ความสัมพันธ์ระหว่างระดับสภาวะอารมณ์กับพฤติกรรมการเลี้ยงลูกในโคเนื้อกำแพงแสน

Relationship between temperament and nursing behavior in Kamphaengsaen beef cattle

Name: พรเทพ พุทธนวงศ์

ThaSH: มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ -- วิทยานิพนธ์. วท.ม. (สัตวศาสตร์) 2564

Classification :.LCCS: SF207

ThaSH: มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์. สาขาสัตวศาสตร์ -- วิทยานิพนธ์

ThaSH: โคเนื้อ -- การเลี้ยง

ThaSH: โคเนื้อ -- สรีรวิทยา

ThaSH: โคเนื้อ -- พฤติกรรม

Abstract: อารมณ์เป็นปัจจัยทางสรีรวิทยาที่มีผลต่อพฤติกรรม ผลผลิต และเกี่ยวข้องกับพฤติกรรมเลี้ยงลูกของโค วัตถุประสงค์ของงานวิจัยครั้งนี้เพื่อศึกษาสภาวะอารมณ์และพฤติกรรมที่มีผลต่อการเลี้ยงลูก การทดสอบอารมณ์ใช้โคเนื้อกำแพงแสนเพศเมีย จำนวน 30 ตัว ทดสอบอารมณ์โคโดยวิธีทดสอบอารมณ์ในซองบังคับและการวัดความเร่งออกจากซองบังคับโดยทดสอบอารมณ์ 4 ครั้ง 1. ก่อนเข้าโปรแกรมกระตุ้นการเป็นสัด 2. ก่อนผสมเทียม 3. ก่อนตรวจการตั้งท้อง 4. หลังตรวจการตั้งท้อง พบว่าคะแนนอารมณ์ระดับต่ำและสูงมีค่าเฉลี่ยเท่ากับ 2.0±0.31 และ 3.42±0.61 ตามลำดับ ค่าความเร่งขณะปล่อยออกจากซองบังคับช้าและเร็วมีค่าเฉลี่ยเท่ากับ 0.25±0.05 m/s2 และ 0.45±0.17 m/s2 ตามลำดับ นำคะแนนอารมณ์และความเร่งขณะปล่อยออกจากซองบังคับของโคทั้ง 30 ตัวมาจัดกลุ่มอารมณ์พบว่ามีโค 2 ตัวไม่อยู่ในเกณฑ์ของการจัดกลุ่มจึงไม่นำโคทั้งสองตัวเข้าการจัดกลุ่มอารมณ์ คงเหลือโคในการจัดกลุ่มอารมณ์ จำนวน 28 ตัว วิเคราะห์คะแนนอารมณ์และความเร่งขณะปล่อยออกจากซองบังคับของโค 28 ตัวอีกครั้งพบว่าคะแนนอารมณ์ระดับต่ำและสูงมีค่าเฉลี่ยเท่ากับ 1.94±0.23 และ 3.46±0.60 ตามลำดับ ความเร่งขณะปล่อยออกจากซองบังคับช้าและเร็วมีค่าเฉลี่ยเท่ากับ 0.24±0.04 m/s2 และ 0.46±0.17 m/s2 ตามลำดับ แบ่งกลุ่มอารมณ์ตามคะแนนทดสอบอารมณ์ซองบังคับและความเร่งขณะปล่อยออกจากซองบังคับ กลุ่มโคอารมณ์สงบ (n=13) และกลุ่มโคอารมณ์รุนแรง (n=15) ทดสอบความสัมพันธ์ระหว่างคะแนนอารมณ์และความเร่งขณะปล่อยออกจากซองบังคับพบว่าค่าดังกล่าวมีค่าบวก (r=0.873; P< 0.01) บันทึกพฤติกรรมแม่โค พฤติกรรมลูกโค และน้ำหนักลูกโคที่เพิ่มขึ้น 72 ชั่วโมง พบว่าลูกโคในกลุ่มแม่โคอารมณ์สงบมีการเพิ่มขึ้นของน้ำหนักหลังคลอด 72 ชั่วโมงมากกว่ากลุ่มลูกโคในกลุ่มแม่โคอารมณ์รุนแรงอย่างมีนัยสำคัญ (P< 0.01) สหสัมพันธ์ระหว่างคะแนนอารมณ์และความเร่งขณะปล่อยออกจากซองบังคับกับ ระยะเวลาตั้งแต่คลอดจนเข้าหาลูกโคครั้งแรกหลังคลอด การเลียกระตุ้นลูกโคทำความสะอาดลูกโค แม่โคเข้าหาลูกโคในช่วง 72 ชั่วโมงหลังคลอด การลุกขึ้นยืนของลูกโคครั้งแรกหลังคลอด ระยะเวลาจากลูกโคคลอดจนกินนมครั้งแรก จำนวนครั้งลูกโคกินนมในช่วง 72 ชั่วโมงหลังคลอด ระยะเวลาในการกินนมของลูกโคแต่ละครั้งในช่วง 72 ชั่วโมงหลังคลอด ระยะห่างในการกินนมของลูกโคแต่ละครั้งในช่วง 72ชั่วโมงหลังคลอด น้ำหนักลูกโคที่เพิ่มขึ้นหลังคลอด 72 ชั่วโมง มีสหสัมพันธ์เป็นบวกทั้งกลุ่มโคอารมณ์สงบและรุนแรงและมีสหสัมพันธ์ที่เป็นลบทั้งกลุ่มอารมณ์สงบและอารมณ์รุนแรงเช่นกัน (P< 0.001) แสดงให้เห็นว่าอารมณ์มีผลต่อพฤติกรรมการเลี้ยงลูกหลังคลอดที่ส่งผลต่อการเพิ่มขึ้นของน้ำหนักลูกโค Temperament is a physiological component that influences behavior, productivity, and nursing behavior. The objective of this research was to determine the temperament status and its effect nursing behavior. Thirty female Kamphaengsaen beef cows were subjected to the temperament test, using Chute test and Exit velocity test techniques. The cows were tested four times: once before joining an estrus synchronization program, before artificial insemination, pre-pregnancy test; and post-pregnancy test. The results showed that the low and high means chute scores were 2.0±0.31 and 3.42±0.61, respectively, white slow and fast from exit velocity of were 0.25±0.05 m/s2 and 0.45±0.17 m/s2 respectively. The temperament group was formed based on the average chute score and exit velocity of all animals. Two cattle were discovered to be not included in either group requirements, hence both cattle were excluded from the temperament grouping. In the emotional category, there were just 28 cows left. The average chute score and exit velocity from a herd of 28 cattle were re-evaluated. The low and high mean chute scores were 1.94±0.23 and 3.46±0.60, respectively and slow and fast according to the mean exit velocity of 0.24±0.04 m/s2 and 0.46±0.17 m/s2 , respectively. The average chute score and exit velocity were eater used to divide the temperament groups: calm cattle (n=13) and ill-tempered cattle (n=15). Positive values were found in the correlations test between chute score and exit velocity (r=0.873; P< 0.01). Records of maternal behavior calf behavior and weight gain 72 hours were analyzed. The calves in the calm group gained considerably more weight after 72 hours than those in the ill-tempered group (P< 0.001). The correlation between the chute score and exit velocity with Calving to 1stcalf contact, Calving to calf licking, Cows approach the calves 72hours, Time to 1st stand, Time to 1st suckling, Suckling duration in 72 hours, Suckling duration, Suckling Interval, Birth weight of calf, Weight gain of calf in 72 hours were found there was a positive association in both calm and ill-tempered cattle, as well as a negative association between calm and ill-tempered cattle (P< 0.001), demonstrating that emotion of the cow influenced postnatal rearing behavior, which resulted in increased calf weight.

มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์. สำนักหอสมุด

Address: กรุงเทพมหานคร

Email: tdckulib@ku.ac.th

Name: จำเริญ เที่ยงธรรม

Role: อาจารย์ที่ปรึกษาวิทยานิพนธ์หลัก

Name: พรรณวดี โสพรรณรัตน์

Role: อาจารย์ที่ปรึกษาวิทยานิพนธ์ร่วม

Created: 2564

Modified: 2568-07-15

Issued: 2568-07-15

วิทยานิพนธ์/Thesis

application/pdf

URL: https://www.lib.ku.ac.th/KUthesis/2564/pornthep-put-all.pdf

CallNumber: SF207 .พ171

tha

DegreeName: วิทยาศาสตรมหาบัณฑิต

Level: ปริญญาโท

Descipline: สัตวศาสตร์

Grantor: มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์

©copyrights มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์

ลำดับที่.	ชื่อแฟ้มข้อมูล	ขนาดแฟ้มข้อมูล	จำนวนเข้าถึง	วัน-เวลาเข้าถึงล่าสุด
1	pornthep-put-all.pdf	1.86 MB

ใช้เวลา

0.02553 วินาที