การศึกษามิติพื้นที่การเรียนรู้ดนตรีไทยในสถาบันบัณฑิตพัฒนศิลป์

Learning space for the Thai classical music in the Bunditpatanasilpa Institute

Name: ตรีจันทร์ ทยาหทัย

keyword: พื้นที่การเรียนรู้

; ดนตรีไทย

; สถาบันบัณฑิตพัฒนศิลป์

Abstract: งานวิจัยเรื่อง “การศึกษามิติพื้นที่การเรียนรู้ดนตรีไทยในสถาบันบัณฑิตพัฒนศิลป์” เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ (qualitative research) มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษามิติพื้นที่การเรียนรู้ดนตรีไทยในสถาบันบัณฑิตพัฒนศิลป์ และ ศึกษาผลของมิติพื้นที่การเรียนรู้ต่อการจัดการเรียนการสอน และ อัตลักษณ์ วิสัยทัศน์ พันธกิจ ของสถาบันบัณฑิตพัฒนศิลป์ โดยการสังเกตแบบไม่มีส่วนร่วมและการสัมภาษณ์เชิงลึก จาก 1) กลุ่มผู้ถ่ายทอดความรู้ในสาขาวิชาดนตรีไทย คณะศิลปนาฏดุริยางค์ และ คณะศิลปศึกษา สถาบันบัณฑิตพัฒนศิลป์ 2) กลุ่มนักศึกษาที่เรียนในสาขาดนตรีไทย คณะศิลปนาฏดุริยางค์ และ คณะศิลปศึกษา 3) กลุ่มผู้สำเร็จการศึกษาจากสถาบันบัณฑิตพัฒนศิลป์ ระหว่างพ.ศ. 2540-พ.ศ. 2559 การศึกษาพบว่า พื้นที่ทางกายภาพ 2 พื้นที่ คือพื้นที่วังหน้า และพื้นที่ศาลายา โดยมิติพื้นที่การเรียนรู้ดนตรีไทยสถาบันบัณฑิตพัฒนศิลป์ พบ 3 มิติหลัก คือ 1) มิติการเรียนรู้ศิลปะไทยแห่งชาติและดนตรีราชสำนัก จากประวัติศาสตร์ของสถาบันบัณฑิตพัฒนศิลป์และการวางแบบแผนดนตรีไทยจากราชสำนักส่งต่อมาสู่รัฐ มีการเรียนและสืบต่อดนตรีไทยในฐานะศิลปะที่แสดงถึงความเจริญของชาติ เอกลักษณ์ประจำชาติ ผนวกกับพื้นที่ตั้งของสถาบันบัณฑิตพัฒนศิลป์อยู่ในพื้นที่บริเวณพระราชวังบวรสถานมงคล (วังหน้า) บริเวณโดยรอบพระอุโบสถวัดบวรสถานสุทธาวาส จึงสนับสนุนนัยยะความเป็นชาติ และความเป็นราชสำนักให้ชัดเจน 2) มิติพื้นที่การเรียนรู้แบบบูรณาการทางสังคม นักศึกษา ครูอาจารย์มีบทบาทเป็นสมาชิกในชุมชนที่สนใจในเรื่องเดียวกัน มีบทบาทในการจัดการแสดงดนตรีไทย รับรู้ภาพความความสำเร็จผ่านการเผยแพร่วัฒนธรรม และผ่านครูอาจารย์ที่เคยเรียนในสถาบันบัณฑิตพัฒนศิลป์และได้กลับมาสอนในปัจจุบัน 3) มิติพื้นที่การเรียนรู้ผ่านการถ่ายทอดวัฒนธรรมดนตรีไทย การสอนดนตรีไทยตามแบบแผนประเพณีของสถาบันบัณฑิตพัฒนศิลป์ มีลักษณะเป็นการถ่ายทอดวัฒนธรรมดนตรี เป็นการถ่ายทอดความรู้ แนวคิด ค่านิยมจากคนรุ่นหนึ่งไปยังคนอีกรุ่นหนึ่ง การศึกษาผลของมิติพื้นที่การเรียนรู้ที่มีต่อการเรียน พบว่า มิติของการเรียนการสอนดนตรีไทยตามขนบ ทำให้เกิดความเคารพใกล้ชิดครู นำไปสู่ความรู้สึกผูกพันกันภายในสถาบัน การปลูกฝังความรู้ด้านประเพณีวัฒนธรรม ผ่านการเรียนเพลงพิธีกรรม เพลงโบราณ การปฏิบัติตนเป็นนักดนตรีที่ดี ส่งผลให้นักศึกษาภูมิใจในการเรียนและได้เป็นส่วนหนึ่งในการสืบทอดเพลง และวัฒนธรรมดนตรีไทย การจัดการแสดงดนตรี ทำให้นักศึกษาได้รับประสบการณ์ในการทำงานจริง สร้างความมั่นใจและเสริมสร้างทักษะทางดนตรีไทย การเรียนร่วมกับคนที่ชอบในสิ่งเดียวกันส่งผลให้เกิดมิตรภาพ เกิดความสุขในการเรียน มีการพัฒนาตนเองในการเรียนดนตรี และการเรียนกับผู้เชี่ยวชาญทางด้านดนตรีนาฏศิลป์ไทย สร้างความรู้สึกเคารพศรัทธา การที่ได้เรียนในสถานที่เดียวกันกับครู สร้างแรงบันดาลใจในการเรียน ผลของมิติพื้นที่การเรียนรู้ที่มีต่ออัตลักษณ์ของสถาบันบัณฑิตพัฒนศิลป์ พบว่ามิติพื้นที่การเรียนรู้ส่งผลต่ออัตลักษณ์ที่เป็นภาพแทนของสถาบันบัณฑิตพัฒนศิลป์ ในการเป็นสถาบันการศึกษาทางศิลปะที่โดดเด่นในด้านศิลปะไทยโดยเฉพาะดนตรีและนาฏศิลป์ มีการสืบทอดการเรียนการสอนแบบตามขนบธรรมเนียมเดิม คงความเป็นดนตรีราชสำนัก และ ส่งผลต่ออัตลักษณ์ของนักศึกษาและบุคลากรในสถาบันบัณฑิตพัฒนศิลป์ ในการเป็นผู้เคารพนอบน้อมต่อครูอาจารย์

มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์. หอสมุดแห่งมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์

Address: กรุงเทพมหานคร

Email: preserv@tu.ac.th

Name: ชลิดา จูงพันธ์

Role: อาจารย์ที่ปรึกษาหลัก

Name: ไอยเรศ บุญฤทธ

Role: อาจารย์ที่ปรึกษาร่วม

Created: 2564

Modified: 2566-02-10

Issued: 2566-02-10

วิทยานิพนธ์/Thesis

application/pdf

DOI: 10.14457/TU.the.2021.60

tha

DegreeName: ศึกษาศาสตรมหาบัณฑิต

Level: ปริญญาโท

Descipline: วิทยาการเรียนรู้และนวัตกรรมการศึกษา

Grantor: มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์

©copyrights มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์

ลำดับที่.	ชื่อแฟ้มข้อมูล	ขนาดแฟ้มข้อมูล	จำนวนเข้าถึง	วัน-เวลาเข้าถึงล่าสุด
1	10445threejun.pdf	5.81 MB	31	2026-11-02 10:57:04

ใช้เวลา

0.038203 วินาที