การปรับปรุงข้าวพันธุ์ชัยนาท 1 ให้ทนน้ำท่วมฉับพลันโดยวิธีการผสมกับประยุกต์

Breeding of chainat 1 rice variety for submergence tolerance by modified backcross method

Name: เอกกฤษณ์ ขุนศรี

ThaSH: มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ -- วิทยานิพนธ์. วท.ม. (พืชไร่) 2560

Classification :.LCCS: SB191.R5

ThaSH: มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์. สาขาพืชไร่ -- วิทยานิพนธ์

ThaSH: าว -- พันธุ์ชัยนาท 1 -- การปรับปรุงพันธ์

ThaSH: ข้าว -- การปรับปรุงพันธุ์

Abstract: ชัยนาท 1 เป็นพันธุ์ข้าวที่ให้ผลผลิตสูง และต้านทานต่อโรค และแมลงที่สำคัญ แต่ไม่ทนน้ำท่วมฉับพลัน การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อถ่ายทอดลักษณะทนน้ำท่วมฉับพลันจากข้าวพันธุ์ หอมชลสิทธิ์ สู่ข้าวพันธุ์ชัยนาท 1 โดยใช้วิธีการปรับปรุงพันธุ์แบบผสมกลับร่วมกับการประเมินพันธุกรรมของลูกผสมกลับที่แสดงลักษณะทนน้ำท่วมฉับพลัน ดำเนินการโดยการผสมข้ามระหว่างข้าวพันธุ์ชัยนาท 1 และข้าวพันธุ์หุอมชลสิทธิ์ เพื่อสร้างลูกผสมชั่วที่ 1 จากนั้นผสมกลับไปยังข้าวพันธุ์ชัยนาท 1 เพื่อสร้างลูกผสมกลับชั่วที่ BC1F1 แล้วปล่อยให้ผสมตัวเอง เพื่อสร้างลูกผสมกลับชั่วที่ BC1F2 แล้วประเมินการทนน้ำท่วมฉับพลันในลูกผสมกลับชั่วที่ BC1F2 จำนวน 200 ต้นในระยะต้นกล้า พบว่ามีต้นข้าวตายจำนวน 135 ต้น และต้นรอดชีวิตจำนวน 65 ต้น อัตราส่วนระหว่างต้นที่ตายซึ่งไม่ทนน้ำท่วมฉับพลันกับต้นที่รอดชีวิตซึ่งทนน้ำท่วมฉับพลันนี้เป็น 3 :1 แสดงว่าลักษณะการทนน้ำท่วมฉับพลันถูกควบคุมด้วยยีนด้อย 1 ตำแหน่ง และจากการใช้เครื่องหมายดีเอ็นเอ ART5 ซึ่งมีตำแหน่งอยู่ใกล้กับยีนควบคุมลักษณะทนน้ำท่วมฉับพลันในการประเมินพันธุกรรมของต้นลูกผสมกลับชั่วที่ BC1F2 ที่รอดชีวิตจากน้ำท่วมฉับพลัน 65 ต้น พบว่าเครื่องหมายดีเอ็นเอ ART5 สามารถจำแนกต้นลูกผสมกลับชั่วที่ BC1F2 ที่มีพันธุกรรมทนน้ำท่วมฉับพลันเหมือนพันธุ์หอมชลสิทธิ์ ได้จำนวน 20 ต้น จากนั้นคัดเลือกต้นที่มีผลผลิตสูง และมีพื้นฐานพันธุกรรมใกล้เคียงข้าวพันธุ์ชัยนาท 1 โดยใช้เครื่องหมาย AFLP ได้จำนวน 10 ต้น เก็บเกี่ยวเมล็ด แล้วนำไปปลูกเป็นลูกผสมกลับชั่วที่ BC1F3 จำนวน 10 สายพันธุ์ทดสอบผลผลิตเบื้องต้นร่วมกับพันธุ์พ่อแม่ และพันธุ์เปรียบเทียบ พบว่าสายพันธุ์ลูกผสมกลับชั่วที่ BC1F3 ทั้ง 10 สายพันธุ์ ให้ผลผลิตผันแปรตั้งแต่ 5.82 - 8.16 กรัมต่อต้น เฉลี่ย 7.27 กรัมต่อต้น ซึ่งไม่แตกต่างทางสถิติกับพันธุ์ เปรียบเทียบชัยนาท 1 ที่ให้ผลผลิตเฉลี่ย 6.95 กรัมต่อต้น จากนั้นใช้เครื่องหมายดีเอ็นเอ Naro1 ที่เฉพาะกับยีนควบคุมลักษณะความหอมของข้าว ในการตรวจสอบความหอมของลูกผสมกลับชั่วที่ BC1F3 พบว่า สามารถแบ่งพันธุกรรมข้าวทั้ง 10 สายพันธุ์ออกเป็นข้าวหอม และข้าวไม่หอมจำนวน 3 และ 7 สายพันธุ์ตามลำดับ สายพันธุ์ที่ได้เหล่านี้จะนำไปใช้ในการพัฒนาเป็นพันธุ์ข้าวที่มีลักษณะทนน้ำท่วมฉับพลัน ให้ผลผลิตสูงและมีกลิ่นหอม และไม่หอมต่อไป Chainat 1 (CNT1) is a rice variety which gives high yield and is resistant to important diseases and insect. However, it is susceptible to submergence condition. The objective of this research was to introgress submergence-tolerant trait from Homchonlasit (HCS) rice variety to CNT1 rice varieties by backcross method in conjunction with genotype identification of the backcross progeny expressing submergence-tolerant trait. Crossing between CNT1 and HCS rice varieties was done to produce F1 hybrids. Then the F1 hybrids were backcrossed to CNT1 to produce BC1F1 progeny. They were selfed to make BC1F2 progeny. Evaluation of submergence tolerance was conducted in 200 BC1F2 plants at seedling stage. It was found that 135 plants tested were died whereas 65 plants were survived. Segregation ratio between the dead plants which were submergent non-tolerance and the survival ones which were submergent tolerance was 3:1. This was indicated that submergence-tolerant trait was controlled by single recessive gene. Genotypes of the 65 BC1F2 plants surviving from submergence condition were determined using DNA marker ART5 which was linked to submergence-tolerant trait. It was shown that 20 BC1F2 plants were identified to possess submergence-tolerant genotype similar to HCS donor parent. Selection was made for 10 BC1F2 plants having high yield and genetic background resemble to CNT1 recurrent parent. Seeds were harvested and grown to be 10 BC1F3 lines for preliminary yield trial together with parental and check varieties. The results manifested that the 10 BC1F3 lines gave yield ranged from 5.82-8.16 grams per plant with the average of 7.27 grams per plant which was not significant difference from CNT1 check variety that gave average yield of 6.95 grams per plant. Aroma evaluation was performed for the 10 BC1F3 lines using DNA marker Naro1 which was specific to the gene controlling aromatic trait in rice. The results revealed that 3 and 7 BC1F3 lines were identified to have aromatic and non-aromatic genotypes, respectively. These lines will be utilized to develop rice variety having submergence-tolerance trait and high yield with aroma and non-aroma.

มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์. สำนักหอสมุด

Address: กรุงเทพมหานคร

Email: tdckulib@ku.ac.th

Name: ธานี ศรีวงศ์ชัย

Role: อาจารย์ที่ปรึกษาวิทยานิพนธ์หลัก

Name: ประภา ศรีพิจิตต์

Role: อาจารย์ที่ปรึกษาวิทยานิพนธ์ร่วม

Created: 2560

Modified: 2566-05-29

Issued: 2566-05-29

วิทยานิพนธ์/Thesis

application/pdf

URL: https://kasetsart.idm.oclc.org/login?url=https://www.lib.ku.ac.th/KUthesis/2560/eakkrid-khu-all.pdf

CallNumber: SB191.R5.อ5111

tha

DegreeName: วิทยาศาสตรมหาบัณฑิต

Level: ปริญญาโท

Descipline: พืชไร่

Grantor: มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์

©copyrights มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์

ลำดับที่.	ชื่อแฟ้มข้อมูล	ขนาดแฟ้มข้อมูล	จำนวนเข้าถึง	วัน-เวลาเข้าถึงล่าสุด
1	eakkrid-khu-all.pdf	4.53 MB

ใช้เวลา

0.030722 วินาที