Abstract:
การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาความรู้ ความเข้าใจในเนื้อหาวิทยาศาสตร์และ ความสามารถในการคิดอย่างมีวิจารณญาณในการเรียนการสอนแบบปัจจุบัน นำไปสู่แนวทางการพัฒนาการจัดการเรียนรู้โดยใช้วิธีการสืบเสาะหาความรู้ทางวิทยาศาสตร์ที่สร้างเสริมความรู้ ความเข้าใจในเนื้อหาวิทยาศาสตร์และความสามารถในการคิดอย่างมีวิจารณญาณของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1 โรงเรียนแห่งหนึ่งในเขตภาคกลางตะวันตกจำนวน 3 ห้องเรียน รวมจำนวน นักเรียนทั้งหมด 120 คน เก็บรวบรวมข้อมูลในปีการศึกษา 2559 เครื่องมือในการวิจัย ประกอบด้วย 1) แบบวัดความรู้ความเข้าใจทางวิทยาศาสตร์ 2) แบบวัดความสามารถในการคิดอย่างมีวิจารณญาณ 3) แผนการจัดการเรียนรู้โดยใช้วิธีการสืบเสาะทางวิทยาศาสตร์ ทั้ง 4 ระดับ ซึ่งเน้นให้นักเรียนลงมือปฏิบัติกิจกรรมในสถานการณ์ที่กำหนดให้ร่วมกับการสะท้อนความคิดเกี่ยวกับการตัดสินความน่าเชื่อถือความถูกต้อง และความสอดคล้องของข้อมูลและข้อสรุป โดยครอบคลุมเนื้อหา 5 เรื่องคือ เซลล์ของสิ่งมีชีวิต พืช สารและสมบัติของสาร สารละลาย และ กรดเบสในชีวิตประจำวัน ดำเนินการเก็บรวบรวมข้อมูล 14 สัปดาห์ ๆ ละ 3 ชั่วโมง ผลการวิจัย พบว่านักเรียนมีพัฒนาการทั้งด้านความรู้ ความเข้าใจในเนื้อหาวิทยาศาสตร์และมีความสามารถ ในการคิดอย่างมีวิจารณญาณหลังเรียนสูงกว่าก่อนเรียนอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ . 01 โดยนักเรียนกลุ่มห้องเรียนที่ 1 มีความรู้ความเข้าใจในเนื้อหาวิทยาศาสตร์และมีความสามารถในการคิดอย่างมีวิจารณญาณแตกต่างจากกลุ่มห้องเรียนที่ 2 และ 3 อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .01 และจากการสังเกตอย่างมีส่วนร่วมและสัมภาษณ์อย่างไม่เป็นทางการพบว่าพฤติกรรมของนักเรียนขณะที่มีการเรียนการสอนทักษะกระบวนการทางวิทยาศาสตร์ และประสบการณ์ในการทำกิจกรรมการเรียนรู้ของนักเรียนเป็นปัจจัยที่ส่งเสริมและพัฒนาความสามารถในการคิดอย่างมีวิจารณญาณ
The objective of this research was to study content knowledge and critical thinking ability through present school curriculum that direct to guideline to develop scientific inquiry learning approach to enhance scientific content knowledge and critical thinking ability of seventh grade students. The participants consisted of 120 students from 3 classrooms of a middle school in Western region. Data were collected in the first semester of 2016 academic year. The research instrument were 1) the science content knowledge test, 2) the critical thinking ability test, and 3) the learning activity employing four levels of scientific inquiry. The designed learning activities emphasized on ability to perform practical skills in given situation and to reflect thinking to judge reliability, accuracy, and consistency of the collected data and results. The learning activities covered five topics: cells of organisms, plants, substances and their properties, solutions and acid & base in everyday life. The data collection took 14 weeks, 3 hours per week. The results found that students gain improvement in of scientific content knowledge and critical thinking ability with higher scores in posttest than pretest at 0.01 significant level. Results from participant observation and informal interviews showed that science content knowledge, science process skills, practical and learning motivation affect the development of students critical thinking ability