การผสมทดสอบสายพันธุ์แท้ข้าวโพดกับสายพันธุ์ทดสอบที่ดีเด่นเพื่อจัดกลุ่มเฮตเทอโรซิสและพัฒนาพันธุ์ลูกผสมเดี่ยว

Testcross of maize inbred lines with elite inbred testers for heterotic group classification and single-cross hybrid cultivar development

Name: ฉัตรฑริกา มูลบรรจง

ThaSH: มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ -- วิทยานิพนธ์. วท.ม. (พืชไร่) 2564

Classification :.LCCS: SB191.M2

ThaSH: มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์. สาขาพืชไร่ -- วิทยานิพนธ์

ThaSH: ข้าวโพดเลี้ยงสัตว์ -- การปรับปรุงพันธุ์

ThaSH: ข้าวโพดเลี้ยงสัตว์ -- พันธุศาสตร์

Abstract: การใช้ประโยชน์สายพันธุ์แท้ข้าวโพดเลี้ยงสัตว์ในการพัฒนาพันธุ์ลูกผสมสามารถประเมินได้จากการผสมทดสอบ งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) จัดกลุ่มเฮตเทอโรซิสของสายพันธุ์แท้ข้าวโพดเลี้ยงสัตว์ที่พัฒนาโดยมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์และมหาวิทยาลัยพะเยาโดยใช้การผสมทดสอบ และ 2) คัดเลือกลูกผสมทดสอบที่มีศักยภาพในการให้ผลผลิตสูงสำหรับการพัฒนาพันธุ์ข้าวโพดลูกผสมเดี่ยว งานวิจัยนี้แบ่งออกเป็น 2 ส่วน ได้แก่ 1) การผสมทดสอบสายพันธุ์ จำนวน 40 สายพันธุ์กับสายพันธุ์ทดสอบที่ดีเด่น จำนวน 6 สายพันธุ์ และปลูกทดสอบลูกผสมทดสอบ จำนวน 240 คู่ผสม ร่วมกับพันธุ์ลูกผสมการค้า จำนวน 16 พันธุ์ โดยใช้แผนการทดลองแบบ 16 x 16 Simple Lattice 2) การผสมระหว่างสายพันธุ์ทดสอบทั้ง 6 สายพันธุ์ โดยใช้แผนการผสมแบบ half-diallel ได้ลูกผสม จำนวน 15 คู่ผสม และปลูกทดสอบร่วมกับพันธุ์ลูกผสมการค้า จำนวน 21 พันธุ์ โดยใช้แผนการทดลองแบบสุ่มสมบูรณ์ภายในบลอค จำนวน 2 ซ้ำ การปลูกทดสอบดังกล่าวดำเนินการที่ศูนย์วิจัยข้าวโพดและข้าวฟ่างแห่งชาติ อ.ปากช่อง จ.นครราชสีมา ในฤดูฝน ปี 2563 จากผลการทดลองพบว่า สามารถจัดกลุ่มเฮตเทอโรซิสของสายพันธุ์แท้ได้เป็น 3 กลุ่ม ได้แก่ กลุ่ม Suwan (Group A) จำนวน 10 สายพันธุ์ กลุ่ม Non-Suwan (Group B) จำนวน 22 สายพันธุ์ และกลุ่ม AB (Group AB) จำนวน 8 สายพันธุ์ สายพันธุ์ทดสอบ UP1 และ UP2 จัดอยู่ในกลุ่ม Suwan (Group A) Tak Fa 3 และ Ki 60 จัดอยู่ในกลุ่ม Non-Suwan (Group B) ในขณะที่ Tak Fa 1 และ Ki 48 จัดอยู่ในกลุ่ม AB (Group AB) โดย Kei 1630 x Ki 60 (1,811 กิโลกรัม/ไร่) และ UPFC061 x Tak Fa 1 (1,751 กิโลกรัม/ไร่) ให้ผลผลิตเมล็ดสูงไม่แตกต่างจากพันธุ์เปรียบเทียบที่ให้ผลผลิตสูงที่สุด (SW 5819, 1,792 กิโลกรัม/ไร่) และให้ผลผลิตสูงกว่าค่าเฉลี่ยของพันธุ์เปรียบเทียบ (1,446 กิโลกรัม/ไร่) ซี่งข้อมูลดังกล่าวสามารถใช้เป็นข้อมูลเบื้องต้นในการพัฒนาพันธุ์ลูกผสมต่อไป Utilization of field corn inbreds for hybrid development can be evaluated by testcrossing. The objectives of this study were to 1) assign field corn inbreds developed from Kasetsart University (KU inbreds) and University of Phayao (UP inbreds) into heterotic groups by testcross, and 2) select testcross hybrids with high yield potential for single-cross hybrid development. This research was divided into two parts. First, 40 inbreds were testcrossed with six elite inbred testers. The 240 testcrosses were grown for yield trial with 16 commercial hybrid checks using a 16 x 16 Simple Lattice Design. Second, the six inbred testers were crossed in a half-diallel manner to produce 15 crosses. The 15 crosses were then grown with 21 commercial hybrid checks for yield trial using Randomized Complete Block Design with two replications. The yield trials were conducted at National Corn and Sorghum Research Center, Pak Chong, Nakhon Ratchasima in the 2020 rainy season. The results showed that the inbred lines were assigned into three heterotic groups; Suwan group (Group A) for ten inbreds, NonSuwan group (Group B) for 22 inbreds and Group AB for eight inbreds. For inbred testers, UP1 and UP2 were assigned into Suwan group (Group A). Tak Fa 3 and Ki 60 were assigned into Non-Suwan group (Group B), whereas Tak Fa 1 and Ki 48 were assigned into Group AB. Kei 1630 x Ki 60 (1,811 kg/rai) and UPFC061 x Tak Fa 1 (1,751 kg/rai) had high grain yield with no significant difference from the highest-yielding check (SW 5819, 1,792 kg/rai), and had higher yield than average check mean (1,446 kg/rai). The data can be used as preliminary for further hybrid development.

มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์. สำนักหอสมุด

Address: กรุงเทพมหานคร

Email: tdckulib@ku.ac.th

Name: สุจินต์ เจนวีรวัฒน์

Role: อาจารย์ที่ปรึกษาวิทยานิพนธ์หลัก

Name: วิเชียร กีรตินิจกาล

Role: อาจารย์ที่ปรึกษาวิทยานิพนธ์ร่วม

Created: 2564

Modified: 2568-07-15

Issued: 2568-07-15

วิทยานิพนธ์/Thesis

application/pdf

URL: https://www.lib.ku.ac.th/KUthesis/2564/chattariga-moo-all.pdf

CallNumber: SB191.M2 .ฉ1141

tha

DegreeName: วิทยาศาสตรมหาบัณฑิต

Level: ปริญญาโท

Descipline: พืชไร่

Grantor: มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์

©copyrights มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์

ลำดับที่.	ชื่อแฟ้มข้อมูล	ขนาดแฟ้มข้อมูล	จำนวนเข้าถึง	วัน-เวลาเข้าถึงล่าสุด
1	chattariga-moo-all.pdf	6.56 MB

ใช้เวลา

0.027838 วินาที