การเสริมสร้างสุขภาพด้วยสมุนไพรเชิงพุทธของชุมชนนาควิชัย ตำบลตลาด อำเภอเมือง จังหวัดมหาสารคาม

Name: พระณัฏฐพัชร ภทฺทจาโร (จำปาบุรี)

Organization : ผู้วิจัย

keyword: การเสริมสร้างสุขภาพ

; สมุนไพรเชิงพุทธ

; ชุมชนนาควิชัย

Abstract: การวิจัยครั้งนี้ มีวัตถุประสงค์ 3 ประการ คือ 1) เพื่อศึกษาการเสริมสร้างสุขภาพด้วยสมุนไพรเชิงพุทธในคัมภีร์ทางพระพุทธศาสนา 2) เพื่อศึกษาการเสริมสร้างสุขภาพด้วยสมุนไพรเชิงพุทธของชุมชนนาควิชัย ตำบลตลาด อำเภอเมือง จังหวัดมหาสารคาม 3) เพื่อศึกษาวิเคราะห์การเสริมสร้างสุขภาพด้วยสมุนไพรเชิงพุทธของชุมชนนาควิชัย ตำบลตลาด อำเภอเมือง จังหวัดมหาสารคาม การศึกษาครั้งนี้เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ โดยการสรรหาประชากรผู้ให้ข้อมูลกลุ่มตัวอย่างแบบเจาะจง จำนวน 30 คน เครื่องมือที่ใช้สำหรับการวิจัยได้แก่ แบบสัมภาษณ์ที่ผู้วิจัยสร้างขึ้นและแบบสอบถามไปเก็บข้อมูลจากประชากรผู้ให้ข้อมูลเกี่ยวกับสมุนไพรของชุมชนนาควิชัย ตำบลตลาด อำเภอเมือง จังหวัดมหาสารคาม และนำข้อมูลที่ได้มาวิเคราะห์เชิงเนื้อหา ผลการวิจัยพบว่า สมุนไพรของชุมชนนาควิชัยมีอยู่หลายชนิดมักจะปลูกให้เป็นไปตามธรรมชาติของสมุนพรชนิดนั้น พื้นที่ของชุมชนนาควิชัยมีแปลงที่ดินซึ่งมีความเหมาะสมกับการปลูกพืชสมุนไพรได้อย่างดี สามารถจำแนกสมุนไพรเป็น 2 ประเภท คือ สมุนไพรที่เป็นพืชล้มลุกใช้การปักชำ ส่วนว่านใช้หัวหรือเหง้า โดยเฉพาะกระบวนการปลูกว่านงูต้องนำเศษเหล็กของมีคมใส่กันหลุมก่อนปลูกตามแบบโบราณเพื่อให้ว่านงูดูดซึมธาตุเหล็ก เพระเหล็กเป็นธาตุมีรสเย็น สามารถดับพิษร้อนทั้งปวง จึงทำให้มีสรรพคุณในการดับพิษมากยิ่งขึ้นบางชนิดมีการแปรรูปเพื่อเก็บไว้ใช้ในระยะเวลา 1 ปี การถ่ายทอดภูมิปัญญาความรู้ในการปลูกสมุนไพรแบ่งเป็น 2 ลักษณะ คือ 1) การถ่ายทอดความรู้ภายในในครัวเรือน เพื่อสืบทอดเจตนารมณ์ของบรรพบุรุษเป็นการถ่ายทอดระหว่างเครือญาติ 2) การสืบทอดความรู้แก่ผู้ที่สนใจศึกษาวิธีการใช้สมุนไพรเพื่อนำไปประกอบอาชีพผู้ศึกษาต้องเรียนรู้กระบวนการปลูกสมุนไพรแต่ละชนิดเพื่อให้ได้ผลผลิตที่ดีมีสรรพคุณมาก พร้อมทั้งกรรมวิธีในการสกัดสารสำคัญจากส่วนต่าง ๆ ของสมุนไพรมาใช้ให้เกิดประโยชน์ในการบำบัดรักษาอาการเจ็บป่วยต่าง ๆ ด้วย

Abstract: The objectives of this research were: 1) to study health enhancement with Buddhist herbs in Buddhist scriptures; 2) to study health enhancement with Buddhist herbs in the Nakwichai community, Talat Subdistrict, Mueang District, Mahasarakham Province; 3) to analytically study the health enhancement with Buddhist herbs of the Nakwichai community. This study employed qualitative research to collect the data from 30 samples selected by purposive sampling. The tools used in this study were: an interview form and a questionnaire to collect data from the herbal information informants in Nakwichai Community. The obtained data were interpreted by content analysis. The research results showed many types of herbs in the Nakwichai community, usually planted per the nature of that kind. The area of ​​the Nakwichai community has plots of land which are suitable for growing medicinal plants very well. Herbs can be classified into herbaceous plants grown by cuttings and sedges grown by using tubers or rhizomes. In particular, planting genus Sansevieria must bring scrap iron, sharp things, and put together the holes before planting according to the ancient belief that genus Sansevieria can absorb iron because iron is a cold element able to extinguish all poisonous heat. Therefore, it has more properties in extinguishing poisons. Some species are processed to be stored for one year. The transfer of wisdom and knowledge in herbal planting can be divided into two types: (1) the transfer of knowledge within the household in order to inherit the intent of the ancestors as a transfer between relatives; (2) inheriting knowledge to those who are interested in studying how to use herbs for their careers. The students must learn the process of planting each type of herb to obtain good yields with many properties and extracting important substances from different parts of herbs, which are helpful in the treatment of various ailments.

มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. สำนักหอสมุดและเทคโนโลยีสารสนเทศ

Address: กรุงเทพมหานคร

Email: library@mcu.ac.th

Name: ดร.อดุลย์ หลานวงค์

Role: อาจารย์ที่ปรึกษา

Name: พระโสภณพัฒนบัณฑิต,รศ.ดร.

Role: อาจารย์ที่ปรึกษา

Created: 2564

Modified: 2023-06-19

Issued: 2566-05-12

วิทยานิพนธ์/Thesis

application/pdf

tha

DegreeName: พุทธศาสตรมหาบัณฑิต

Level: ปริญญาโท

Descipline: สาขาวิชาพระพุทธศาสนา

Grantor: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย

©copyrights มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย

ลำดับที่.	ชื่อแฟ้มข้อมูล	ขนาดแฟ้มข้อมูล	จำนวนเข้าถึง	วัน-เวลาเข้าถึงล่าสุด
1	88GIz1dxnLdhnTXv2iCmDTYCYi5B6gyLneQn4tCG.pdf	9.99 MB	1	2024-10-04 16:10:47

ใช้เวลา

0.043085 วินาที