การศึกษาองค์ความรู้และกระบวนการถ่ายทอดองค์ความรู้เชิงพุทธของปราชญ์ชาวบ้านอีสาน

Name: พระครูปริยัติธรรมวงศ์

Organization : ผู้วิจัย

Name: พระปัญญาวรวัฒน์

Organization : ผู้วิจัย

Name: นิภาภัทร อยู่พุ่ม

Organization : ผู้วิจัย

keyword: องค์ความรู้เชิงพุทธ

; กระบวนการถ่ายทอดองค์ความรู้

; ปราชญ์ชาวบ้านอีสาน

Abstract: งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์ เพื่อศึกษาสถานภาพ บทบาท แนวคิด องค์ความรู้ และกระบวนการถ่ายทอดองค์ความรู้เชิงพุทธ ปัจจัยที่ส่งผลต่อวิถีชีวิตและการจัดการทรัพยากรชุมชนของปราชญ์ชาวบ้านอีสาน และเสนอรูปแบบการดำเนินชีวิตวิถีพุทธตามภูมิปัญญาของปราชญ์ชาวบ้านอีสานใช้ระเบียบวิธีวิจัยเชิงคุณภาพ ผลการศึกษา พบว่า ปราชญ์ชาวบ้านเป็นบุคคลต้นแบบในการสร้างชุมชนคนดี เป็นผู้นำทางปัญญาที่นำองค์ความรู้พื้นบ้านมาส่งเสริมความเข้มแข็งของชุมชน โดยวิธีการ (1) การส่งเสริมการมีส่วนร่วมในชุมชน (2) กรส่งเสริมการเรียนรู้ในชุมชน (3) การส่งเสริมในการจัดการทรัพยากรที่มีอยู่อย่างเป็นระบบและยั่งยืน (4) การส่งเสริมวัฒนธรรมที่ดีงามของชุมชน (5) การส่งเสริมการสร้างจิตสำนึรักชุมชน และ (6) การส่งเสริมค่านิยมร่วมเกี่ยวกับคุณธรรมจริยธรรมในชุมชน องค์ความรู้ของปราชญ์ชาวบ้าน มีความหลากหลายตามความถนัดและการปฏิบัติของแต่ละคน ซึ่งเป็นองค์ความรู้ทางสังคมและความรู้ส่วนบุคคลทั้งแบบฝังลึกในตัวคนและความรู้ที่ปรากฎชัดแจ้ง ส่วนองค์ความรู้เชิงพุทธ มีทั้งองค์ความรู้ทางธรรมตามหลักพุทธศาสนาและองค์ความรู้ในการประกอบอาชีพเกษตรกรรมตามแนวทางปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง กระบวนการถ่ายทอดองค์ความรู้เชิงพุทธของปราชญ์ชาวบ้านอีสาน ใช้ภูมิปัญญาท้องถิ่นเป็นเครื่องมือในการบริหารจัดการตนเองและชุมชน ปัจจัยที่มีอิทธิพลและผลกระทบต่อวิถีชีวิตและการจัดการทรัพยากรของปราชญ์ชาวบ้าน พบว่า ปัจจัยสำคัญ ได้แก่ การเป็นบุคคลต้นแบบในการสร้างชุมชนคนดี กรรู้จักชุมชนของตัวเอง การสร้างกระบวนการเรียนรู้ในชุมชน และการบริหารจัดการตนเองเพื่อพัฒนาชุมชน ส่วนรูปแบบการดำเนินชีวิตวิถีพุทธตามภูมิปัญญาของปราชญ์ชาวบ้านอีสาน คือการมีวิถีชีวิตที่พอเพียง สร้างชุมชนคนดีขยายเครื่อข่ายแบบพันธมิตรดวงดาวให้เป็นกลไกและแสงสว่างทางปัญญาแก่สังคม"

Abstract: The objectives of research aimed to study the status, roles, concepts, knowledge and process of transferring Buddhist knowledge, influential factors and the effect for the way of life and community's resource management of E-san Local scholars and the Buddhist way of life based on wisdom of E-san scholars. It was a qualitative method The research result was E-san local scholars are the prototype for building a good community and intellectual leader who bring local knowledge to strengthen the community by using the methods (1) promoting of participation in community, (2) promoting of learning in the community, (3) promoting of systematical resources management, (4) promoting of good culture of community, (5) promoting of loving community and (6) promoting of moral values and ethics in community. The knowledge of E-san local scholars is varied according to the aptitudes and the practices of individual that refers to the social and personal knowledge, deep and explicit knowledge with the Buddhist knowledge and the knowledge in the agricultural occupations, depending on the Philosophy of Sufficiency Economy. The process of transferring Buddhist knowledge of E-san local scholars is used local wisdom as tool for self-management and community. The influential factors and effect for the way of life and resource management of E-san local scholars referred to people who are the model in building the good community, knowing own community, creating of learning processes in community and self-management for community development. On the other hand, the Buddhist way of life according to the wisdom of E-san local scholars was the way of life that is just enough by creating a good community to expand the allied network as a mechanism and intellectual lighting for society.

มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. ส่วนหอสมุดกลาง

Address: พระนครศรีอยุธยา

Email: library@mcu.ac.th

Name: ได้รับทุนอุดหนุนการวิจัยจาก มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย MCU RS 610759184

Role: ผู้ให้ทุน

Created: 2559

Modified: 2566-05-20

Issued: 2566-05-16

งานวิจัย/Research report

application/pdf

tha

©copyrights มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย

ลำดับที่.	ชื่อแฟ้มข้อมูล	ขนาดแฟ้มข้อมูล	จำนวนเข้าถึง	วัน-เวลาเข้าถึงล่าสุด
1	2559-184 พระครูปริยัติธรรมวงศ์.pdf	9.3 MB	21	2026-05-26 18:16:01

ใช้เวลา

0.026955 วินาที