การศึกษาและพัฒนากระเป๋าสตรีจากผ้าทอไทลื้อในจังหวัดเชียงราย

A study and development of women’s bags from tai lue woven fabric in Chiang Rai Province

Name: ณัฐวุฒิ เงาะหวาน

keyword: กระเป๋า

ThaSH: ศิลปหัตกรรม

Classification :.DDC: 685.51

; ผ้าฝ้าย

ThaSH: สีย้อมและการย้อมสี

; ผ้าไหม

ThaSH: เครื่องแต่งกาย

; ลายผ้า

ThaSH: เครื่องประดับ

Abstract: การศึกษาและพัฒนากระเป๋าสตรีจากผ้าทอไทลื้อในจังหวัดเชียงราย มีวัตถุประสงค์ 1) เพื่อศึกษาผ้าทอไทลื้อในจังหวัดเชียงราย 2) เพื่อพัฒนากระเป๋าสตรีจากผ้าทอไทลื้อ ในจังหวัดเชียงราย 3) เพื่อประเมินความพึงพอใจต่อกระเป๋าสตรีจากผ้าทอไทลื้อในจังหวัดเชียงราย ผลการศึกษาพบว่า ชาวไทลื้อในจังหวัดเชียงราย อพยพมาจากสิบสองปันนาประเทศจีน เข้ามาอาศัยอยู่ในจังหวัดทางภาคเหนือของประเทศไทย ผ้าทอของชาติพันธุ์ไทลื้อมีเอกลักษณ์และลวดลายที่เป็นเอกลักษณ์ มีวิธีการทอที่หลากหลาย จังหวัดเชียงรายผ้าทอไทลื้อที่โดดเด่นและเป็นเอกลักษณ์อยู่ในพื้นที่ของอำเภอเชียงของจังหวัดเชียงราย ด้านเทคนิคการทอและลวดลาย การศึกษาครั้งนี้ได้ทอผ้า ไทลื้อที่ย้อมสีเส้นด้ายฝ้ายด้วยใบสาบเสือสด ศึกษากระบวนการเตรียมเส้นด้ายก่อนการย้อมสี การเพิ่มสารประจุบวกสำหรับเส้นด้ายฝ้ายก่อนการย้อมสี การใช้สารช่วยติดสี 4 ชนิด คือ จุนสี ให้เส้นด้ายฝ้ายสีเขียวอมเหลือง สารส้มให้เส้นด้ายฝ้ายสีเหลืองอมเขียว ปูนขาว ให้เส้นด้ายฝ้าย สีเขียวอมเทาอ่อน และสนิมเหล็ก ให้เส้นด้ายฝ้ายสีเขียวขี้ม้า การซักล้างสีส่วนเกิน การทอผ้าศึกษากระบวนการเตรียมเส้นด้ายฝ้ายสำหรับเส้นยืน การลงแป้ง การกรอด้าย การเดินด้าย การสืบหูก การกรอด้ายพุ่ง และทอผ้าใช้เทคนิคการทอลวดลายที่โดดเด่นของจังหวัดเชียงราย เทคนิคการเกาะ การล้วง ของบ้านศรีดอนชัย คือ ลายเกาะแหย่หางปลา และเทคนิคการจก ของบ้านหาดบ้าย คือ ลายแมว และนำผ้าทอสำเร็จเข้าทดสอบความคงทนของสีย้อม ด้านความคงทนของสีต่อน้ำ ความคงทนของสีต่อเหงื่อทั้งสภาพกรดและด่าง ความคงทนของสีต่อการซัก ความคงทนของสีต่อการขัดถูสภาวะแห้ง และสภาวะเปียก ความคงทนของสีต่อแสง โครงสร้างของผ้า และความแข็งแรง ของผ้าต่อการดึงขาด และการฉีกขาด และเข้าสู่กระบวนการตกแต่งสะท้อนน้ำจากข้อมูล ของกลุ่มเป้าหมายในการศึกษาจำนวน 50 คน ได้กระเป๋าที่ต้องการพัฒนาจำนวน 3 รูปแบบ คือ กระเป๋าหิ้ว กระเป๋าถือ และกระเป๋าถือขนาดเล็ก ได้ทำการตัดเย็บและสอบถามความพึงพอใจต่อผู้เชี่ยวชาญ พบว่า กระเป๋าทั้ง 3 รูปแบบมีความพึงพอใจอยู่ในระดับดีมาก

Abstract: The objectives of the study and development of women's bags from Tai Lue woven fabric in Chiang Rai Province are as follows: 1) to study Tai Lue woven fabric in Chiang Rai, 2) to develop women's bags from Tai Lue woven fabric in Chiang Rai, and 3) to assess the experts’ satisfaction toward women's bags from Tai Lue woven fabric in Chiang Rai. The results of the study found that the Tai Lue in Chiang Rai migrated from Xishuangbanna, China, to live in the northern provinces of Thailand. The woven fabrics of Tai Lue ethnic people have unique identities and patterns, with a variety of weaving methods. The outstanding and unique Tai Lue fabrics are located in the area of Chiang Khong District, Chiang Rai Province. In terms of weaving and patterning techniques, this study investigated the Tai Lue fabrics woven and dyed cotton yarn with fresh Siam weed leaves, the process of yarn preparation before dyeing, the addition of cationic agents for cotton yarn before dyeing, and the use of 4 types of color fixing agents: copper sulfate for pear-colored (green-yellow) cotton yarn, alum for yellow-green cotton yarn, lime for light sage (green-light grey) cotton yarn, and iron rust for olive green cotton yarn, as well as the washing off of excess paint. In terms of weaving, the study was on the process of preparing cotton yarn for the warps, starching, winding, threading, tracing looms, and winding wefts. And for weaving techniques, the distinctive pattern weaving techniques of Chiang Rai Province were used. The tapestry weaving (Koh or Luang) technique of Ban Si Don Chai is a pattern called Lai Koh Yae Hang Pla, and the discontinuous supplementary weft (Chok) technique of Ban Hat Bai is a pattern called Lai Maew. And the finished woven fabric was taken to examine the fastness of the dye in terms of color fastness to water, color fastness to perspiration in both acid and alkali conditions, color fastness to washing, color fastness to rubbing in dry and wet conditions, color fastness to light, fabric structure and strength against pulling and tearing and then into Rajamangala University of Technology Phra Nakhon the water reflective finishing process. From the data of the target group of 50 people in the study, three types of bags that needed to be developed were tote bags, bowler bags, and clutch handbags, all of which had been tailored, and the experts’ satisfaction was asked. It was found that all 3 styles of bags were satisfied at an extremely good level.

มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลพระนคร. สำนักวิทยบริการและเทคโนโลยีสารสนเทศ

Address: กรุงเทพมหานคร

Email: arit@rmutp.ac.th

Name: เกษม มานะรุ่งวิทย์

Role: ที่ปรึกษาวิทยานิพนธ์

Email : kasem.m@rmutp.ac.th.

Created: 2565

Modified: 2024-04-21

Issued: 2567-04-13

วิทยานิพนธ์/Thesis

application/pdf

CallNumber: วพ 685.51 ณ361ก

tha

Spatial: ไทย

Spatial: เชียงราย

DegreeName: คหกรรมศาสตรมหาบัณฑิต

Level: ปริญญาโท

Descipline: คหกรรมศาสตร์

Grantor: มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลพระนคร

©copyrights มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลพระนคร

ลำดับที่.	ชื่อแฟ้มข้อมูล	ขนาดแฟ้มข้อมูล	จำนวนเข้าถึง	วัน-เวลาเข้าถึงล่าสุด
1	HEC_67_03.pdf	14.73 MB	7	2026-01-30 09:59:24

ใช้เวลา

-0.97078 วินาที