Density Estimation, Habitat Use, and Ranging Patterns of Pileated Gibbons (Hylobates pileatus) in Lowland Evergreen Forest, Thailand

ความหนาแน่นของประชากร การใช้ประโยชน์พื้นที่อาศัย และรูปแบบการเคลื่อนที่ของชะนีมงกุฎ (Hylobates pileatus) ในป่าดงดิบที่ราบต่ำ ประเทศไทย

Name: Rungnapa Phoonjampa

Name: รุ้งนภา พูลจำปา

keyword: การอนุรักษ์สัตว์จำพวกลิง ค่าง ชะนี

Abstract: Gibbons (Family Hylobatidae) are particularly threatened, with a staggering 100% of their species threatened with extinction. They are arboreal and frugivorous s rendering them particularly vulnerable to habitat degradation and fragmentation. Based on their ecology and behavior, the gibbons represent an ideal family for understanding how forest characteristics and habitat disturbance affect the abundance of primates as well as how they might respond to habitat recovery. In addition, they are an excellent model for study ranging patterns and several aspects of sleeping tree selection. Here I carried out the pileated gibbon (Hylobates pileatus) study at the Khao Ang Rue Nai Wildlife Sanctuary (KARN) in southeastern Thailand where one of the largest remaining populations of this endangered species is found. The study was divided into three parts; First, I determined how forest characteristics and habitat disturbance correlate with the abundance of pileated gibbons. I assessed gibbon density using a new technique, an auditory method combined with distance sampling. This technique can perfonn efficiently and repeatedly in the future provided that (l) distances can be estimated accurately and in areas with steeper topographic relief, (2) techniques can be developed to assess how calls are likely to travel over different topographic features. Average gibbon density per site was 1.02 ? 0.16 (SE) groups/knl (range 0-2.74). Multiple regression analysis suggested evergreen forest cover (p = 0.027) and distance to boundary (p = 0.098) were the most influential factors. These results suggest a direct dependence of gibbon densities on mature, undisturbed evergreen forest. While gibbons can persist in disturbed areas if not pushed to extinction and if the forest is protected, it appears that recovery to previous densities may take decades. This is likely due to the slow pace of forest regeneration and/or poor recovery potential of gibbons. Second, I test how food availability and resource dispersion affect home range size and daily path length. The results show that home range size depends on food availability while daily path length relies on resource distribution. The larger than expected home range size recorded in this study might be explained by the past selective logging resulting in lower quality forest and, consequently in lower population density. Our results suggest that as a consequence of low gibbon density, territorial defense is not a major factor affecting movement patterns. Third, I investigated sleeping tree selection of pileated gibbons. The gibbons preferentially selected tall (mean=38.5 m), emergent trees without lianas. The majority of the sleeping trees (53.5%) were used only once and rarely re-used on consecutive nights (9.5%). Sleeping trees were closer to the last feeding tree of the evening than to the first feeding tree of the morning. Sleeping trees were mainly located in the center of the home range and were less often found in the overlap area with neighbors than expected based on time spent in these areas. These results suggest avoidance of predators as the main factor influencing sleeping tree selection in pileated gibbons. However, other factors such as the location of food trees and avoidance of neighboring groups and between-group interactions may playa role as well.

Abstract: ชะนี (Family Hylobatidae) เป็นสัตว์ที่ถูกคุกคามและมีโอกาสเสี่ยงต่อการสูญพันธุ์มากถึงร้อย เปอร์เซ็นต์ ชะนีเป็นสัตว์ที่หากินตามเรือนยอดและกินผลไม้เป็นอาหารหลัก ซึ่งจัดเป็นสัตว์ที่มีการ ตอบสนองต่อการลดลงและการทำลายป่าค่อนข้างรุนแรง จากลักษณะทางพฤติกรรมและนิเวศวิทยา จึงเหมาะที่จะใช้ชะนีเป็นกลุ่มตัวอย่างศึกษาเกี่ยวกับลักษณะป่าและการรบกวนของพื้นที่ต่อกลุ่มของ สัตว์จำพวก ลิง ค่าง ชะนี รวมถึงด้านการฟื้นฟูประชากร ยิ่งไปกว่านั้น ชะนียังเป็นสัตว์ที่เหมาะสม สำหรับใช้เป็นแม่แบบของการศึกษาด้านรูปแบบการเคลื่อนที่และการเลือกใช้ต้นนอน การศึกษะนีมงกุฎ ณ เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าเขาอ่างฤาไน ซึ่งเป็นพื้นที่อนุรักษ์ที่มีกลุ่ม ประชากรของชะนีมงกุฎขนาดใหญ่หลงเหลืออยู่ในครั้งนี้ แบ่งออกเป็น 3 ส่วน ได้แก่ ส่วนที่ 1 วัตถุประสงค์เพื่อหาความสัมพันธ์ระหว่างการรบกวนและโครงสร้างของสังคมพืช กับความหนาแน่ของชะนีมงกุฎ โดยใช้วิธีสำรวจ 2 วิธีร่วมกัน ได้แก่ auditory method และ distance sampling วิธีดังกล่าวนี้เป็นวิธีที่มีประสิทธิภาพสำหรับหาพื้นที่การได้ยินเสียงของชะนี (listening area) และแก้ปัญหาการความคลาดเคลื่อนของการกำหนดขอบเขตเสียงร้องของชะนี ผลการศึกษา แสดงให้ห็นว่าพื้นที่แห่งนี้มีความหนาแน่นของชะนีมงกุฎโดยเฉลี่ย 1.02 + 0.16 (SE) ครอบครัว/ ตารางกิโลเมตร (โดยมีช่วงตั้งแต่ 0-2.74) ความหนาแน่นของชะนีขึ้นอยู่กับมวลชีวภาพของต้นไม้ที่ เป็นอาหาร ระดับการรบกวนของพื้นที่ ร้อยละการปกคลุมของป่าดงดิบ ระยะเวลาตั้งแต่พื้นที่ได้รับ การคุ้มครอง และระยะทางจากจุดสำรวจถึงขอบเขตพื้นที่ การวิเคราะห์ด้วยสมการถดถอยชี้ให้เห็นว่า การปกคลุมของป่าดงดิบ (p = 0.027) และระยะทางจากจุดสำรวจถึงขอบเขตพื้นที่ (p = 0.098) เป็น ปัจจัยที่สำคัญที่สุดต่อความหนาแน่นของชะนี เนื่องจากทั้งสองปัจจัยมีความสัมพันธ์โดยตรงกับระดับ การรบกวนของพื้นที่ การศึกษานี้สนับสนุนว่าความหนาแน่นของชะนีขึ้นอยู่กับความสมบูรณ์ของ พื้นที่ป่าและการรบกวนในระดับต่ำ ชะนีมงกุฎจะสามารถอาศัยในป่าที่ถูกรบกวนได้ แต่พื้นที่ต้อง ได้รับการคุ้มครองให้ปลอดจากการล่าและการรบกวน การฟื้นฟูประชากรของชะนีมงกุฎต้องอาศัย ระยะเวลานาน เนื่องจาะนีเป็นสัตว์ที่มีระยะเจริญพันธุ์ที่ช้ามาก ในขณะเดียวกันการฟื้นตัวของพื้นที่ ป่าที่ถูกรบกวนก็ต้องการระยะเวลาที่ยาวนานด้วยเช่นกัน ส่วนที่ 2 ศึกษาผลกระทบต่อการมีอยู่ของอาหารและการกระจายของแหล่งอาหารต่อขนาด ของพื้นที่อาศัยและการเดินทางในรอบวันของชะนีมงกุฎ จากผลการศึกษาพบว่าขนาดพื้นที่อาศัย ขึ้นกับความมากมายของของอาหารส่วนการเดินทางในรอบวันกำหนดโดยการกระจายของแหล่ง อาหาร พื้นที่อาศัยของชะนีมงกุฎในพื้นที่ศึกษานี้อาจเกิดจากการทำไม้ที่เกิดขึ้นในอดีต ซึ่งส่งผลให้ ป่ามีคุณภาพต่ำและทำให้ความหนาแน่นของประชากรในพื้นที่ลดต่ำลงด้วย นอกจากนั้นยังพบว่าการ ป้องกันพื้นที่อาศัยไม่ใช่ปัจจัยสำคัญต่อรูปแบบการเคลื่อนที่ของชะนี ส่วนที่ 3 ศึกษาปัจจัยสำคัญในการเลือกต้นนอนของชะนีมงกุฎ ชะนีมงกุฎเลือกนอนในต้นไม้ สูง (เฉลี่ย 38.5 เมตร) มีเรือนยอดสูงกว่าต้นที่อยู่ข้างเคียงและไม่มีเถาวัลย์ปกคุลม ต้นนอนของชะนี ส่วนใหญ่จะถูกใช้แค่ครั้งเดียวและอัตราที่ชะนีจะใช้นอนหลายคืนต่อเนื่องไม่บ่อยนักเพียง 9.5 เปอร์เซ็นต์ ต้นนอนที่ชะนีเลือกจะอยู่ใกล้แหล่งอาหารสุดท้ายที่ชะนีกินก่อนเข้านอนมากกว่าแหล่ง อาหารแรกที่ชะนีกินหลังจากออกจากต้นนอน หากดูจากเวลาที่ชะนีใช้ในพื้นที่พบว่าชะนีจะเลือกต้น นอนในพื้นที่บริเวณใจกลางของพื้นที่อาศัยมากกว่าบริเวณรอบนอกหรือบริเวณที่ซ้อนทับกับชะนี กลุ่มอื่น จากผลการศึกษาแสดงให้เห็นว่าการลดความเสี่ยงจากสัตว์ผู้ล่าเป็นปัจจัยสำคัญต่อการเลือก ต้นนอนของชะนี แต่อย่างไรก็ตามปัจจัยอื่นๆ ได้แก่ ตำแหน่งของต้นอาหารและการหลีกเลี่ยงชะนี กลุ่มข้างเคยงก็นับว่ามีความสำคัญด้วยเช่นกัน

King Mongkut's University of Technology Thonburi. KMUTT Library

Address: BANGKOK

Email: info.lib@mail.kmutt.ac.th

Name: Tommaso Savini

Role: Advisors

Created: 2010

Modified: 2560-06-22

Issued: 2554-09-26

วิทยานิพนธ์/Thesis

application/pdf

CallNumber: MUL4

tha

DegreeName: ปรัชญาดุษฎีบัณฑิต

Level: ปริญญาเอก

Descipline: นิเวศวิทยาเชิงอนุรักษ์

Grantor: King Mongkut's University of Technology Thonburi

ลำดับที่.	ชื่อแฟ้มข้อมูล	ขนาดแฟ้มข้อมูล	จำนวนเข้าถึง	วัน-เวลาเข้าถึงล่าสุด
1	MUL4.pdf	1021.33 KB	112	2022-10-18 13:35:01
2	MUL4ab.pdf	196.45 KB	58	2021-08-25 18:27:50

ใช้เวลา

0.032823 วินาที