การศึกษาเปรียบเทียบทฤษฎีความรู้ของพุทธปรัชญาเถรวาทกับเบอร์ทรันด์ รัสเซลล์

Name: พระมหาระวี ติกฺขปญฺโญ (ไกรยะพันธ์)

keyword: พุทธปรัชญา

; ปรัชญาเถรวาท

; เบอร์ทรันด์ รัสเซลล์

Abstract: วิทยานิพนธ์นี้ มีจุดมุ่งหมายเพื่อศึกษาเปรียบเทียบทฤษฎีความรู้ของพุทธปรัชญาเถรวาทกับของเบอร์ทรันด์ รัสเซลล์ โดยผู้วิจัยได้แบ่งประเด็นที่สำคัญในการศึกษาออกเป็น 4 ประการคือ 1. ทฤษฎีความรู้ 2. ทฤษฎีความรู้ของพุทธปรัชญาเถรวาท 3. ทฤษฎีความรู้ของเบอร์ทรันด์ รัสเซลล์ และ 4.เปรียบเหียบทฤษฎีความรู้ของพุทธปรัชญาเถรวาทกับของเบอร์ทรันด์ รัสเซลล์ ผลจากการ วิจัยมีข้อสรุปที่สำคัญ คือ (1) ทฤษฎีดวามรู้ หรือ เรียกอีกอย่างหนึ่งว่า ญาณวิทยา ถือว่าเป็นปรัชญาบริสุทธิ์สาขาหนึ่งในบรรดาปรัชญาบริสุทธิ์ทั้งหลาย ซึ่งศึกษาเกี่ยวกับปัญหาที่ว่า อะไรเป็นบ่อเกิดของความรู้ ? อะไรเป็นธรรมชาติของความรู้ ? เราจะสร้างความรู้ได้อย่างไร ? ขอบเขตแห่งความรู้มีกำหนดแค่ไหน ? อะไรเป็นปัจจัยให้เกิดความรู้ ? เป็นต้น การศึกษาทฤษฎีความรู้ก็คือ การพยายามที่จะอธิบายหรือ ตอบปัญหาเหล่านี้นั่นเอง (2) พุทธปรัชญาเถรวาท กล่าวถึงความรู้ 2 ประการ คือ ความรู้ระดับสามัญ เป็นความรู้ที่เกิดขึ้นโดยอาศัยประสาทสัมผัสทั่วไป เป็นความรู้ที่มนุษย์ใช้เพื่อประโยชน์ในการดำเนินชีวิตประจำวัน และความรู้ระดับสูง เป็นความรู้ที่พ้นประสาทสัมผัสทั่วไป เป็นความรู้ที่เกิดจากการฝึกฝนจิตให้มีสมาธิจนเกิดปัญญาญาณการรู้แข็งโดยตรง เป็นความรู้ที่สามารถใช้ดับความทุกข์ได้ ความรู้ที่เป็นเป้าหมายสูงสุดของพุทธปรัชญาเถรวาทก็คือ ความรู้ระดับสูงนี่เอง เนื่องจากพุทธ ปรัชญาเถรวาทมองว่า ชีวิตเต็มไปด้วยความทุกข์ วิธีที่จะทำไห้หลุดพันจากความทุกข์ได้ต้องทำให้ตัวเองมีความรู้ที่ถูกต้องซึ่งความรู้ที่ถูกต้องนั้นต้องเกิดจากการได้ลงมือปฏิบัติทสอบพิสูจน์จนเกิดความรู้ที่มีความประจักษ์แจ้งโดยตรง และความรู้ระดับสูงนี่เองที่จะทำไห้มนุษย์เกิดปัญญาที่ส่องสว่างมองเห็นสรรพสิ่งได้ตรงตามดวามเป็นจริงและทำให้หลุดหันจากความทุกข์ทั้งปวงได้ (3) เบอร์ทรันด์ รัสเซลล์ กล่าวถึงความรู้ 2 ประการคือ ความรู้วัตถุ (knowledge of object) เป็นความรู้เกี่ยวกับวัตถุสิ่งของทั่วๆ ไป เป็นความรู้ที่เกิดขึ้นโดยอาศัยการประจักษ์กับ ข้อมูลทางประสาทสัมผัสโดยตรงและอาศัยการบรรยายการบอกกล่าว ซึ่งถือว่าเป็นการรู้โดยอ้อมและความรู้ความจริง( knowledge of reality ) เป็นความรู้เกี่ยวกับความแท้จริงของสิ่งนั้น ๆโดยตรงด้วยอาศัยวิธีการทางอัชฌัตติกญาณ และโดยอ้อมด้วยวิธีการอนุมานตามหลักเหตุผล ความรู้ทั้งสองประการนี้ เป็นความรู้เกี่ยวกับโลกทางกายภาพ เป้าหมายแห่งการแสวงหาความรู้ของรัสเชลล์ก็ คือ การเกิดความรู้ที่มีความแจ่มแจ้งชัดเจนเกี่ยวกับโลกทางกายภาพ หรือเกี่ยวกับสิ่งที่เป็นรูปธรรมทั้งหลาย เป็นความรู้ที่มุ่งพิสูจน์ถึงการมีอยู่และวิธีการที่ทำให้ทราบถึงการมีอยู่ของสิ่งที่เป็นรูปธรรมเหล่านั้น เป็นการแสวงหาความรู้เพื่อสนองความต้องการใคร่รู้ของตนเองและเพื่อสร้างเป็นทฤษฎีเกี่ยวกับสิ่งที่เป็นรูปธรรมเหล่านั้นขึ้นมา (4) ทั้งพุทธปรัชญาเถรวาทและเบอร์ทรันด์ รัสเชลล์ มีแนวคิคเรื่องความรู้ทั้งที่มีความเหมือนกันมละมีความแตกต่างกัน กล่าวคือ ในด้านที่เหมือนกัน ทั้งพุทธปรัชญาเธรวาทและเบอร์ทรันด์ รัสเชลล์ ยอมรับร่วมกันว่า ผัสสะ หรือ เพทนาการ คือจุดเริ่มตื้นของการรับรู้ และการรับรู้ หรือ สัญญา นี่เองคือ จุดเริ่มตันแห่งความรู้ของมนุมย์ ส่วนด้านที่แตกต่างกันนั้น พุทธปรัชญาเถรวาทกล่าวถึงทั้งการรับรู้ทางประสาทสัมผัสทั่วไปและทั้งการรับรู้ที่อยู่เหนือประสาทสัมผัสขณะที่รัสเซลล์กล่าวถึงเพียงการรับรู้ทางประสาทสัมผัสทั่วไปเท่านั้น เป้าหมายสูงสุดแห่งความรู้ของพุทธปรัชญาเถรวาทคือ การเกิดความรู้ที่มีความแจ่มแจ้งชัคเจน มองเห็นสรรพสิ่งได้ตรงตามความเป็นจริงและทำให้มนุษย์หลุดพ้นจากความทุกข์ได้ ขณะที่เป้าหมายแห่งความรู้ของเบอร์ทรันด์ รัสเซลล์ คือ การเกิดความรู้ที่มีความถูกต้องและชัดเจนเกี่ยวกับโลกทางกายภาพหรือสิ่งที่เป็นรูปธรรมทั้งหลาย ความรู้ของพุทธปรัชญาเถรวาทเกิดมาจากประสบการณ์แห่งการค้นหาสัจธรรมแห่งชีวิต พระพุทธองค์ทรงค้นพบความรู้ที่แท้จริงด้วยการลงมือปฏิบัติ พิสูจน์ ทดสอบ จนเกิดการรู้แจ้งเห็นจริงในสัจธรรมทั้งหลายโดยพระองค์เอง ความรู้ที่ทรงค้นพบนอกจากสามารถนำไปใช้ในการดำเนินชีวิตประจำวันให้เกิดความสุขและความสงบแล้ว ยังสามารถทำให้มนุษย์ผู้ปฏิบัติตามหลุดพ้นจากความทุกข์และพบกับความสุขที่แท้จริงคือ พระนิพพานได้ ส่วนความรู้ของเบอร์ทรันด์รัตเซลล์เกิดจากประสบการณ์ทางประสาทสัมผัสทั่วๆไปทั้งทางตรงและทางอ้อม ท่านค้นหาควารู้ที่ถูกต้องแท้จริงเกี่ยวกับสิ่งที่เป็นรูปธรรมทั้งหลายเพื่อทำการพิสูจน์ไห้รู้ว่า พวกมันมีอยู่จริงหรือไม่ ? ถ้ามีอยู่จริง เราสามารถรู้ใด้อย่างไร ? รัสเซลล์ต้องการทำตัวเองให้มีความรู้ที่ถูกต้องเกี่ยวกับสิ่งเหล่านี้และห้องการสร้างทฤษฎีความจริงเป็นของตัวเองเกี่ยวกับสิ่งเหล่านี้ขึ้นมา.

Abstract: The aim of this thesis is to comparatively study the theory of knowledge of Theravada Buddhist philosophy and of Bertrand Russell's philosophy in 4 topics, namely; 1.Epistemology 2. The Epistemology of Theravada Buddhist philosophy 3. The Epistemology of Bertrand Russell's philosophy 4. The comparative study of Theravada Buddhist's epistemology and Bertrand Russell's epistemology. The result of this research in conclusion is : 1.Epistemology or the theory of knowledge is a pure philosophy which is to be studied under the following questions : What is the source of knowledge ? What is the nature of knowledge ? How can knowledge be originated ? What is the scope of knowledge? What is the category of knowledge ? etc. The study in epistemology is to acquire the answers to the above questions 2.The knowledge of Theravada Buddhist philosophy is divided into 2 levels, i.e. the common or worldly level which is originated by sense - perceptions to be used in daily life and the higher or ultimate one which is originated by insight development. This knowledge can extinguish suffering and is the final aim of knowledge in Theravada Buddhist philosophy This higher or ultimate knowledge according to Theravada Buddhist philosophy holds that life is full of suffering, and that to get rid off suffering is to make oneself get right knowledge by practising or developing oneself and can know reality directly. Furthermore the higher or ultimate knowledge can make human beings possess right wisdom , get insight or enlightenment, know all objects in actual nature and finally attain the cessation of suffering. 3. According to Bertrand Russell, knowledge is of two kinds, i.e. the knowledge of objects in general which can be known by memory , direct introspection and indirect description , and the knowledge of reality which is the knowledge of the real nature of the things. It can be known directly by intuition and indirectly by criticizing, research and rational inference . According to Bertrand Russell these two kinds of knowledge are connected with physical world or concrete objects only. This theory of knowledge is normally to support the personal need to know of each person and to construct the theory describing the physical objects. 4. Both Theravada Buddhist philosophy and Bertrand Russell 's philosophy are alike in some respects and different in other respects, i.e. in their similar respects, both bold that sensation is the origin of perception and perception itself is the origin of human knowledge, but in their different respects , Theravada Buddhist philosophy bolds that both sense - perception and extra-sensory perception can yield knowledge, but Bertrand Russell holds that knowledge is originated from sense - perception only. The highest kind of knowledge in Theravada Buddhist philosophy is to be known clearly, and to see everything as it is. One who knows can exhaust suffering. On the contrary the main point of Bertrand Russell's philosophy is the origination of right and clear knowledge of physical or concrete world. The knowledge in Theravada Buddhist philosophy originates from experience in investigating the truth of life . Lord Buddha understood the Four Noble Truths clearly by Himself in practising , testing , and experimentation oftentimes. Such knowledge can help a man not only to live happy and peaceful daily life but also two extinguish suffering and get highest happiness, i.e. Liberation or Niravana . In the opposite way, the knowledge in Bertrand Russell's philosophy both directly and indirectly originates from sense - perception of physical objects or concrete world and knowledge is sought in order to prove whether the known is real or unreal. If it is real , how can it be known ? Bertrand Russell likes to occupy himself in such knowledge and set up he theory of reality by himself.

มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. ส่วนหอสมุดกลาง

Address: พระนครศรีอยุธยา

Email: library@mcu.ac.th

Name: พระมหาธีรพันธ์ วชิรญาโณ

Role: อาจารย์ที่ปรึกษา

Name: บุญมี แท่นแก้ว

Role: อาจารย์ที่ปรึกษา

Name: บัว พลรัมย์

Role: อาจารย์ที่ปรึกษา

Created: 2544

Modified: 2567-07-13

Issued: 2567-07-13

วิทยานิพนธ์/Thesis

application/pdf

tha

DegreeName: พุทธศาสตรมหาบัณฑิต

Level: ปริญญาโท

Descipline: สาขาวิชาปรัชญา

Grantor: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย

©copyrights มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย

ลำดับที่.	ชื่อแฟ้มข้อมูล	ขนาดแฟ้มข้อมูล	จำนวนเข้าถึง	วัน-เวลาเข้าถึงล่าสุด
1	พระมหาระวี ติกฺขปญฺโญ (ไกรยะพันธ์).pdf	31.64 MB

ใช้เวลา

0.028993 วินาที