กลยุทธ์การขับเคลื่อนโดยชุมชนเพื่อการอนุรักษ์พันธุกรรมพืช ตำบลบางสีทอง อำเภอบางกรวย จังหวัดนนทบุรี

Name: ปณรัศม์ วันชาญเวช

keyword: กลยุทธ์การขับเคลื่อน

; ชุมชน

; การอนุรักษ์

Abstract: การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ (1) ศึกษาพันธุกรรมพืชดั้งเดิมของตำบลบางสีทอง (2) พัฒนากลยุทธ์การอนุรักษ์พันธุกรรมพืช และ (3) ขับเคลื่อนกลยุทธ์ในการอนุรักษ์พันธุกรรมพืช ในพื้นที่ตำบลบางสีทอง อำเภอบางกรวย จังหวัดนนทบุรี เป็นการวิจัยเชิงปฏิบัติการแบบมีส่วนร่วม มี 4 ขั้นตอน ได้แก่ ขั้นร่วมคิด ขั้นวางแผน ขั้นดำเนินการ และ ขั้นติดตามและประเมินผล ซึ่งมีผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย คือ ผู้แทนจากเทศบาลบางสีทอง ศูนย์อนุรักษ์พันธุกรรมพืช หน่วยงานเอกชน และประชาชนในพื้นที่ จำนวน 52 คน ผลการศึกษาพบว่า ปัญหาการสูญพันธุ์ของพันธุ์พืชดั้งเดิมเกิดจากการไม่มีแหล่งรวบรวมข้อมูลการอนุรักษ์พันธุกรรมพืชที่เป็นระบบ การไม่ได้รับความร่วมมือจากประชาชน และพันธุ์พืชไม่กระจายตัวและพบได้น้อย งานวิจัยครั้งนี้จึงได้คัดเลือกพืช 3 ชนิดที่สำคัญ ได้แก่ ต้นกรวย ต้นทุเรียน และ ต้นอ้อยช้าง เพื่อมาดำเนินกลยุทธ์การขับเคลื่อน คือ (1) การสร้างแกนนำชุมชนเพื่อขับเคลื่อนการอนุรักษ์ (2) การจัดประชุมเชิงปฏิบัติการเพื่อออกแบบกิจกรรม (3) การจัดทำแผนที่เดินดินเพื่อศึกษาพันธุ์พืช (4) การแจกจ่ายพันธุ์พืชเพื่อขยายพันธุ์ (5) การสร้างการรับรู้ในการขับเคลื่อนกลยุทธ์ และ (6) การถอดบทเรียนการอนุรักษ์ การวิจัยได้ก่อให้เกิดการจัดตั้งศูนย์อนุรักษ์พันธุกรรมพืชของชุมชนซึ่งเป็นแหล่งรวบรวม ขยายพันธุ์ และเรียนรู้เกี่ยวกับพืชท้องถิ่น เกิดแกนนำอนุรักษ์พันธุ์พืชที่ร่วมกันอนุรักษ์พืช 3 ชนิดที่ประจำท้องถิ่น ผ่านการขับเคลื่อนร่วมกับกลุ่มเยาวชน และประชาชนในพื้นที่ เกิดการบันทึกข้อมูลตำแหน่งการปลูกและเทคนิคการเพาะปลูก การสร้างระบบการอนุรักษ์พันธุ์พืชในระยะยาว และการสร้างความตระหนักและการมีส่วนร่วมของชุมชนผ่านกิจกรรมการอบรม การระดมความคิด และการลงมือปฏิบัติจริง

Abstract: This research aimed to (1) study the genetic resources of Bang Si Thong Subdistrict, (2) develop a strategy for plant genetic conservation, and (3) drive the strategy for plant genetic conservation in Bang Si Thong Subdistrict, Bang Kruai District, Nonthaburi Province. It is a participatory action research with 4 steps: collaborative thinking, planning, implementation, and monitoring and evaluation. The stakeholders were representatives from Bang Si Thong Municipality, Plant Genetic Conservation Center, private agencies, and local people, totaling 52 people. The results of the study found that The problem of extinction of native plant species was caused by the lack of a systematic source of plant genetic conservation data, lack of cooperation from the public, and plant species that were not widely distributed and were rarely found. Therefore, this research selected 3 important plant species: the cone tree, the durian tree, and the elephant sugarcane tree to implement the strategies for driving: (1) creating community leaders to drive conservation, (2) organizing a workshop to design activities, (3) creating a walking map to study plant species, (4) distributing plant species for propagation, (5) creating awareness in driving the strategy, and (6) learning lessons from conservation. The research led to the establishment of a community plant genetic conservation center, which is a source for collecting, propagating, and learning about local plants. There were plant conservation leaders who jointly conserved three local plant species through collaboration with youth groups and local people. Data on planting locations and cultivation techniques were recorded, a long-term plant conservation system was established, and awareness and community participation were raised through training activities, brainstorming, and hands-on practice.

มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. ส่วนหอสมุดกลาง

Address: พระนครศรีอยุธยา

Email: library@mcu.ac.th

Name: พระมหาบุญเลิศ อินฺทปญฺโญ

Role: อาจารย์ที่ปรึกษา

Name: สัญญา สดประเสริฐ

Role: อาจารย์ที่ปรึกษา

Created: 2568

Modified: 2568-10-25

Issued: 2568-10-25

วิทยานิพนธ์/Thesis

application/pdf

tha

DegreeName: พุทธศาสตรดุษฎีบัณฑิต

Level: ปริญญาเอก

Descipline: สาขาวิชาการพัฒนาสังคม

Grantor: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย

©copyrights มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย

ลำดับที่.	ชื่อแฟ้มข้อมูล	ขนาดแฟ้มข้อมูล	จำนวนเข้าถึง	วัน-เวลาเข้าถึงล่าสุด
1	นางสาวปณรัศม์ วันชาญเวช.pdf	1.86 MB

ใช้เวลา

-0.983453 วินาที