แนวทางการขับเคลื่อนการจัดการความปลอดภัยสถานศึกษาแบบมีส่วนร่วมในบริบทพื้นที่จังหวัดยโสธร

Name: สามารถ ผ่องศรี

keyword: ความปลอดภัย สถานศึกษา

Abstract: การศึกษาเรื่อง แนวทางการขับเคลื่อนการจัดการความปลอดภัยสถานศึกษาแบบมีส่วนร่วมในบริบทพื้นที่จังหวัดยโสธร มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาสภาพปัญหาการจัดการความปลอดภัยสถานศึกษาแบบมีส่วนร่วมในบริบทพื้นที่จังหวัดยโสธร และ 2) เสนอแนวทางการขับเคลื่อนการจัดการความปลอดภัยสถานศึกษาแบบมีส่วนร่วมในบริบทพื้นที่จังหวัดยโสธร การศึกษาครั้งนี้เป็นการศึกษาเชิงคุณภาพ (Qualitative Study) ประกอบด้วย การประชุมปฏิบัติการ (Work shop) ผู้ให้ข้อมูลสำคัญ จำนวน 18 คน ประเด็นสภาพปัญหาการจัดการความปลอดภัยสถานศึกษาแบบมีส่วนร่วมในบริบทพื้นที่จังหวัดยโสธร และการสนทนากลุ่ม (Focus Group) จากผู้ทรงคุณวุฒิที่มีความรู้และประสบการณ์ทางด้านความปลอดภัยในสถานศึกษา จำนวน 10 คน ประเด็นแนวทางการขับเคลื่อนการจัดการความปลอดภัยสถานศึกษาแบบมีส่วนร่วมในบริบทพื้นที่จังหวัดยโสธร ผลการศึกษา มีดังนี้ 1. ผลการศึกษาสภาพปัญหาการจัดการความปลอดภัยสถานศึกษาแบบมีส่วนร่วมในบริบทพื้นที่จังหวัดยโสธร พบว่า 1) ด้านปัจจัยนำเข้า (Input) ประกอบด้วย บุคลากร งบประมาณ วัสดุอุปกรณ์ การบริหารจัดการ เทคโนโลยี และข้อมูลสารสนเทศ ปรากฏว่า บุคลากรในสถานศึกษามีจำนวนจำกัดและขาดความรู้และทักษะในการป้องกันและจัดการปัญหาความปลอดภัยในสถานศึกษา งบประมาณในการดำเนินงานมีจำกัด ขาดแคลนงบประมาณในการจัดซื ้ออุปกรณ์ความปลอดภัยที่ทันสมัยและมีประสิทธิภาพ วัสดุอุปกรณ์ด้านความปลอดภัยมีไม่เพียงพอและล้าสมัย ขาดอุปกรณ์ที่จำเป็นในการจัดการเหตุการณ์ฉุกเฉิน เช่น เครื่องดับเพลิง และชุดปฐมพยาบาล การบริหารจัดการความปลอดภัยในสถานศึกษายังไม่มีระบบที่เป็นรูปธรรมและมีประสิทธิภาพ และขาดความร่วมมือระหว่างบุคลากรและหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง ขาดการนำเทคโนโลยีที่ทันสมัยมาใช้ในการบริหารจัดการความปลอดภัยในสถานศึกษา เทคโนโลยีที่ใช้มีไม่เพียงพอ ล้าสมัย ขาดการบูรณาการข้อมูลสารสนเทศสำหรับการบริหารจัดการความปลอดภัยในสถานศึกษา 2) ด้านกระบวนการ (Process) ประกอบด้วยมาตรการ 3 ป ได้แก่ การป้องกัน การปลูกฝัง และการปราบปราม ปรากฏว่า มาตรการป้องกันในสถานศึกษายังไม่ครอบคลุมถึงปัจจัยเสี่ยงทั้งภายในและภายนอกสถานศึกษาและขาดการปฏิบัติอย่างเคร่งครัด ขาดการฝึกอบรมและการสร้างความรู้ความเข้าใจให้กับบุคลากรในการป้องกันปัญหาความปลอดภัย ขาดทรัพยากรและเทคโนโลยีในการติดตามและเฝ้าระวังภัย การแก้ไขปัญหาและการดำเนินการตามขั้นตอนกฎหมายยังไม่มีประสิทธิภาพและขาดความรวดเร็ว ไม่ทันเวลาและไม่ครอบคลุมทุกกรณี การช่วยเหลือและเยียวยาผู้ประสบเหตุยังไม่ครอบคลุมและไม่มีการติดตามผลการประสานงานกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้องยังขาดความเข้มแข็ง 3) ด้านผลผลิต (Output) ซึ่งประกอบด้วย (1) นักเรียน ครู และบุคลากรทางการศึกษา ได้รับความคุ้มครองดูแลให้มีความปลอดภัย (2) สถานศึกษา มีระบบการบริหารจัดการความปลอดภัยในสถานศึกษาที่มีประสิทธิภาพ (3) นักเรียน ครู และบุคลากร ทางการศึกษา มีความพึงพอใจต่อระบบการบริหารจัดการความปลอดภัยในสถานศึกษา ซึ่งปรากฏว่า นักเรียน ครู และบุคลากรทางการศึกษาขาดความรู ้ในการป้องกันตัวจากภัยต่าง ๆ มาตรการความ ปลอดภัยในหลายสถานศึกษาไม่ครอบคลุมและขาดการบังคับใช้อย่างจริงจัง ไม่มั่นใจในการปกป้อง คุ้มครอง ดูแล ช่วยเหลือ เยียวยา ด้านความปลอดภัย การบริหารจัดการความปลอดภัยในสถานศึกษา ยังไม่มีความชัดเจนและมาตรฐานเดียวกัน ทำให้ประสิทธิภาพการจัดการไม่เท่าเทียมกันในแต่ละสถานศึกษา ขาดการวางแผนและการดำเนินการตามแผนอย่างเป็นระบบ ทำให้การบริหารจัดการไม่เต็มประสิทธิภาพ การประสานงานกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้องไม่เข้มแข็ง ทำให้การตอบสนองต่อสถานการณ์ฉุกเฉินไม่ทันเวลา นักเรียน ครู และบุคลากรบางส่วนยังไม่พึงพอใจต่อระบบการบริหารจัดการความปลอดภัย ขาดการมีส่วนร่วมในการพัฒนาระบบความปลอดภัย ทำให้มาตรการบางอย่างไม่สอดคล้องกับความต้องการ การประเมินและปรับปรุงระบบการบริหารจัดการความปลอดภัยอย่างต่อเนื่อง 2. แนวทางการขับเคลื่อนการจัดการสถานศึกษาปลอดภัยแบบมีส่วนร่วมในบริบทพื้นที่จังหวัดยโสธร พบว่า แนวทางในการจัดการสถานศึกษาปลอดภัยแบบมีส่วนร่วมในบริบทพื้นที่จังหวัดยโสธรตามมาตรการ 3 ป (การป้องกัน การปลูกฝัง การปราบปราม) มีดังนี้ 1) กำหนดให้เรื่อง “ความปลอดภัยของนักเรียน” เป็นนโยบายสำคัญของโรงเรียน 2) ดำเนินการเรื่อง “ความปลอดภัยในโรงเรียน” ร่วมกับชุมชนและผู ้ปกครอง 3) กำหนดแผนและขั ้นตอนการปฏิบัติเพื่อความปลอดภัยในโรงเรียนอย่างเป็นระบบ และมีคู่มือปฏิบัติสำหรับบุคลากร เพื่อความปลอดภัยของนักเรียนที่ชัดเจน 4) จัดตั้งคณะกรรมการเพื่อตรวจสอบมาตรการความปลอดภัยในโรงเรียน โดยมีตัวแทนครูและผู้ปกครองร่วมตรวจสอบ 5) ดำเนินการแบบมีส่วนร่วมตามมาตรการ 3 ป ได้แก่ การป้องกัน การปลูกฝัง การปราบปราม และ 6) จัดกิจกรรมเสริมสร้างความปลอดภัย เช่น จัดให้มีหลักสูตร “จิตสำนึกความปลอดภัย” ในโรงเรียนและกิจกรรมการศึกษาที ่ปลอดภัย (Safe Study Activities) รวมทั้งกำหนดมาตรการความปลอดภัยที่นักเรียนพึงปฏิบัติและกำกับให้มีการปฏิบัติจนเป็นกิจนิสัย จัดให้มีระบบดูแลคุ้มครองเด็กที่ดี กำหนดให้มีโครงการป้องกันยาเสพติดและพฤติกรรมข่มขู่รังแกนักเรียน จัดให้มีระบบความปลอดภัยด้านอาคารและสถานที่โดยรอบของโรงเรียน กำหนดการเดินทางไปกลับโรงเรียนอย่างถูกวิธี (Safe Route to School) มีความปลอดภัยจากการจราจร และมีการบันทึกข้อมูล อุบัติภัยในโรงเรียนอย่างเป็นระบบ การดำเนินงานตามมาตรการของความปลอดภัยในสถานศึกษาของกระทรวงศึกษาธิการ ประกอบด้วย การป้องกัน การปลูกฝัง และการปราบปราม และแนวทางการบริหารแบบมีส่วนร่วมตามกรอบของระบบเพื ่อการบริหารจัดการความปลอดภัยในสถานศึกษา ได้แก่ (1) ร่วมวางแผนการบริหารจัดการความปลอดภัยในสถานศึกษา (2) ร่วมตัดสินใจการบริหารจัดการความปลอดภัยในสถานศึกษา (3) ร่วมดำเนินงานการบริหารจัดการความปลอดภัยในสถานศึกษา และ (4) ร่วมติดตามและประเมินผลการบริหารจัดการความปลอดภัยในสถานศึกษามาเป็นกรอบการศึกษา ทั้งนี้ การดำเนินการในการจัดการสถานศึกษาปลอดภัยแบบมีส่วนร่วมในบริบทพื้นที่จังหวัดยโสธรให้มีประสิทธิภาพ มุ่งเน้นในการสร้างกลไก มีมาตรการรักษาความปลอดภัยในสถานศึกษา รวมถึงมีแนวทางในการป้องกันและแก้ไขปัญหาให้ทั้งผู้เรียนและบุคลากรการศึกษา ให้ปลอดภัยจากภัยคุกคามทุกรูปแบบ ต้องอาศัยการบริหารจัดการความปลอดภัยโดยการมีส่วนร่วมจากทุกภาคส่วนอย่างเป็นระบบ โดยกระบวนการบริหารแบบมีส่วนร่วม ในการระดมความคิด การวางแผน การร่วมกันลงมือทำ การร่วมกันติดตามและประเมินผล และร่วมปรับปรุงและพัฒนาเพื่อปรับปรุงข้อบกพร่องและหาแนวทางแก้ไขร่วมกัน ตามวงจรคุณภาพหรือวงจรเดมมิ่ง (Deming Cycle)

สถาบันพัฒนาครู คณาจารย์ และบุคลากรทางการศึกษา. ห้องสมุด สคบศ.

Address: นครปฐม

Email: library@365.nidtep.go.th

Created: 2567

Modified: 2568-02-07

Issued: 2568-02-07

งานวิจัย/Research report

application/pdf

tha

©copyrights สถาบันพัฒนาครู คณาจารย์และบุคลากรทางการศึกษา

ลำดับที่.	ชื่อแฟ้มข้อมูล	ขนาดแฟ้มข้อมูล	จำนวนเข้าถึง	วัน-เวลาเข้าถึงล่าสุด
1	1415 -Samart.pdf	3.34 MB	110	2026-06-22 22:44:52

ใช้เวลา

0.065653 วินาที