การพัฒนาการย้อมกกด้วยสีย้อมธรรมชาติโดยใช้มะเกลือ และครั่ง

The development of natural dyeing on reed using diospyros mollis Griff and Laccifer lacca Kerr

Name: เกศศิณี นามกร

ThaSH: มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ -- วิทยานิพนธ์. วท.ม. (เทคโนโลยีอุตสาหกรรมและการจัดการสินค้าสิ่งทอ) 2562.

Classification :.LCCS: TP925.J87

ThaSH: มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์. -- สาขาเทคโนโลยีอุตสาหกรรมและการจัดการสินค้าสิ่งทอ -- วิทยานิพนธ์

ThaSH: สีย้อมและการย้อมสี -- กก

ThaSH: สีย้อมและการย้อมสี

ThaSH: สีย้อมจากพืช

ThaSH: พืชให้สีย้อม

ThaSH: กก

ThaSH: มะเกลือ

ThaSH: ครั่ง

Abstract: งานวิจัยนี้ได้ทำการศึกษา 2 ส่วน ส่วนแรกเป็นการเตรียมผิวเส้นกกเพื่อย้อมสีธรรมชาติ ด้วยสารละลายโซเดียมไฮดรอกไซด์ (NaOH) ที่มีความเข้มข้นต่างกัน ผลการศึกษาพบว่าความเข้มข้นของสารละลาย NaOH ที่เหมาะสำหรับใช้เตรียมผิวเส้นกก คือ ความเข้มข้น 3 กรัมต่อลิตร เป็นเวลา 12 ชั่วโมง ส่วนที่สองเป็นการศึกษาผลของการย้อมเส้นกกด้วยสีย้อมธรรมชาติสกัดจากมะเกลือและครั่ง โดยเส้นกกได้จากการศึกษาในส่วนแรก ทำการศึกษาปัจจัยในการย้อมได้แก่ ชนิดของสารมอร์แดนท์ วิธีการย้อม และความเข้มข้นของสารมอร์แดนท์ ที่ส่งผลต่อเฉดสี (CIE L*a*b*) ความเข้มสี (K/S) และความคงทนของสีในเส้นกก พบว่าชนิดของสารมอร์แดนท์มีผลต่อเฉดสีในการย้อมเส้นกกด้วยสีธรรมชาติทั้งมะเกลือและครั่ง โดยการย้อมเส้นกกด้วยมะเกลือเมื่อใช้เฟอรัสซัลเฟต (FeSO4) เป็นสารมอร์แดนท์ ด้วยวิธีย้อมมอร์แดนท์หลังการย้อมสี และเมื่อเพิ่มความเข้มข้น FeSO4 สีของเส้นกกที่ได้จะมีสีดำเข้มขึ้น โดยมีค่าความเข้มสีมากที่สุดเมื่อใช้ FeSO4 ที่ความเข้มข้น 4 กรัมต่อลิตร พบว่าความคงทนของสีโดยใช้ FeSO4 เป็นสารมอร์แดนท์ ความคงทนของสีต่อการขัดถูอยู่ในเกณฑ์ดี - ดีมาก (4-5) และค่าความคงทนของสีต่อแสงอยูในเกณฑ์ปานกลาง – ดี (4-5) ส่วนการย้อมเส้นกกด้วยครั่ง เมื่อใช้โพแทสเซียมอะลูมิเนียมซัลเฟต (KAl(SO4)2) เป็นสารมอร์แดนท์ ด้วยวิธีย้อมมอร์แดนท์พร้อมการย้อมสีเส้นกกจะมีเฉดสีแดง และความเข้มข้นที่เหมาะสมที่สุดคือ 2 กรัมต่อลิตร เมื่อใช้ FeSO4 เป็นสารมอร์แดนท์ เส้นกกจะมีเฉดสีดำ เมื่อความเข้มข้นของเฟอรัสซัลเฟตเพิ่มขึ้นสีของเส้นกกจะมีความเข้มเพิ่มขึ้น และมีค่าความเข้มสีมากที่สุดเมื่อใช้ FeSO4 เป็นสารช่วยติดก่อนการย้อมสี ที่ความเข้มข้น 4 กรัมต่อลิตร นอกจากนี้ยังพบว่าการใช้สารช่วยติดในการย้อมเส้นกกด้วยครั่งจะช่วยเพิ่มความคงทนของสีต่อแสงแต่ไม่มีผลต่อคงทนของสีต่อการขัดถู This research was divided in two parts. The first part was the pretreatments of reed for natural dyes with different NaOH concentration. The results showed that optimum NaOH concentration at 3 g/l for 2 hours. The second part was the study on effect of dyed reed with natural dyes extracted from Diospyros mollis Griff. or ebony and Laccifer lacca Keer. or lac was conducted on dyeing factors, including type, concentration of mordant and dyeing method. Those factors affected the shades (CIE L*a*b*), color strength (K/S) and color fastness of reed dyed. The reed dyeing with ebony dyed using FeSO4 as a mordant, with the post-mordant method. When the concentration of FeSO4 increased, the dyed reed showed higher color strength. The highest color strength was obtained when reed was dyed with FeSO4 concentration at 4 g/l. The color fastness to rubbing showed good–excellent level (4-5), and the color fastness to light showed moderate–good level (4-5). As for reed dyeing with lac dyed when the AlK(SO4)2 was used as mordant, those reed turned into red color. The reed dyed had the highest color strength when using meta-mordant method with AlK(SO4)2 as a mordant, with optimum mordant concentration at 2 g/l. When the FeSO4 was used as mordant, reed turned toward black color. When the concentration of FeSO4 increased, the dyed reed showed higher color strength. the highest color strength was obtained when reed was dyed with the pre-mordant method, using 4 g/l of FeSO4 as mordant. Morever, it was found that mordanting lac dyed reed resulted in increasing of colorfastness to light but it was no effect to colorfastness to rubbing.

มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์. สำนักหอสมุด

Address: กรุงเทพมหานคร

Email: tdckulib@ku.ac.th

Name: ขนิษฐา วัชราภรณ์

Role: อาจารย์ที่ปรึกษาวิทยานิพนธ์หลัก

Created: 2562

Modified: 2568-06-24

Issued: 2568-06-24

วิทยานิพนธ์/Thesis

วิทยานิพนธ์/Thesis

application/pdf

URL: http://www.lib.ku.ac.th/KUthesis/2562/katsinee-nam-all.pdf

CallNumber: TP925.J87.ก58

tha

DegreeName: วิทยาศาสตรมหาบัณฑิต

Level: ปริญญาโท

Descipline: เทคโนโลยีอุตสาหกรรมและการจัดการสินค้าสิ่งทอ

Grantor: มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์

©copyrights มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์

ลำดับที่.	ชื่อแฟ้มข้อมูล	ขนาดแฟ้มข้อมูล	จำนวนเข้าถึง	วัน-เวลาเข้าถึงล่าสุด
1	katsinee-nam-all.pdf	15.13 MB	13	2026-05-26 18:16:01

ใช้เวลา

0.035664 วินาที