องค์กรสมาชิกเครือข่ายหมอเมือง เพื่อการส่งเสริมการผลิตพืชสมุนไพร อำเภอสันทราย จังหวัดเชียงใหม่

Traditional healers' network organizations for herbal production extension, Sansai district, Chiang Mai province

Name: พวงเพชร แช่มชื่น

keyword: มหาวิทยาลัยแม่โจ้

; วิทยานิพนธ์

; พืชสมุนไพร

; เชียงใหม่

Abstract: องค์กรสมาชิกเครือข่ายหมอเมือง เพื่อการส่งเสริมการผลิตพืชสมุนไพร อำเภอสันทราย จังหวัดเชียงใหม่ มีวัตถุประสงค์หลักคือ 1) เพื่อสึกษาการสร้าง การจัดการและการ ขยายของฮงค์กรสมาชิกของเครือข่าหมอเมือง ที่เอื้อประโยชน์ต่อการส่งเสริมการผลิดพืชสมุนไพร 2) เพื่อศึกษาปัญหาอุปสรรดแถะแนวทางแก้ไขการสร้าง การจัดการและการขยายขององค์กรสมาชิกของเตรือข่ายหมอเมือง ผู้ให้ซื้อมูถในการศึกษาครั้งนี้คือ สมาชิกหมอเมือง 3 ชมรมอำเภอสันทราย งหวัดเชียงใหม่ โดยผู้ให้ข้อมูลทั้งสิ้น ตำนวน 25 ตน ซึ่งผู้วิจัยไช้วิธีการหาช้อมูลจากผู้ให้ข้อมูลหลัก (key informants) ที่ไส้จากการเลือกตัวอย่างเป็นแบบก้อนหิมะ (snowhall sampling technique) ผู้ให้ข้อมูลหลักไปสู่ผู้ให้ข้อบูลดนอื่นเชื่อมโยงกันเป็นทอด ๆ เครื่องมือที่ใช้ในการรวบรวมข้อมูล คือ แบบสัมภาษณ์ (interview schedul:) เป็นการสัมภาษณ์แบบไม่มีโครงสร้าง (non-structured interview) ที่ประกอบด้วย การสัมภาษณ์แบบเขาะถึก (in-depth interview) การสัมภาษณ์แบบไม่เป็นทางการ (informa! intervicw) รวมถึงการสังเกดแบบไม่มีส่วนร่วม (non-participatory observation) และแบบมีส่วนร่วม (pricipatory observaion) จากนั้นนำข้อมูลที่เก็บรวบรวมใด้มาวิคราะห์เนื้อหา (contcnt ana)ysi) ผญการศึกมาเป็นดังนี้ชับูถพื้นฐานของผู้ให้ข้อมูลหลักและผู้ให้ชัอมูลรอง ทั้ง 3 ชมรม มีจำนวน 13 คนแบ่งออกเป็นผู้ให้ชัอมูลหลัก 9 คนและผู้ให้ช้อมูลรอง 4 คน โดยจากการศึกษาพบว่า ผู้ให้ข้อมูลส่วนมากอยู่ในวัยกลางคนและวัยสูงอายุ เป็นเพศชาย ระดับการศึกษาอยู่ในระดับประถมศึกษาผลการศึกษาไม่พบการเชื่อมโยงกิงกรรมแส และแลกเปลี่ยนทรัพยากรระหว่างองค์กรสมาชิกทั้ง3 องค์กรของอำเภอสันทรายมีแต่การเชื่อมโผงของแต่ละองค์กรกับเครือข่ายหมอเมืองเชียงใหม่ลักขณะการสร้างขององค์กรสมาริกของเตรือข่ายหมอเมืองเชียงใหม่ 3 องค์กร ได้แก่ชมรมแม่เก้ดน้อยหมอเมืองพัฒนา ชมรมภูมิปัญญาและการนวดไทย และชมรมหมอเมืองสายชลเหนือมีลักษณะต่างกัน โดยชมรมแรกเกิดขึ้นโดยการ จัดตั้งของผู้นำจากเครือข่ายหมอเมืองเชียงใหม่ชมรมที่สองเกิดจากกรสนับสนุนขององค์กรบริหารส่วนตำบลและศูนย์การศึกษานอกระบบ และชมรมสุดท้ายเกิดจากการรวมตัวของหมอเมืองในชุมชนที่ต้องการผลิตยาสมุนไพร สำหรับเหตุจูงใจในการสร้างชมรมเหล่านี้เกิดจาก ความต้องการที่หลากหลายของสมาชิก เช่น ต้องการขายยาสมุนไพร ต้องการการยอมรับ ต้องการการมีชื่อเสียงและต้องการมีรายได้เพิ่มการจัดการขององค์กรสมาชิกของเครื่อข่ายหมอเมืองเชียงใหม่ เน้นการจัดกิจกรรมภายในองค์กรสมาชิก ดังเช่นสมาชิกของชมรมภูมิปัญญาและการนวดไทย และชมรมหมอเมืองสายชลเหนือมีการใช้ทรัพยากรร่วมกันภายในกลุ่มของตน ซึ่งการจัดการภายในแต่ละองค์กรคังกล่าวมีความเป็นอิสระและความยืดหยุ่นสูง โดยแต่ละชมรมขังอาศัยการจัดกิจกรรมขององค์กรเครือข่าย หมอเมืองเชียงใหม่เป็นหลักการขยายขององค์กรสมาชิกของเครื่อข่ายหมอเมืองเชียงใหม่ เน้นการเพิ่มจำนวนสมาชิกเพื่อแลกเปลี่ยนเรียนรู้ประสบการณ์ของหมอเมือง และขยายองค์ความรู้ของสมาชิกหมอเมืองเพื่อขับเคลื่อนการจัดกิจกรรมของชมรมและเครือข่ายหมอเมืองเชียงใหม่ให้มากขึ้น อย่างไรก็ตามการขยายองค์กรเครือข่ายยังไม่ประสบผลสำเร็จเท่าที่ควรปัญหาอุปสรรดในองค์กรสมาชิกของเครือข่ายหมอเมืองเชียงใหม่ มีหลายประการ เช่นการสร้างองค์กรสมาชิกที่ไม่ได้เกิดมาจากพื้นฐานความต้องการอย่างเท้จริง และเกิดปัญหาการจัดกิจกรรมขององค์กรสมาชิก การขยายสมาชิกขององค์กรเครือข่ายังไม่มีรูปแบบการประชาสัมพันธ์ที่เหมาะสม สมาชิกในชมรมทั้ง 3 ชมรม เสนอแนะแนวทางการแก้ไขปัญหาของการสร้าง การจัดการและการขยายขององค์กรสมาชิก เช่น การสร้างองค์กรสมาชิกควรเกิดจากความต้องการของคนในชุมชนอย่างแท้จริง การแก้ไขการจัดการค้านกิจกรรมควรมีการจัดารางเวลาการประชุมที่มีความแน่นอน การขยายตัวขององค์กรสมาชิกควรมีการวางแผนงานในการประชาสัมพันธ์ ซึ่งแนวทางการแก้ไขเหล่านี้จะก่อให้เกิดกระบวนการการทำงานที่เป็นประโยชน์ต่อการพัฒนาองค์กรเครือข่ายในอนาคต

มหาวิทยาลัยแม่โจ้. สำนักหอสมุด

Address: เชียงใหม่

Email: mjudc@mju.ac.th

Name: ปรารถนา ยศสุข

Role: อาจารย์ที่ปรึกษาหลัก

Name: บุญธรรม เทศนา

Role: อาจารย์ที่ปรึกษาร่วม

Name: รังสรรค์ จันต๊ะ

Role: อาจารย์ที่ปรึกษาร่วม

Created: 1994

Modified: 2566-12-12

Issued: 2566-11-21

วิทยานิพนธ์/Thesis

application/pdf

Th

tha

DegreeName: วิทยาศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาส่งเสริมการเกษตร

Level: Master's Degree

Descipline: Master of Science Program in Agricultural Extension

Grantor: Maejo University

©copyrights มหาวิทยาลัยแม่โจ้

ลำดับที่.	ชื่อแฟ้มข้อมูล	ขนาดแฟ้มข้อมูล	จำนวนเข้าถึง	วัน-เวลาเข้าถึงล่าสุด
1	abstract.pdf	2.18 MB	1	2026-07-22 16:54:43
2	fulltext.pdf	71.91 MB	2	2026-08-17 14:54:33

ใช้เวลา

0.03848 วินาที