ผู้นำท้องที่กับการบริหารการเปลี่ยนแปลง : กรณีศึกษาในเขตพื้นที่อำเภอแม่ริม จังหวัดเชียงใหม่

Name: วาสนา สามเมือง

ThaSH: ผู้นำท้องที่

ThaSH: การบริหาร

ThaSH: การพัฒนา

Abstract: งานวิจัยเรื่องผู้นำท้องที่กับการบริหารการเปลี่ยนแปลง กรณีศึกษาในเขตพื้นที่อำเภอแม่ริม จังหวัดเชียงใหม่ มีวัตถุประสงค์คือ 1) เพื่อศึกษาการบริหารจัดการ การพัฒนาตำบล หมู่บ้าน ของกำนั้น ผู้ใหญ่บ้านในอดีต 2) เพื่อศึกษาการบริหารจัดการ การพัฒนาตำบล หมูบาน ของกานน ผู้ใหญ่บ้านในปัจจุบัน 3) เพื่อหาแนวทางการปรับตัวของกำนัน ผู้ใหญ่บ้าน การวิจัยครั้งนี้เป็นงานวิจัยเชิงคุณภาพ เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยคือ แบบสัมภาษณ์แบบมีโครงสร้างและการสนทนากลุ่ม ผลการศึกษาด้านการบริหารจัดการ การพัฒนาตำบล หมู่บ้านในอดีตและปัจจุบันซึ่งประกอบด้วยการบริหารจัดการบุคคล งบประมาณ วัสดุอุปกรณ์ การจัดการอำนาจ การจัดการเชิง พืนที่ และการจัดการระบบอุปถัมภ์ พบว่าโครงสร้างการทำงานของกำนัน ผู้ใหญ่บ้านในยุคสุไขทัยแบ่งเป็นผังเมืองชั้นนอก โท ตรี จัตวา การเข้าสู่ตำแหน่งของกำนัน ผู้ใหญ่บ้านในอดีตให้หัวหน้าครัวเรือนสิบครัวเรือนเลือกผู้ใหญ่บ้าน ให้ผู้ใหญ่บ้านเลือกตัวแทนเป็นกำนัน การปฏิบัติงานเป็นไปตามระเบียบกฎหมาย และหน้าที่ทางสังคมในฐานะผู้นำชุมชน การมีส่วนร่วมของประชาชนในอดีตมีค่อนข้างมาก ค่าตอบแทนของกำนัน ผู้ใหญ่บ้านในอดีตได้รับจากเงินที่หลวงเก็บจากค่านาทั้งหมดภายในแขวงหนึ่งแบ่งเป็นสิบส่วน กำนันได้สามส่วน การใช้จ่ายงบประมาณส่วนใหญ่จะใช้เพื่อการ พัฒนาระบบสาธารณูปโภคขั้นพื้นฐาน งบประมาณที่นำมาใช้ในการพัฒนาตำบล หมู่บ้านยังไม่เพียงพอ ในอดีตกำนัน ผู้ใหญ่บ้านจะใช้บ้านของตัวเองเป็นที่ทำการ ในอดีตวัสดุอุปกรณ์เสริมการปฏิบัติงานมีไม่เพียงพอ สำหรับการจัดการอำนาจของกำนัน ผู้ใหญ่บ้านในอดีตมีการใช้อำนาจตามกฎหมาย และอำนาจจากบารมีที่สะสมเป็นการใช้อำนาจที่ถูกต้องเหมาะสม ส่วนการจัดเชิงพื้นที่ในอดีตไม่ปรากฏ ในขณะเดียวกันกำนัน ผู้ใหญ่บ้านในอดีตมีการนำเอาระบบอุปถัมภ์มาใช้ในการบริหาร จัดการ การปฏิบัติงานและการพัฒนาโดยใช้ระบบอุปถัมภ์ควบคู่กับคุณธรรมจริยธรรม อุดมการณ์และความกตัญญรู้คุณด้วยการปกครองท้องที่ พ.ศ. 2457 มีสายการบังคับบัญชาตามบทบาทอำนาจหน้าที่ความรับผิดชอบจากจังหวัด อำเภอ ตำบล หมู่บ้าน เป็นลักษณะการแบ่งอำนาจการปกครอง การเข้าสู่ตำแหน่งของกำนัน ผู้ใหญ่บ้านมีทั้งผู้ใหญ่บ้านมาจากการเลือกตั้งที่อยู่ในวาระหกสิบปี และอยู่ในวาระห้าปี กำนันมาจากการคัดเลือกขอผู้ใหญ่บ้านวาระหกสิบปี และวาระห้าปี ค่าตอบแทนของกำนันในปัจจุบันหนึ่งเมินบาท ผู้ใหญ่บ้านแปดพ้นบาท การใช้จ่ายงบประมาณของกำนัน ผู้ใหญ่บ้านจะผ่านมายังจังหวัดอำเภอ และองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ปัจจุบันงบประมาณที่นำมาใช้ในการพัฒนาตำบล หมู่บ้านเมื่อเทียบกับความต้องการและปัญหาของประชาชนถือว่ายังไม่เพียงพอ ส่วนที่ทำการของกำนัน ผู้ใหญ่บ้านก็ยังคงใช้บ้านของตัวเองเป็นที่ทำการเช่นเดียวกับในอดีต วัสดุอุปกรณ์เสริมในการปฏิบัติงานของกำนั้น ผู้ใหญ่บ้านในปัจจุบันถือว่ามีมากเพียงพอต่อการปฏิบัติหน้าที่ ส่วนการจัดการอำนาจของกำนัน ผู้ใหญ่บ้านส่วนใหญ่มีการใช้อำนาจไปในทางที่ถูกต้องเหมาะสม มีเพียงส่วนน้อยที่ใช้อำนาจในทางที่ไม่เหมาะสม ปัจจุบันกำนัน ผู้ใหญ่บ้านในบางพื้นที่จำเป็นต้องมีการบริหารจัดการเชิงพื้นที่ในการจัดระเบียบตำบล หมู่บ้านเพื่อให้คนในชุมชนอยู่ร่วมกันอย่างมีความสุข ในขณะเดียวกันกำนัน ผู้ใหญ่บ้านในปัจจุบันมีการนำเอาระบบอุปถัมภ์มาใช้ในการบริหารจัดการและ พัฒนาตำบล หมู่บ้านเช่นเดียวกับในอดีต การศึกษาเกี่ยวกับการปรับตัวของกำนัน ผู้ใหญ่บ้านส่วนใหญ่มีความเห็นที่สอดคล้องกันว่าควรมีการปรับตัวด้านบุคลิกภาพ พฤติกรรมการแสดงออกที่ถูกต้องเหมาะสม ระบบวิธีคิด ภาวะผู้นำการปรับตัวด้านการเรียนรู้ การบริหารเชิงสถานการณ์ การบริหารความขัดแย้ง และการบริหารการเปลี่ยนแปลง

Abstract: Findings showed that the managerial administration of villages and sub-district development in the past and at present comprised the management of personnel, budgets, supplies, authority, area, and patronage system. It was found that the operational structure of village heads and heads of a group of villages in Sukhothai kingdom consisted of external town plan, second grade, third grade, and fourth grade. In the past, village heads were elected or chosen by household heads in the villages and heads of a group of village were elected by village heads. Their operation was in accordance with laws and their social duty was community leaders. People participation in the past was rather high. Compensation of village heads and heads of a group of villages was obtained from paddy field tax. That was three-tenths of it would be given to heads of a group of villages. Budgets were mostly used for developing basic infrastructure in villages and sub-districts but not enough. Village heads and heads of a group of village used their houses as their office andsupplies or equipment were inadequate. Regarding their authority management, it was in accordance with laws and found that accumulated moral authority was correct and appropriate. Area management was not found in the past. Meanwhile, village heads and heads of a group of villages adopted the patronage system for managerial administration together with ethics and virtue. The managerial administration of village and sub-district development at present arouse from the 1914 local administration act. There was a command line in accordance with role, authority, and responsibility of the province, district, sub-district, and village in the form of decentralization. Village heads were from election every 6 or 5 years and they were the ones who would elect a head of a group of village. The compensation of the village head was 8,000 baht whereas that of the head of a group of village was 10,000 baht per month. Their budget expenditure came from the province, district, and local administrative organization, respectively. It was found that the budget used for development was inadequate. Office of the village head and office of the head of a group of villages were their houses like in the past. Office supplies or equipment were adequate for operation. Regarding authority management at present, it was found that most of village heads and heads of a group of villages behaved properly. There was area management in some areas so that people in the community would live there happily and harmoniously. Like in the past, village heads and heads of a group of villages adopted the patronage system. For their adaptation most of them claimed that they should improve their personality, proper behavior, thinking method system, leadership, learning, situational management, conflict management, and change management.

มหาวิทยาลัยแม่โจ้. สำนักหอสมุด

Address: เชียงใหม่

Email: mjudc@mju.ac.th

Name: สถาพร แสงสุโพธิ์

Role: อาจารย์ที่ปรึกษาหลัก

Name: เฉลิมชัย ปัญญาดี

Role: อาจารย์ที่ปรึกษาร่วม

Name: ธรรมพร ตันตรา

Role: อาจารย์ที่ปรึกษาร่วม

Created: 2016

Modified: 2568-10-12

Issued: 2568-06-06

วิทยานิพนธ์/Thesis

application/pdf

Th

tha

DegreeName: รัฐประศาสนศาสตรมหาบัณฑิต

Level: Master's Degree

Descipline: Master of Public Administration in Public and Private Organization Administration

Grantor: Maejo University

©copyrights มหาวิทยาลัยแม่โจ้

ลำดับที่.	ชื่อแฟ้มข้อมูล	ขนาดแฟ้มข้อมูล	จำนวนเข้าถึง	วัน-เวลาเข้าถึงล่าสุด
1	fulltext.pdf.pdf	66.94 MB	2	2025-12-31 23:15:38

ใช้เวลา

0.038422 วินาที