ภูมิปัญญาด้านสุขภาพ: การส่งเสริมสุขภาพของผู้สูงอายุชาวสวนทุเรียนอินทรีย์ในเขต ภาคตะวันออกของประเทศไทย

Wisdom of Health: Health Promotion among Organic Durian Farmer Older Adults in the Eastern Region of Thailand

Name: กาญจนา พิบูลย์

Organization : มหาวิทยาลัยบูรพา. คณะพยาบาลศาสตร์

Email : kanchanap@go.buu.ac.th

Name: พวงทอง อินใจ

Organization : มหาวิทยาลัยบูรพา. คณะแพทยศาสตร์

Email : puangtong@go.buu.ac.th

Name: ธนิดา จุลวณิชย์พงษ์

Organization : มหาวิทยาลัยบูรพา. คณะวิทยาศาสตร์การกีฬา

Email : tanida@buu.ac.th

Name: อุทิศ บำรุงชีพ

Organization : มหาวิทยาลัยบูรพา. คณะศึกษาศาสตร์

Email : uthitb@go.buu.ac.th

Name: สาวิตรี หลักทอง

Organization : สถาบันการจัดการปัญญาภิวัฒน์ วิทยาเขตอีอีซี. คณะพยาบาลศาสตร์

Email : sawitreelak@pim.ac.th

Name: สุมิตร คุณเจตน์

Organization : มหาวิทยาลัยบูรพา วิทยาเขตจันทบุรี. คณะวิทยาศาสตร์และศิลปศาสตร์

Email : skunjet@yahoo.com

ThaSH: ผู้สูงอายุ

ThaSH: ผู้สูงอายุ -- การดูแล

Abstract: การวิจัยเชิงปฏิบัติการแบบมีส่วนร่วม Participatory Action Research ครั้งนี้ มีวัตถุประสงค์ เพื่อศึกษาและถอดบทเรียนภูมิปัญญาด้านสุขภาพด้านสุขภาพที่ใช้ในการส่งเสริมสุขภาพ เพื่อพัฒนาสื่ออัจฉริยะเรื่องภูมิปัญญาด้านสุขภาพ และ เพื่อถ่ายทอดองค์ความรู้ภูมิปัญญาด้านสุขภาพที่ใช้ในการส่งเสริมสุขภาพของผู้สูงอายุชาวสวนทุเรียนอินทรีย์ในเขตพัฒนาพิเศษภาคตะวันออกการศึกษา แบ่งออกเป็น 2 ระยะหลัก กลุ่มตัวอย่างในการศึกษาระยะที่ 1 แบ่งออกเป็น 2 กลุ่มคือ ผู้สูงอายุชาวสวนทุเรียนอินทรีย์ในเขตพื้นที่ภาคตะวันออก ที่มีช่วงอายุตั้งแต่ 40 ถึง 74 ปี ที่ได้รับการยอมรับว่าเป็นผู้มีความรู้และภูมิปัญญาด้านสุขภาพในเขตพื้นที่ภาคตะวันออก จำนวน 60 คน และ บุคลากรด้านสุขภาพ เลือกแบบเจาะจง จากองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น (อปท/อบต) จากสถานบริการสุขภาพ จากสาธารณสุขจังหวัด (สสจ) และจากสถาบันการศึกษาจำนวน 20 คน กลุ่มตัวอย่างในการศึกษาระยะที่ 2 คือ แบ่งออกเป็น 2 กลุ่มคือ ผู้สูงอายุชาวสวนทุเรียนอินทรีย์ในเขตพื้นที่ภาคตะวันออก ที่มีช่วงอายุตั้งแต่ 40 ถึง 74 ปี ที่ และบุคลากรด้านสุขภาพ จากองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น (อปท/อบต) จากสถานบริการสุขภาพ จากสาธารณสุขจังหวัด(สสจ) และจากสถาบันการศึกษาจำนวน 80 คน และ เกษตรกรชาวสวนทุเรียนอินทรีย์ หรือผู้ที่สนใจทั้งเพศหญิงและชายที่มี อายุ 20-74 ปี มีความสามารถใช้สื่อเทคโนโลยีสมัยใหม่ ได้ ซึ่งเป็นผู้ที่เข้าร่วมกิจกรรมการถ่ายทอด ภูมิปัญญาด้านสุขภาพจำ นวน 150 คน เก็บรวบรวมข้อมูลจากแบบสัมภาษณ์ การสนทนากลุ่มการสัมภาษณ์เชิงลึก และ แบบประเมิน วิเคราะห์ข้อมูลเชิงปริมาณ โดยสถิติพรรณนา และ ข้อมูลเชิงคุณภาพโดยการวิเคราะห์ข้อมูลเชิงเนื้อหา (Content analysis) ผลการศึกษาระยะที่ 1 พบว่า กลุ่มตัวอย่างกลุ่มผู้สูงอายุหรือเกษตกรพบว่าส่วนใหญ่ เป็นเพศชาย คิดเป็นร้อยละ 56.70 อายุเฉลี่ย 68.28 ?7.73 จบการศึกษา ระดับประถมศึกษา คิดเป็น ร้อยละ 51.70 ร้อยละ 86.70 มีสุขภาพแข็งแรง ร้อยละ 75.00 ไม่มีโรคประจำตัว ในจำนวนผู้ที่มีโรคประจำตัว ร้อยละ 66.66 มีปัญหาไขมันในเลือดสูง รองลงมาเป็นโรคเบาหวาน ร้อยละ 60.00 และ โรคเกี่ยวกับระบบทางเดินทายใจ ร้อยละ 46.66 ตามลำดับ ร้อยละ 100 ไม่มีประวัติการแพ้อาหารและแพ้ยา ร้อยละ 53.33 กรณีที่เจ็บป่วยส่วนใหญ่เข้ารับบริการที่ รพสต ร้อยละ 100 รักษาตนเองด้วยภูมิปัญญาพื้นบ้าน โดยกลุ่มตัวอย่างส่วนใหญ่ ร้อยละ 38.00 มีองค์ความรู้เรื่องภูมิปัญญาด้านสมุนไพร รองลงมา คือ ภูมิปัญญาด้านอาหาร ร้อยละ 28.98 การละเล่นเพลงรำพา ร้อยละ 17.78 และออกกำลังกายพื้นบ้าน ร้อยละ 15.56 ตามลำดับ

Noted: โครงการวิจัยนี้ได้รับงบประมาณสนับสนุนการวิจัยจากมหาวิทยาลัยบูรพา งบประมาณเงินอุดหนุนจากกองทุนส่งเสริมวิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม ประเภท Fundamental Fund ประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2566

Abstract: This participatory action research was aimed to study and draw the lessons learned about health wisdom used in health promotion to develop smart media on health wisdom and to transfer knowledge and health wisdom for promoting the health among the elderly who were organic durian farmers in the Eastern Special Development Area. The study was divided into two main phases. The sample in the first phase of the study was divided into two groups: The elderly organic durian farmers in the eastern region aged between 40 and 74 years old, recognized as having health knowledge and wisdom in the eastern region, totaling 60 people; and health professionals were included in the study through purposive selection from local administrative organizations/subdistrict administrative organizations, from health service facilities, Provincial Public Health, and educational institutions. The sample group in the second phase of the study was also divided into 2 groups: Elderly organic durian farmers in the eastern region with an age range of 40 to 74 years at and health personnel, from local administrative organizations/subdistrict administrative organizations, from health service facilities, from the Provincial Public Health Office, and from educational institutions, numbering 80 people and organic durian farmers or interested people, both female and male, aged 20-74 years, able to use modern media technology, who participated in the broadcasting activities, health wisdom of 150 people. Data were collected from interviews, group discussions, in-depth interviews, and assessments. Quantitative data analysis was done by descriptive statistics while qualitative data were analyzed by content analysis. The results of the first phase of the study were found that the sample group of elderly people or farmers was found to be mostly male, accounting for 56.70 percent, with an average age of 68.28 ? 7.73, having completed primary school education, accounting for 51.70 percent; 86.70 percent had good health and 75.00 percent had no underlying diseases. Among those with chronic diseases, 66.66 percent had high blood fat problems, followed by diabetes at 60.00% and respiratory system disease at 46.66% respectively. All of them (100%) had no history of food allergies; more than half (53.33%) of them had drug allergies. In the case of illness, most of them (100%) received services at health promoting hospitals, treating yourself with folk wisdom. Most of the sample, 38.00 percent, had knowledge about herbal wisdom, followed by food wisdom at 28.98 percent, playing dance songs at 17.78 percent, and folk exercise at 15.56 percent, respectivel

มหาวิทยาลัยบูรพา. สำนักหอสมุด

Address: ชลบุรี

Email: buulibrary@buu.ac.th

Name: มหาวิทยาลัยบูรพา. กองทุนส่งเสริมวิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม

Role: ผู้ให้ทุน

Created: 2567

Modified: 2569-03-31

Issued: 2569-03-31

งานวิจัย/Research report

application/pdf

tha

©copyrights มหาวิทยาลัยบูรพา

ใช้เวลา

0.045164 วินาที