แนวทางการส่งเสริมการปฏิบัติธรรมของประชาชนบ้านเนินค้อ ตำบลหนองแสง อำเภอประจันตคาม จังหวัดปราจีนบุรี

Name: พระครูสุภัทรปัญญาคุณ (พิเนตทัน)

keyword: การปฏิบัติธรรม

; การส่งเสริมการปฏิบัติธรรม

; การปฏิบัติธรรมของประชาชน

Abstract: การศึกษาวิจัยเรื่อง แนวทางการส่งเสริมการปฏิบัติธรรมของประชาชนบ้านเนินค้อ ตำบลหนองแสง อำเภอประจันตคาม จังหวัดปราจีนบุรี นี้มีวัตถุประสงค์ 3 ประการ คือ 1) เพื่อศึกษาขั้นตอนและวิธีการปฏิบัติธรรมในทางพระพุทธศาสนา 2) เพื่อศึกษาสภาพการปฏิบัติธรรมของประชาชนบ้านเนินค้อ 3) เพื่อนำเสนอแนวทางการส่งเสริมการปฏิบัติธรรมของประชาชนบ้านเนินค้อ ตำบลหนองแสง อำเภอประจันตคาม จังหวัดปราจีนบุรี โดยใช้การวิจัยเชิงคุณภาพด้านเอกสารและการวิจัยภาคสนามโดยสัมภาษณ์ผู้ให้ข้อมูลสำคัญ จำนวน 15 รูป/คน แล้วนำมาวิเคราะห์ สังเคราะห์ โดยเขียนเป็นพรรณนาโวหาร ผลการศึกษาวิจัยพบว่า วิธีการปฏิบัติธรรมในทางพระพุทธศาสนา คือการปฏิบัติตามหลักมหาสติปัฏฐาน 4 คือ 1) กายานุปัสสนาสติปัฏฐาน 2) เวทนานุปัสสนาสติปัฏฐาน 3)จิตตานุปัสสนาสติปัฏฐาน 4) ธัมมานุปัสสนาสติปัฏฐาน โดยกำหนดสติพิจารณาธรรม การมีสติกำกับดูรู้เท่าทันธรรมเรียกว่า กาย เวทนา จิต ธรรม กำหนดรู้วิปัสสนาภูมิ คือ ขันธ์ 5 อายตนะ 12 ธาตุ 18 อินทรีย์ 22 อริยสัจ 4 ปฏิจจสมุปบาท 12 สภาพทั่วไปของการปฏิบัติธรรมของประชาชนบ้านเนินค้อ พบว่า วัดประดิษฐารามเป็นวัดศูนย์กลางของหมู่บ้านในการทำหน้าที่สืบทอดพระพุทธศาสนา ด้วยสภาพสังคมปัจจุบันพระพุทธศาสนามีทั้งส่วนที่เจริญก้าวหน้าขึ้นและเสื่อมโทรมลงไป พระสงฆ์จึงเป็นผู้ที่มีบทบาทสำคัญในการอบรมสั่งสอนถ่ายทอดธรรมะและการปฏิบัติธรรม การปฏิบัติตนให้เป็นที่น่าเลื่อมใสศรัทธา วัดจัดเป็นสถานที่สำหรับให้ประชาชนได้เข้ามาปฏิบัติธรรมได้ตลอดเวลา แต่ประชาชนทั่วไปก็ยังเข้าปฏิบัติธรรมเป็นจำนวนน้อยรวมถึงพระวิปัสสนาจารย์ก็ยังไม่เพียงพอ ขาดความร่วมมือในการบริหารจัดการ ยังไม่ค่อยมีใครให้ความสำคัญกับการปฏิบัติธรรมมากเป็นพิเศษ กลุ่มคนส่วนใหญ่ที่เข้าวัดปฏิบัติธรรมจะเป็นกลุ่มผู้สูงอายุ ไม่มีการประสานงานกันเป็นเครือข่าย ไม่มีศูนย์กลางในการบริหาร ทำให้ไม่ได้รับการส่งเสริมสนับสนุนซึ่งกันและกัน แนวทางการส่งเสริมการปฏิบัติธรรมของประชาชนบ้านเนินค้อ คือ ด้านสถานที่ ควรมีการจัดให้มีความเป็นสัปปายะ สำหรับจัดกิจกรรมการสอนกัมมัฏฐานให้เพียงพอ และให้มีความอบอุ่นเพียงพอ ด้านวิทยากร ควรมีความรู้ดี ควรประพฤติดี และมีความสามารถนำหลักพระธรรม มาประยุกต์ใช้ได้อย่างเหมาะสม ด้านการบริหารจัดการ ควรจะมีการวางแผนงานระยะสั้นและระยะยาว ควรมีรูปแบบการบริหารที่ชัดเจน รวมทั้งควรมีคู่มือการสอนกัมมัฏฐานและอุปกรณ์ในการเผยแผ่

Abstract: The research entitled ‘Guidelines for the enhancement of people’s Dhamma practices, Bannernkor, Nongsaeng Sub-district, Prachantakham District, Prachinburi Province’ has three objectives: 1) to study the processes and Dhamma practical methods in Buddhism, 2) to study the states of problem on Dhamma practices of people, Bannernkor, Nongsaeng Sub-district, Prachantakham District, Prachinburi Province, and 3) to propose the guidelines for the enhancement of people’s Dhamma practices, Bannernkor, Nongsaeng Sub-district, Prachantakham District, Prachinburi Province. This research employed the qualitative research methodology done by studying documents and field research where interview of fifteen key informants was also done then the contents were analyzed and synthesized by descriptive analysis respectively. In the research, it was found that: According to the practical Dhamma methods, they basically refer to the practices of four foundations of mindfulness: 1) contemplation of the body, 2) contemplation of feelings, 3) contemplation of mind, and 4) contemplation of mind-objects, all of which are contemplation done through mindfulness on the nature of thing; while contemplating things one is fully mindful in terms of body, feelings, mind, and mind-objects, and the following insight places, five aggregates of existence, twelve Bases, eighteen roots, twenty-two faculties, Four Noble Truths, twelve Dependent Originations. In the states of people’s Dhamma practices, Bannernkor, it showed that Wat Pradittharam is held as the centre of the community performing duty to sustain Buddhism. However, in the present society Buddhism has been undergoing ups and downs giving rise to certain consideration that Buddhist monks need to play the crucial roles in inseminating Dhamma and practices to generation as the Dhamma practices lead to the important faith in the temple since it serves as people as the place for Dhamma practices all times. Despite being as such, people hardly practice Dhamma and meditation teachers are not enough. Furthermore, proper management is not provided resulting in not making fully aware of Dhamma practices. Most of people who come to the temple for Dhamma practices are elderly. In this, there is no cooperation with their networks and centre for management leading to less support and promote one another respectively. As far as guidelines for enhancement of people’s Dhamma practices, Bannernkor, Nongsaeng Sub-district, Prachantakham District,Prachinburi Province, it showed that there should have suitable and warm places for practices in order to organize teaching mental development with respect to the place, as regards instructors they should have good knowledge, moral behaviour and ability to properly apply Buddhist principles to practices, in the management there should have short and long planning where certain form of management could be provided. The handbooks in teaching mental development and equipment in propagating it are also needed.

มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. ส่วนหอสมุดกลาง

Address: พระนครศรีอยุธยา

Email: library@mcu.ac.th

Name: พระมหาสมบูรณ์ วุฑฺฒิกโร

Role: อาจารย์ที่ปรึกษา

Name: แม่ชีกฤษณา รักษาโฉม

Role: อาจารย์ที่ปรึกษา

Created: 2565

Modified: 2568-09-08

Issued: 2568-09-08

วิทยานิพนธ์/Thesis

application/pdf

tha

DegreeName: พุทธศาสตรมหาบัณฑิต

Level: ปริญญาโท

Descipline: สาขาวิชาพระพุทธศาสนา

Grantor: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย

©copyrights มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย

ลำดับที่.	ชื่อแฟ้มข้อมูล	ขนาดแฟ้มข้อมูล	จำนวนเข้าถึง	วัน-เวลาเข้าถึงล่าสุด
1	115-พระครูสุภัทรปัญญาคุณ (พิเนตทัน).pdf	6.55 MB

ใช้เวลา

0.024275 วินาที