อิทธิพลของพระพุทธศาสนานิกายเซน ในงานของท่านพุทธทาสภิกขุ

Name: รัตนชัย บุญศรี

Organization : ผู้วิจัย

keyword: อิทธิพล

; พระพุทธศาสนา

; นิกายเซน

; พุทธทาสภิกขุ

Abstract: วิทยานิพนธ์ฉบับนี้ ผู้วิจัยต้องการจะศึกษาถึงอิทธิพลของพระพุทธศาสนานิกายเซน(ณาน) ในประเทศไทยโดยเฉพาะอย่างยิ่งที่มีอิทธิพลต่องานของท่านพุทธทาสภิกขุ ท่านได้ขยายความหมาย ของนิกายเซน โดยอาศัยแนวทางหรือวิธีการปฏิบัติของท่านเว่ยหล่าง พระสังฆปริณายกองค์ที่ 6 แห่งนิกายฌาน (เซน) ในประเทศจีน ประเด็นสําคัญของเรื่องที่ศึกษาในวิทยานิพนธ์ฉบับนี้เกี่ยวกับ เรื่องหลักๆ 3 ประการคือ 1. อิทธิพลของพระพุทธศาสนานิกายเซน ต่อคําสอนของท่านพุทธทาสภิกขุ 2. อิทธิพลของพระพุทธศาสนานิกายเซน ต่อวิธีการสอนของท่านพุทธทาสภิกขุ 3. อิทธิพลของพระพุทธศาสนานิกายเซน ต่อวัฒนธรรมพุทธที่สวนโมกข์ ผู้วิจัยได้ศึกษาประวัติและวิวัฒนาการของพระพุทธศาสนานิกายฌาน (เซน) ในประเทศจีน และประเทศญี่ปุ่น ในแง่ของคําสอน วิธีการสอนและวัฒนธรรมของพุทธศาสนานิกายเซนที่มีอิทธิพล ต่อศิลปะการฟันดาบ ศิลปะการจัดดอกไม้ ศิลปะการปรุงน้ําชา ศิลปะการจัดสวน และบทกวีไฮกุ และความรักธรรมชาติ นอกจากนี้ ได้วิเคราะห์ถึงสถานะของพระพุทธศาสนาในบริบทของสังคมไทย ในมุมมองทางสังคมศาสตร์เป็น 3 ฝ่าย คือ 1. พระพุทธศาสนาในชนชั้นปกครอง 2. พระพุทธศาสนาของฝ่ายปฏิรูป 3. ไสยศาสตร์ของไทย ท่านพุทธทาสภิกขุ เป็นตัวแทนของพระพุทธศาสนาฝ่ายปฏิรูปและผู้นําที่สําคัญต่อการปฏิรูป คําสอนของพระพุทธศาสนาของไทย ผู้วิจัยได้วิเคราะห์พระพุทธศาสนามหายาน โดยเฉพาะอย่างยิ่งพระพุทธศาสนานิกายฌาน (เซน) ที่มีอิทธิ พลในงานของท่านพุทธทาสภิกขุทั้งที่เป็นคําสอน วิธีการสอน และอิทธิพลต่อวัฒนธรรมพุทธที่สวนโมกข์ ในส่วนที่มีอิทธิพลต่อคําสอนของท่านพุทธทาสภิกขุนั้นมีด้วยกัน 3 ประการ คือ แนวคิดเรื่อง “สุญญตา”, “จิตว่าง” และ “ความไม่ยึดมั่นถือมั่น” ในคําสอนเรื่องสุญญตา ท่านพุทธทาสภิกขุ เน้นว่าเป็นหัวใจของพระพุทธศาสนา ซึ่งสอดคล้องกับหลักปฏิจจสมุป บาท และหลักอนัตตาในฝ่ายเถรวาท ส่วนเรื่องจิตว่างก็ปรากฏอยู่ในคัมภีร์ พระไตรปิฎกของพระพุทธศาสนาเถรวาทด้วย โดยท่านพุทธทาสภิกขุได้ชี้ให้เห็นถึงความสําคัญของจิตว่างในการทํางานในชีวิตประจําวัน ส่วนเรื่องความไม่ยึดมั่นถือมั่น ท่านพุทธทาสภิกขุ ได้ชี้ให้เห็นว่า คือสติปัญญาขั้นสูงสุดในพระพุทธศาสนา ซึ่งนําไปสู่ความดับทุกข์ สําหรับอิทธิพลของพระพุทธศาสนานิกายฌาน (เซน) ต่องานของท่านพุทธทาสภิกขุนั้น การ อยู่ใกล้ชิดธรรมชาติเป็นสิ่งสําคัญ การจัดตั้งสวนโมกข์ มีจุดมุ่งหมายเพื่อให้ชุมชนชาวพุทธได้อยู่ใกล้ชิดกับธรรมชาติดังคํากล่าวของท่านที่ว่า “ธรรมะคือธรรมชาติ ธรรมชาติคือธรรมะ” นั่นเอง วิธีการสอนใช้ภาพปริศนาธรรม ซึ่งได้รับอิทธิพลจากพระพุทธศาสนานิกายฌาน(เซน) ซึ่งสะท้อน ออกมาในรูปของภาพเขียนที่โรงมหรสพทางวิญญาณ ในสวนโมกขพลาราม สระน้ํานาฬิเกร์ รวมทั้ง ภาพพุทธประวัติที่ไม่ปรากฏรูปของพระพุทธเจ้าอยู่ด้วยในสวนโมกข์ ส่วนการศึกษาคัมภีร์และ ตํารานั้น ท่านพุทธทาสภิกขุเห็นว่า คัมภีร์และตํารามีความสําคัญในฐานะที่เป็นแผนที่เพื่อการเดิน ทางให้ถึงเป้าหมายคือ พระนิพพานเปรียบเหมือนนิ้วที่ชี้ไปยังดวงจันทร์ ส่วนพระนิพพาน คือ ตัวประสบการณ์เปรียบเหมือนดวงจันทร์โดยตรง สําหรับอิทธิพลของพระพุทธศาสนานิกายฌาน (เซน) มีต่อวัฒนธรรมพุทธที่สวนโมกข์นั้น สะท้อนออกมาในรูปของการอยู่ใกล้ชิดธรรมชาติ การมีโบสถ์ธรรมชาติ การจัดลานหินโค้งและต้นไม้ และการเป็นอยู่อย่างเรียบง่าย

Abstract: In this research, the researcher has studied the influence of Ch’an (Zen) Buddhism in Thailand, particularly on Buddhadasa Bhikkhu's work, through the teaching of Hui-neng, the 6 Patriarch of Ch'an (Zen) Buddhism in China. The main points to be studied in this research are: - 1. The Influence of Ch'an (Zen) Buddhism on the teaching on Buddhadasa Bhikkhu. 2. The Influence of Ch’an (Zen) Buddhism on the teaching method of Buddhadasa Bhikkhu. 3. The Influence of Ch'an (Zen) Buddhism on the Buddhist Culture at The Garden of Salvation (Mokkhabalarama) The researcher has studied the history and develoment of Ch'an (Zen) Buddhism in China and Japan. The influence of Ch'an (Zen)Buddhism on the culture of Bushido (way of the warriors), sword fighting, tea ceremony. Ch'an (Zen) garden, Hiku poems, and the love of nature. Buddhism in Thailand is analyzed through socio-political perspective into three sections : 1. Establishment Buddhism 2. Reformist Buddhism 3. Supernaturalism Thai (Occultism) Buddhadasa Bhikkhu was the representative of the Establishment Buddhism and Reformist Buddhism. He was the eminent reformulator and reinterpretor of the Buddha's teaching in Thailand. this research, the researcher tries to analyzed Mahalyzed Mahayana Buddhism. Especially Ch'an (Zen) Buddhism which exerted the influence on his style of teaching, Method of teaching and Buddhist culture in the Garden of Salvation (SuanMokkha). This can be seen in his teaching of Sunnata (emptinees), empty mind (Citwang) an non clinging. Buddhadasa Bhikkhu has considered Sunnata as the heart of Buddhism, for it corresponds with the teaching of Independent Origination (Paticcasamupada) and no - self or non essentiality (Znatta) in Theravada Buddhism. This teaching of Empty mind (citwang) also appeared in the Tipitaka of Theravada Buddhism. That point out the importance of empty mind, "do work of all kinds with a mind that is woid", this is with pure mind without clinging to any things as ourselves or ours, it would be pure mind and full of mindfulness and wisdom. Our daily life would be fruitful and happy. That is why Budhadasa Bhikkhu held the view that non-clinging is mindfulness and wisdom, and it is supramundane state in theravada Buddhism which discard all suffering The influence of Ch'an (Zen) Buddhism to Buddhadasa Bhikkhu cane be seen in style of living in forest hermitage, which is appropriality entitted “The Garden of Salvation (Mokkhabalarama) of Buddhism. The organization of The Garden of salvation in aimed at providing calm place for Buddhist to live with and absorb nature. As he himself said “Dhamma is nature, and nature is Dhamma". Moreover, the method of using picture-riddle which is reflected in throung painting in spiritual theater, the Narike pond as well as the exterior walls are covered with reproduction of some of the Buddhist stonework received from the influence of Ch'an (Zen) Buddhism. In case of study of scripture and authority, Buddhadasa Bhikkhu believed held that books and scripture are just the map being significant and useful to the travelor to the goad. They are just like finger pointing to the moon by which the moon is direct experience, that is Nibbana. The influence of Ch'an (Zen) Buddhism on Buddhist culture at The Garden of Salvation ( Mokkhabalarama) is reficeted in style of living with nature, such as haring nature Uposatha, arranging the rock of garden of flower garden and simple living with nature.

มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. สำนักหอสมุดและเทคโนโลยีสารสนเทศ

Address: กรุงเทพมหานคร

Email: library@mcu.ac.th

Name: พระสุธีวรญาณ

Role: อาจารย์ที่ปรึกษา

Name: สนิท ศรีสําแดง

Role: อาจารย์ที่ปรึกษา

Created: 2545

Modified: 2566-06-09

Issued: 2566-06-09

วิทยานิพนธ์/Thesis

application/pdf

tha

DegreeName: พุทธศาสตรมหาบัณฑิต

Level: ปริญญาโท

Descipline: สาขาวิชาพระพุทธศาสนา

Grantor: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย

©copyrights มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย

ลำดับที่.	ชื่อแฟ้มข้อมูล	ขนาดแฟ้มข้อมูล	จำนวนเข้าถึง	วัน-เวลาเข้าถึงล่าสุด
1	รัตนชัย บุญศรี.pdf	44.93 MB	3	2024-10-27 10:45:18

ใช้เวลา

0.016975 วินาที