การวิเคราะห์คุณภาพมันสำปะหลังอย่างรวดเร็ว โดยใช้เทคนิคสเปกโทรสโทรสโกปีอินฟราเรดย่านใกล้

Rapid quality evaluation in cassava using near infrared spectroscopy

Name: ยุรนันท์ บรรทัดจันทน์

ThaSH: มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ -- วิทยานิพนธ์. วศ.ด. (วิศวกรรมการอาหาร) 2564.

Classification :.LCCS: TP416.T3

ThaSH: มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์. -- สาขาวิศวกรรมการอาหาร -- วิทยานิพนธ์

ThaSH: แป้งมันสำปะหลัง

ThaSH: มันสำปะหลัง -- คุณภาพ

ThaSH: เนียร์อินฟราเรดสเปกโทรสโกปี

Abstract: มันสำปะหลังเป็นพืชเศรษฐกิจที่สำคัญของประเทศไทยและคุณภาพของหัวมันสำปะหลัง ขึ้นอยู่กับปริมาณแป้ง ซึ่งปริมาณแป้งเป็นตัวกำหนดการใช้ ประโยชน์และราคารับซื้อ การประเมินปริมาณแป้งอย่างรวดเร็ว ในหัวมันสำปะหลังบนแปลงเพาะปลูกสามารถช่วยตรวจสอบคุณภาพหัวมันสำปะหลังก่อนการเก็บเกี่ยวได้ ด้วยเหตุนี้เทคนิคสเปกโทรสโกปี อินฟราเรดย่านใกล้ หรือ เทคนิค NIR เป็นอีกเทคนิคหนึ่งที่น่าสนใจสำหรับการกำหนดคุณลักษณะคุณภาพอย่างรวดเร็วและ ไม่รุกรานตัวอย่างวัตถุประสงค์ ของงานวิจัยนี้คือการสร้างเครื่องวิเคราะห์คุณภาพหัวมันสำปะหลัง แบบพกพาและสร้างสมการเทียบมาตรฐานวิเคราะห์ปริมาณแป้งในหัวมันสำปะหลังโดยใช้เทคนิค NIR ในงานวิจัยนี้หัวมันสำปะหลังจำนวน 200 ตัวอย่างถูกเก็บรวบรวมจาก 4 สายพันธุ์ทางการค้าประกอบด้วยสายพันธุ์เกษตรศาสตร์ 50 ระยอง 5 ระยอง 11 และห้วยบง 80 ถูกนำมาวิเคราะห์หาค่าปริมาณแป้งด้วยวิธีโพลาริเมตริก (Standard method) สเปกตรัมตัวอย่างถูกเก็บจากการวัดหัวมัน สำปะหลังและเนื้อมันสำปะหลัง (หัวมันสำปะหลังตัดขวาง)โดยใช้ทั้งหมด 3 เครื่องสเปกโตมิเตอร์ แบบพกพาในระบบการวัดแบบอินเทอร์แอกแทนซ์ประกอบด้วยที่ช่วงความยาวคลื่น 350-1050 นาโนเมตร 650-1100 นาโนเมตร และ 800-1200 นาโนเมตร ตามลำดับ สมการทำนายปริมาณแป้งถูกสร้างขึ้นด้วยวิธีการถดถอยกำลังสองน้อยที่สุดบางส่วน ผลการทำนายปริมาณแป้งที่ดีได้รับจากการวัดเนื้อมันสำปะหลังด้วยค่าสัมประสิทธิ์สหสัมพันธ์ของกลุ่มทดสอบ (Rv) เท่ากับ 0.870 0.917 และ 0.917 ค่าความผิดพลาดมาตรฐานในการทำนาย (SEP) เท่ากับ 2.160% 1.726% และ 1.730% ส่วนการวัดหัวมันสำปะหลัง ผลการทำนายมีความแม่นยำเป็นที่น่าพอใจโดยมีค่า Rv เท่ากับ 0.777 0.687 และ 0.772SEP เท่ากับ 2.816% 3.151% และ 2.803% สำหรับช่วงความยาวคลื่น 350-1050 นาโนเมตร 650-1100 นาโนเมตร และ 800-1200 นาโนเมตร ตามลำดับ นอกจากนี้ประสิทธิภาพ ของสมการทั้งหมดยังถูกประเมินตามมาตรฐาน ISO 12099: 2017(E) พบว่าค่าทำนายปริมาณแป้ง ในหัวมันสำปะหลังไม่แตกต่างจากค่าปริมาณแป้งจริงที่ได้จากวิธีมาตรฐานอย่างมีนัยสำคัญที่ระดับความเชื่อมั่น 95% ผลการศึกษานี้แสดงให้เห็นถึงความเป็นไปได้ในการใช้เครื่องสเปกโตรมิเตอร์ แบบพกพาสำหรับทำนายปริมาณแป้งในหัวมันสำปะหลังสดก่อนการเก็บเกี่ยว มันสำปะหลังเป็นพืชเศรษฐกิจที่สำคัญของประเทศไทยและคุณภาพของหัวมันสำปะหลัง ขึ้นอยู่กับปริมาณแป้ง ซึ่งปริมาณแป้งเป็นตัวกำหนดการใช้ ประโยชน์และราคารับซื้อ การประเมินปริมาณแป้งอย่างรวดเร็ว ในหัวมันสำปะหลังบนแปลงเพาะปลูกสามารถช่วยตรวจสอบคุณภาพหัวมันสำปะหลังก่อนการเก็บเกี่ยวได้ ด้วยเหตุนี้เทคนิคสเปกโทรสโกปี อินฟราเรดย่านใกล้ หรือ เทคนิค NIR เป็นอีกเทคนิคหนึ่งที่น่าสนใจสำหรับการกำหนดคุณลักษณะคุณภาพอย่างรวดเร็วและ ไม่รุกรานตัวอย่างวัตถุประสงค์ ของงานวิจัยนี้คือการสร้างเครื่องวิเคราะห์คุณภาพหัวมันสำปะหลัง แบบพกพาและสร้างสมการเทียบมาตรฐานวิเคราะห์ปริมาณแป้งในหัวมันสำปะหลังโดยใช้เทคนิค NIR ในงานวิจัยนี้หัวมันสำปะหลังจำนวน 200 ตัวอย่างถูกเก็บรวบรวมจาก 4 สายพันธุ์ทางการค้าประกอบด้วยสายพันธุ์เกษตรศาสตร์ 50 ระยอง 5 ระยอง 11 และห้วยบง 80 ถูกนำมาวิเคราะห์หาค่าปริมาณแป้งด้วยวิธีโพลาริเมตริก (Standard method) สเปกตรัมตัวอย่างถูกเก็บจากการวัดหัวมัน สำปะหลังและเนื้อมันสำปะหลัง (หัวมันสำปะหลังตัดขวาง)โดยใช้ทั้งหมด 3 เครื่องสเปกโตมิเตอร์ แบบพกพาในระบบการวัดแบบอินเทอร์แอกแทนซ์ประกอบด้วยที่ช่วงความยาวคลื่น 350-1050 นาโนเมตร 650-1100 นาโนเมตร และ 800-1200 นาโนเมตร ตามลำดับ สมการทำนายปริมาณแป้งถูกสร้างขึ้นด้วยวิธีการถดถอยกำลังสองน้อยที่สุดบางส่วน ผลการทำนายปริมาณแป้งที่ดีได้รับจากการวัดเนื้อมันสำปะหลังด้วยค่าสัมประสิทธิ์สหสัมพันธ์ของกลุ่มทดสอบ (Rv) เท่ากับ 0.870 0.917 และ 0.917 ค่าความผิดพลาดมาตรฐานในการทำนาย (SEP) เท่ากับ 2.160% 1.726% และ 1.730% ส่วนการวัดหัวมันสำปะหลัง ผลการทำนายมีความแม่นยำเป็นที่น่าพอใจโดยมีค่า Rv เท่ากับ 0.777 0.687 และ 0.772SEP เท่ากับ 2.816% 3.151% และ 2.803% สำหรับช่วงความยาวคลื่น 350-1050 นาโนเมตร 650-1100 นาโนเมตร และ 800-1200 นาโนเมตร ตามลำดับ นอกจากนี้ประสิทธิภาพ ของสมการทั้งหมดยังถูกประเมินตามมาตรฐาน ISO 12099: 2017(E) พบว่าค่าทำนายปริมาณแป้ง ในหัวมันสำปะหลังไม่แตกต่างจากค่าปริมาณแป้งจริงที่ได้จากวิธีมาตรฐานอย่างมีนัยสำคัญที่ระดับความเชื่อมั่น 95% ผลการศึกษานี้แสดงให้เห็นถึงความเป็นไปได้ในการใช้เครื่องสเปกโตรมิเตอร์ แบบพกพาสำหรับทำนายปริมาณแป้งในหัวมันสำปะหลังสดก่อนการเก็บเกี่ยว

มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์. สำนักหอสมุด

Address: กรุงเทพมหานคร

Email: tdckulib@ku.ac.th

Name: รณฤทธิ์ ฤทธิรณ

Role: อาจารย์ที่ปรึกษาวิทยานิพนธ์หลัก

Name: กฤษณันท์ มะลิทอง

Role: อาจารย์ที่ปรึกษาวิทยานิพนธ์ร่วม

Created: 2564

Modified: 2568-07-18

Issued: 2568-07-18

วิทยานิพนธ์/Thesis

วิทยานิพนธ์/Thesis

application/pdf

URL: https://www.lib.ku.ac.th/KUthesis/2563/yuranan-ban-all.pdf

CallNumber: TP416.T3 .ย47

tha

DegreeName: วิทยาศาสตรดุษฎีบัณฑิต

Level: ปริญญาเอก

Descipline: วิศวกรรมการอาหาร

Grantor: มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์

©copyrights มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์

ลำดับที่.	ชื่อแฟ้มข้อมูล	ขนาดแฟ้มข้อมูล	จำนวนเข้าถึง	วัน-เวลาเข้าถึงล่าสุด
1	yuranan-ban-all.pdf	6.04 MB	1	2025-08-04 11:47:43

ใช้เวลา

0.046282 วินาที