ศึกษาวิเคราะห์การเข้าถึงคุณค่าของรัตนะในพระไตรปิฎก

Name: วรรณทิพา สังขสูตร

keyword: พระไตรปิฎก

; คุณค่าของรัตนะ

; รัตนะ 7

Abstract: ดุษฎีนิพนธ์ฉบับนี้มีวัตถุประสงค์ 3 ประการ คือ 1) เพื่อศึกษาคุณค่าของรัตนะในพระไตรปิฎก 2) เพื่อศึกษาการเข้าถึงคุณค่าของรัตนะในพระไตรปิฎก 3) เพื่อศึกษาวิเคราะห์การเข้าถึงคุณค่าของรัตนะในพระไตรปิฎก การวิจัยครั้งนี้เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ (Qualitative Method) ด้วยการวิจัยทางด้านเอกสาร (Documentary Research) ผลการวิจัยพบว่า คุณค่าของรัตนะที่ปรากฏในพระไตรปิฎก พบว่ามีคุณค่าทั้งทางโลกและทางธรรม รัตนะทางโลกมีคุณค่าในฐานะที่เป็นปัจจัยในการสร้างคุณประโยชน์ให้แก่ตนเอง ครอบครัว และสังคม ส่วนคุณค่ารัตนะทางธรรม สรุปได้เป็นสองประเด็น คือ คุณค่ารัตนะในฐานะที่เป็นปัญญา และคุณค่ารัตนะในฐานะของพระรัตนตรัย คุณค่าของปัญญารัตนะเพื่อประโยชน์ทางโลกิยะ เป็นคุณค่าเพื่อการดำเนินชีวิตทางโลกอย่างมีคุณภาพ ส่วนคุณค่าของปัญญารัตนะเพื่อประโยชน์ทางโลกุตตระ และคุณค่าของพระรัตนตรัย เป็นคุณค่าเพื่อการดำเนินชีวิตให้บรรลุธรรม การเข้าถึงคุณค่าของรัตนะในพระไตรปิฎก อันได้แก่ 1) คุณค่าของรัตนะทางโลกในพระไตรปิฎก เข้าถึงได้โดยการประพฤติจักรวรรดิวัตรอันประเสริฐ บำเพ็ญทาน รักษาศีล บำเพ็ญภาวนา และสร้างฐานะทางเศรษฐกิจที่ดีขึ้นมาด้วยหลักธรรมในพระไตรปิฎก 2) คุณค่าของรัตนะทางธรรมในพระไตรปิฎก เข้าถึงได้ด้วยปัญญา 3 และด้วยวิธีการแบบโลกิยะกับแบบโลกุตตระ การวิเคราะห์การเข้าถึงคุณค่ารัตนะในพระไตรปิฎก แบ่งเป็นการวิเคราะห์การเข้าถึงคุณค่าของรัตนะทางโลก อันได้แก่ 1) การเข้าถึงคุณค่าของรัตนะ 7 จะมีเพียงพระเจ้าจักรพรรดิเท่านั้นที่จะเข้าถึงได้ คนทั่วไปยังไม่มีบารมีเพียงพอที่จะเข้าถึงคุณค่าของรัตนะ 7 ซึ่งเป็นรัตนะเฉพาะสำหรับพระเจ้าจักรพรรดิได้ อย่างไรก็ตาม หากผู้นำประเทศประพฤติจักรวรรดิวัตรอันประเสริฐนี้ได้ ผู้นำท่านนั้นก็จะได้รับการยกย่องสรรเสริญจากประชาชนว่า เป็นรัฐบุรุษ 2) การเข้าถึงคุณค่าของรัตนะ 10 คือ อัญมณีที่มีค่านั้น สามารถเข้าถึงได้ด้วยการสร้างฐานะทางเศรษฐกิจที่ดีขึ้นมา โดยใช้หลักธรรมในพระไตรปิฎก ผลการวิจัยการเข้าถึงรัตนะทางโลกได้รูปแบบการดำเนินชีวิตที่ประเสริฐทางโลก ส่วนการวิเคราะห์การเข้าถึงคุณค่ารัตนะทางธรรม อันได้แก่ ปัญญารัตนะ และพระรัตนตรัยนั้น จะเป็นแนวทางสู่การบรรลุธรรม ผลการวิจัยได้รูปแบบการดำเนินชีวิตที่ประเสริฐทางธรรม

Abstract: The purposes of this dissertation were 1) to study the values of Ratana in Tipitaka, 2) to study the approach to the values of Ratana in Tipitaka, and 3) to analyze the approach to the values of Ratana in Tipitaka. This is a qualitative research based on documentary research. The results of the research show that: The values of Ratana in the Tipitaka have both secular and spiritual values. Ratana for the house-holders are excellence value for benefiting oneself, family and society. As for the Dharma Ratana, it can be summarized in two points: the value of Ratana as wisdom and the value of Ratana as the Triple Gems. The value of the Panya Ratana for house-holders is the good value for quality mundane living. As for the value of the Panya Ratana for supramundane states and the value of the Triple Gems are the value for whom wishing a life of attainment. Approaching the value of the Ratana in the Tipitaka, which are: 1) The worldly value of the Ratana in the Tipitaka can be approached by conducting the Noble Cakkvatti-vatta, almsgiving, keeping the precepts, practicing meditation and building a better economic status based on the Dhamma from the Tipitaka. 2) The value of Dharma Ratana in the Tipitaka can be approached by three kinds of wisdom and by the methodology of mundane and supramundane ways. An analysis of the access to the values of Ratana in the Tipitaka is divided into an analysis of the access to the value of worldly Ratana, which are: 1) Access to the value of the 7 Ratana, which only the emperors can access. Ordinary people still do not have enough prestige to access the value of the 7 Ratana, which are exclusive to the emperor. However, if the leader of the country practice Cakkvatti-vatta, that leader will be praised by the people as a statesman. 2) Accessing to the value of the 10 Ratana can be done by using the principles in the Tipitaka to create a better economic position. The results of the research found that, access to worldly Ratana form the model for the worldly noble lifestyle. As for the analysis of access to the value of the Dharma Ratana, which are the Panya Ratana and the Triple Gem. It will be a path to attainment. The results of the research form the model for the way of life that was noble life for attainment.

มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. หอสมุดกลาง

Address: พระนครศรีอยุธยา

Email: library@mcu.ac.th

Name: พระเทพวัชราจารย์

Role: อาจารย์ที่ปรึกษา

Name: พระมหาอดิเดช สติวโร

Role: อาจารย์ที่ปรึกษา

Name: มนตรี สิระโรจนานันท์

Role: อาจารย์ที่ปรึกษา

Created: 2566

Modified: 2567-07-17

Issued: 2567-07-17

วิทยานิพนธ์/Thesis

application/pdf

tha

DegreeName: พุทธศาสตรดุษฎีบัณฑิต

Level: ปริญญาเอก

Descipline: สาขาวิชาพระไตรปิฎกศึกษา

Grantor: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย

©copyrights มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย

ลำดับที่.	ชื่อแฟ้มข้อมูล	ขนาดแฟ้มข้อมูล	จำนวนเข้าถึง	วัน-เวลาเข้าถึงล่าสุด
1	วรรณทิพา สังขสูตร.pdf	2.62 MB	5	2025-06-25 13:31:30

ใช้เวลา

0.032855 วินาที