นบ้าน (4) ผ้าและเครื่องนุ่งห่ม และ (5) วิถีชีวิตอาชีพวัฒนธรรมและประเพณี 2) รูปแบบการใช้เทคโนโลยีเพื่อการเชื่อมโยงเครือข่ายชุมชนแห่งการเรียนรู้“ยล เยี่ยม เยือน เสมือนจริง” ได้แก่ โมเดล 7 C: ประกอบด้วย (1) เชื่อมโยงชุมชนด้วยเทคโนโลยีเสมือนจริง (Connection to reality); (2) เรียนรู้ร่วมกันบนฐานการท่องเที่ยว (Collaborative Learning Based on Tourism); (3) เช็คอินเส้นทางแผนที่ท่องเที่ยว (Check in open trip map) ; (4) มุมมองการเปลี่ยนแปลงตามบริบทชุมชน (Climate/Context) ; (5) แสดงผลิตภัณฑ์สินค้าชุมชน (Community Product); (6) สร้างช่องทางการสื่อสารเพื่อการท่องเที่ยว (Communication Channels for Tourism); (7) แสดงผลิตภัณฑ์วัฒนธรรมชุมชน (Community Cultural Product) 3) กระบวนการจัดการความรู้ภูมิปัญญาท้องถิ่น ปราชญ์ภูมิปัญญา และผลิตภัณฑ์ ของผู้สูงวัยในการเพิ่มมูลค่าการท่องเที่ยววิถีชุมชนเพื่อการเรียนรู้ตลอดชีวิตในเขตภาคตะวันออกประกอบด้วย กระบวนการที่ชื่อว่า “WE SHARE” ได้แก่ W: Wisdom Community analytics การวิเคราะห์ภูมิปัญญาชุมชน, E : Exchanging Knowledge แลกเปลี่ยนองค์ความรู้, S : Storage จัดเก็บความรู้, H : Holistic Identity Community สร้างอัตลักษณ์ชุมชนแบบองค์รวม, A : Acquisition แสวงหาความรู้, R : Refinement กลั่นกรองความรู้, E : Elaboration ขยายความรู้ ซึ่งเป็นการนำความรู้ที่สร้างขึ้นไปเชื่อมโยงกับความรู้เดิม หรือแนวคิดที่ได้ค้นคว้าเพิ่มเติม หรือนำข้อสรุปไปอธิบายสถานการณ์เหตุการณ์ต่าง ๆ ทำให้เกิดความรู้ที่กว้างขึ้น 4) นวัตกรรมเครือข่ายชุมชนแห่งการเรียนรู้ “ยล เยี่ยม เยือน เสมือนจริง” ภูมิปัญญาผู้สูงวัยในเขตภาคตะวันออกบนลิงก์เว็บแอปพลเคชัน http://weenjoywisdom.com/Travel ประกอบด้วย ไดเร็กทอรี บอร์ด ได้แก่ ยลเรียนรู้ภูมิปัญญาตะวันออก เยี่ยมจุดเช็คอินถิ่นบูรพา เยือน 16 ชุมชน ครอบคลุม 7 จังหวัดในภาคตะวันออก ซึ่งผลการพัฒนา พบว่า นวัตกรรม เครือข่ายชุมชนได้รับการรับรองจากผู้เชี่ยวชาญอยู่ในระดับดีมาก ( =4.52, SD=0.38) และนักท่องเที่ยวที่เข้าร่วมกิจกรรมมีความพึงพอใจในระดับมากที่สุด ( =4.60, SD=0.42) 5) คุณค่าภูมิปัญญาผู้สูงวัยในภาคตะวันออกผ่านนวัตกรรมเครือข่ายชุมชนแห่งการเรียนรู้ “ยล เยี่ยม เยือน เสมือนจริง” โดยเมื่อทำการเปรียบเทียบคุณค่าภูมิปัญญาผู้สูงวัยก่อนและหลังเข้าร่วมกิจกรรม พบว่านักท่องเที่ยวเห็นคุณค่าภูมิปัญญาผู้สูงวัยมากขึ้น และมีการเปรียบเทียบความรู้สึกภูมิใจของผู้นำชุมชนก่อนและหลังเข้าร่วมกิจกรรมพบว่ามีความภูมิใจในภูมิปัญญาผู้สูงวัยต่อชุมชนสูงขึ้นอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 6) ผลการประเมินการเห็นคุณค่าในตนเองโดยการแสดงความรู้สึกของผู้สูงวัย หลังการเข้าร่วมกิจกรรมส่งเสริมการท่องเที่ยว เสมือนจริงผ่านเทคโนโลยี QTVR 360 องศา “ยล เยี่ยมเยือน เสมือนจริง” ในประเด็นการเห็นคุณค่าในตนเอง เมื่อมีการเปรียบเทียบการเห็นคุณค่าในตนเอง ของผู้สูงวัยกลุ่มทดลอง ที่เข้าร่วมกิจกรรมโดยเปรียบเทียบก่อนและหลังเข้าร่วมกิจกรรม “ยล เยี่ยมเยือน เสมือนจริง” โดยใช้สถิติทีคู่ (Paired t-test) พบว่า ผู้สูงวัยมีการแสดงความรู้สึกเห็นคุณค่าในตนเองสูงขึ้นอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05

Abstract: The objectives of this research were as follows: 1) synthesize indigenous knowledge, local wisdom, and products of the elderly to enhance the value of community-based cultural tourism for lifelong learning in the eastern region. 2) Study the use of technology to connect community learning networks "Enjoy, Explore, Experience, and Real" 3) Manage indigenous knowledge, local wisdom, and products of the elderly to enhance the value of community-based cultural tourism for lifelong learning in the eastern region. 4) Create an innovative community learning network "Enjoy, Explore, Experience, and Real" with efficient elderly knowledge in the eastern region. 5) Analyze the value of elderly knowledge in the eastern region through the network innovation. The sample groups consist of 5 groups: Group 1 - 5 experts, Group 2 - Reflect & Discussion network community leaders, Group 3 - 30 tourists visiting "Enjoy, Explore, Experience, and Real", Group 4 - 20 community leaders, and Group 5 - 20 elderly with advanced local wisdom in the eastern region covering 7 provinces. Statistical methods used in the research include percentage, mean, standard deviation, t-test, univariate analysis of variance, and Pearson correlation coefficient analysis. The research findings are as follows: 1. The synthesis of indigenous knowledge, local wisdom, and products of the elderly to enhance the value of community-based cultural tourism for lifelong learning in the eastern region identified 5 knowledge areas: (1) Transformation of food and beverage knowledge, (2) Utilitarian decoration knowledge, (3) Local herbal nowledge, (4) Textile and bedding knowledge, and (5) Occupational lifestyle, culture, and customs knowledge. 2. The technology usage model to connect community learning networks "Enjoy, Explore, Experience, and Real" consists of 7 components: Connection to reality, Collaborative Learning Based on Tourism, Check-in open trip map, Climate/Context perspective change, Community Product showcase, Communication Channels for Tourism, and Community Cultural Product showcase. 3. The indigenous knowledge management process, local wisdom, and elderly products to enhance the value of community-based cultural tourism for lifelong learning in the eastern region includes the "WE SHARE" process: Wisdom Community analytics, Exchanging Knowledge, Storage, Holistic Identity Community, Acquisition, Refinement, and Elaboration. 4. The innovation of the community learning network "Enjoy, Explore, Experience, and Real" with the elderly knowledge in the eastern region on the web application link http://weenjoywisdom.com/Travel includes the Learn Eastern Wisdom board, visit local check-in spots, and visit 16 communities covering 7 provinces in the eastern region. 5. The value of elderly knowledge in the eastern region through the network innovation showed an increased perception of the value of elderly knowledge among tourists. Statistical analysis indicated a significant increase in pride in elderly knowledge for the community. 6. The self-perceived value assessment of the elderly after participating in the real tourism promotion through QTVR 360-degree technology "Enjoy, Explore, Experience, and Real" showed a significant increase in self-perceived value among the elderly participants before and after the activity.

มหาวิทยาลัยบูรพา. สำนักหอสมุด

Address: ชลบุรี

Email: buulibrary@buu.ac.th

Name: มหาวิทยาลัยบูรพา. กองทุนส่งเสริมวิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม

Role: ผู้ให้ทุน

Created: 2566

Modified: 2569-04-12

Issued: 2569-04-12

งานวิจัย/Research report

application/pdf

tha

©copyrights มหาวิทยาลัยบูรพา

ใช้เวลา

0.025758 วินาที