การพัฒนาการบริหารจัดการของกลุ่มผลิตปุ๋ยชีวภาพเป็นอาชีพเสริม ของบ้านโนนเที่ยง ตำบลนามน อำเภอนามน จังหวัดกาฬสินธุ์

The Development of a Management of Bio-Fertilizer Production Group At Non Thiang Village, Na Mon Sub-District, Na Mon District, Kalasin Province

Name: สิรินดา กมลเขต

Organization : มหาวิทยาลัยกาฬสินธุ์

keyword: ปุ๋ยชีวภาพ การผลิต กาฬสินธุ์

Abstract: การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ ๑) ศึกษาบริบทของบ้านโนนเที่ยง ตำบลนามน อำเภอนามน จังหวัดกาฬสินธุ์ ๒) ศึกษากระบวนการการบริหารจัดการของกลุ่มผลิตปุ๋ยชีวภาพบ้านโนนเที่ยง ตำบลนามน อำเภอนามน จังหวัดกาฬสินธุ์ ๓) ศึกษาแนวทางและการพัฒนาการผลิตปุ๋ยชีวภาพเพื่อเป็นอาชีพเสริมของบ้านโนนเที่ยง ตำบลนามน อำเภอนามน จังหวัดกาฬสินธุ์ กลุ่มประชากร ที่ใช้ในการวิจัยครั้งนี้ คือ ประชาชนในหมู่บ้านโนนเที่ยงทั้ง ๔ หมู่บ้าน กลุ่มตัวอย่าง ที่ใช้ในการวิจัยครั้งนี้ คือสมาชิกกลุ่มผลิตปุ๋ยชีวภาพของบ้านโนนเที่ยง หมู่ที่ ๒ หมู่ที่ ๘ หมู่ที่ ๑๒ และหมู่ที่ ๑๕ วิธีดำเนินการวิจัยครั้งนี้ มีลำดับขั้นตอน คือ ศึกษาบริบทชุมชนโดยการศึกษาจากเอกสาร สอบถาม สัมภาษณ์ การจัดเวที เพื่อระดมความคิดเรื่อง กระบวนการบริหารจัดการของกลุ่มผลิตปุ๋ยชีวภาพ การประชุมเพื่อหาแนวทางและพัฒนาการผลิตปุ๋ยชีวภาพ วิเคราะห์หาจุดอ่อน จุดแข็งและวิเคราะห์หาโอกาสการพัฒนา หารูปแบบ(MODEL) เพื่อการพัฒนา การสร้างกลยุทธ์ร่วมกันพัฒนาการผลิตปุ๋ยชีวภาพ จัดเวทีสรุปภาพรวมการวิจัย ผลการวิจัยพบว่า ประชากรส่วนใหญ่ประกอบอาชีพเกษตรกรรม พื้นที่ส่วนใหญ่จะทำนา ลักษณะการทำนาก็จะทำเพื่อการบริโภค ข้าวที่ปลูกก็คือข้าวเหนียว ปลูกอ้อย และปลูกมันสำปะหลัง มีการปลูกผักพืชสวนครัวไว้เพื่อบริโภคในครัวเรือน ประชากรส่วนใหญ่มีรายได้อยู่ในระดับปานกลาง มีการดำเนินงานโดยคณะกรรมการ มีการประชุมงานและมอบหมายงาน ขั้นตอนการดำเนินการ แบ่งเป็น ๕ ขั้นตอน คือ ๑) การจัดทำทะเบียนสมาชิก ๒) การจัดการการเงินการบัญชี ๓) การจัดหาวัสดุ ๔) การผลิต ๕) การปันผล การบริหารงานของกลุ่มมีจุดเด่น คือ ผู้นำกลุ่ม มีความเข้มแข็ง มีความสามารถนำสมาชิกและกลุ่มให้ทำงานร่วมกันได้เป็นอย่างดี มีความนอบน้อมถ่อมตนใช้วิถีชาวบ้านมาช่วยในการทำงาน การทำงานโดยให้ทุกคนมีส่วนร่วมใช้หลักธรรมาภิบาล และพบว่าสมาชิกเองก็มีความเข้มแข็ง มีความสามัคคีในกลุ่มไม่เกิดความขัดแย้ง เคารพผู้อาวุโสและผู้นำและพบว่าการบริหารจัดการกลุ่ม ก็มีความสามัคคีเป็นอย่างดี มีความเคารพเชื่อฟังไว้ใจซึ่งกันและกันให้โอกาสแก่สมาชิกในการเรียนรู้ศึกษากระบวนการในการทำงานในแต่ละขั้นตอน มีกฏระเบียบข้อบังคับที่ทุกคนได้มีโอกาสร่วมคิดร่วมสร้างกติกาภายในกลุ่ม และพบว่าสมาชิกมีความพึงพอใจในการกลุ่มผลิตปุ๋ยชีวภาพเป็นอย่างดีเนื่องจากทำให้ลดต้นทุนในการผลิต ลดการใช้สารเคมี ช่วยฟื้นฟูสภาพดิน ชุมชนมีสุขภาพที่ดีขึ้น ส่วนจุดอ่อน พบว่า ๑.งบประมาณในการดำเนินการมีน้อยเกินไปส่วนราชการอื่นช่วยเหลือครั้งเดียวก็เลิกโครงการ ๒. ผู้ที่เป็นสมาชิกจะเป็นเกษตรกร อาชีพคือการเพาะปลูก การศึกษาน้อย ขาดความรู้ ทักษะในด้านต่างๆ เช่น ทักษะด้านการเงิน ด้านบัญชี การจัดการด้านการจัดซื้อจัดจ้าง ๓. สูตรการผลิตปุ๋ยชีวภาพมีเพียงสูตรเดียว ควรหาสูตรเพิ่มเติมและใช้วัสดุที่มีในท้องถิ่น ๔.อุปกรณ์ หรือเครื่องจักรที่ใช้ในการผลิตไม่เพียงพอต่อการทำงานก่อให้เกิดความล่าช้าและใช้เวลาหลายวัน ๕. ระยะเวลาในการทำงานไม่ชัดเจน ๖. การแบ่งงานกันทำ พบว่าไม่ได้มีการแบ่งงานการทำระหว่างการผลิตที่ชัดเจนทำให้การทำงานซ้ำซ้อน ไม่ได้ใช้เครื่องจักรทุ่นแรงในบางเรื่องที่ควรทำแต่ต้องการเน้นการใช้แรงงานของสมาชิกแทน ทำให้สมาชิกบางคนหลีกเลี่ยงงานได้ ๗. สถานที่ผลิตนั้นยังไม่มีห้องน้ำใช้ จึงทำให้เป็นปัญหาของสมาชิกโดยเฉพาะผู้หญิงหากต้องการใช้ห้องน้ำทำให้ต้องกลับบ้านทำให้เสียเวลามากในการทำงาน โอกาสของกลุ่มมีดังนี้ ๑. มีตลาดรองรับจากการผลิตปุ๋ยชีวภาพ หากทางกลุ่มสามารถผลิตได้เป็นจำนวนมากเพราะมีร้านค้าหรือตัวแทนจำหน่ายเข้ามาติดต่อขอเป็นตัวแทนจำหน่ายให้ แต่การผลิตของกลุ่มไม่สามารถผลิตเพื่อการค้าได้ และยังไม่เพียงพอต่อความต้องการของสมาชิกเอง ๒. คู่แข่ง ในการผลิตปุ๋ยชีวภาพเพื่อทำเป็นธุรกิจย่อมสามารถทำได้ เนื่องจากในชุมชนและบริเวณใกล้เคียงไม่มีกลุ่มผู้ผลิตเพื่อจำหน่าย ทำให้คู่แข่งไม่มี แนวทางและการพัฒนาการผลิตปุ๋ยชีวภาพเพื่อเป็นอาชีพเสริมของบ้านโนนเที่ยง ตำบลนามน อำเภอนามน จังหวัดกาฬสินธุ์ มีรูปแบบ (Model) การบริหารจัดการ ควรมีลักษณะการบริหารกลุ่มตามหลักของ L P S MODEL คือ ๑. Leader MODEL ประกอบด้วย ผู้นำกลุ่ม (Leader) สมาชิกกลุ่ม (Member) กฏ กติกา หรือระเบียบ (Rule) ๒. Process MODEL ประกอบด้วย ทุกคนมีส่วนร่วม (Participation) ทุน (Capital) แรงงาน (Labor) การบริหารจัดการ (Management) จิตสำนึกการมีส่วนร่วมในการเป็นเจ้าของ (Conscious Participation in Ownership) (วิถีชุมชนดั้งเดิมหรือการลงแขก) การพัฒนาอาชีพ (Career Development) ๓. S Model ประกอบด้วย ความเข้มแข็ง (Strengthened) ความยั่งยืน (Sustainability) ๓. ความมั่นคง (Stability) การสร้างกลยุทธ์ร่วมกันพัฒนาการบริหารจัดการการผลิตปุ๋ยชีวภาพเป็นอาชีพเสริม สามารถที่จะกำหนดกลยุทธ์เพื่อการพัฒนาการบริหารจัดการให้สำเร็จได้ต่อไปประกอบด้วย กลยุทธ์ที่ ๑ การพัฒนาผลิตภัณฑ์ (Product development) กลยุทธ์ที่ ๒ หลักการบริหารยึดหลักธรรมาภิบาลของชุมชน (GOOD GOVERNANCE กลยุทธ์ที่ ๓ การประชาสัมพันธ์ กลยุทธ์ที่ ๔ การพึ่งพาตนเอง (Self-sufficiency) ข้อเสนอแนะ ผู้นำและสมาชิกในกลุ่มสามารถบริหารจัดการจนสามารถดำเนินการได้ตลอดทั้งปี โอกาสที่จะผลิตเพื่อเป็นอาชีพเสริมก็สามารถทำได้เพราะความต้องการใช้ปุ๋ยชีวภาพมีมาก ราคาถูกกว่าปุ๋ยเคมี เพียงแต่ผู้นำมีการวางแผนในการทำงานให้ดี สละเวลา ให้ความร่วมมือ ก็จะทำให้กลุ่มอยู่ได้อย่างยั่งยืน

Abstract: The objectives of this research were (1) to study the context of Non Thiang Village, Na Mon sub-district, Na Mon district, Kalasin province, (2) to study the management process of the Bio-Fertilizer Production Group, Non Thiang Village, Na Mon sub-district, Na Mon district, Kalasin province, and (3) to study guidelines for developing the bio-fertilizer production as an additional career for people at Non Thiang Village, Na Mon sub-district, Na Mon district, Kalasin province. The population was people from four villages of Non Thiang, and the samples were members of the Bio-Fertilizer Production Group at Village No. 2, 8, 12, and 15 of Non Thiang. To conduct this research, the researcher studied the context of community through documentary study, inquiry, interview, forum for brainstorming about the management process of the Bio-Fertilizer Production Group, meeting for seeking out guidelines in development of bio-fertilizer production by analyzing strengths, weaknesses, and opportunities to investigate a model for developing, co-formulating strategies for developing the production of bio-fertilizer, and forum for summarizing the whole picture of this research. The results indicated that most people were agriculturists, whose most of lands were used in rice farming for consumption. The people planted sticky rice, sugar tree, and cassava. They also planted vegetables for consumption in their family. Most people had average income. The group was operated by committee. Meeting and assigning tasks were also done. The operation of the group consisted of four stages: (1) member register, (2) management of finance and accounting, (3) seeking out materials, (4) production, and (5) paying dividends. With regards to strengths, it was found that the leader was strong and able to lead the group members to co-work effectively. The leader was also meek, applying a folkway in working which lets all of people participate in and employing the principle of good governance. It was also found that the members themselves were strong and united, without conflict. They respected to the seniors and the leader. In management of the group, there were harmony, respect, and trust to each other. Members were provided opportunity to learn the process of work in each step. All members took part in making regulations for the group. They were very satisfied with the Bio-Fertilizer Production Group, since it helped them reduce production cost, lessen the use of chemical substance, and improve soil, bringing better health to community. In terms of weaknesses, it was found that (1) the budget for group operation was not sufficient, and other government organizations assisted once, and then stopped the project; (2) the members were agriculturists who possess low level of education and lack knowledge and skills regarding finance, accounting, and purchase and employment; (3) there was only one formula for producing bio-fertilizer, so more formulas and local materials should be sought out; (4) equipment or machines used in production process were not sufficient, so the production slowed down and took several days to complete; (5) the work time was not clear; (6) during production, the tasks were not shared clearly among members, this made the tasks overlap and some tasks were not done with machines, but they were done with members’ workforce instead, making some members avoid the tasks; and (7) the place for production had no restrooms, causing problems to members, especially women. If they wanted to use the restroom, they had to go home. This wasted time for working very much. Regarding opportunities, it was found that there was enough market purchasing the products of bio-fertilizer if the group could produce a lot, since there were a number of stores or dealers contacting the group to buy and sell bio-fertilizer. However the group was not able to produce for commerce and the products were not sufficient for members’ needs as well. Besides, it was possible to produce bio-fertilizer as business, since there were no competitors producing bio-fertilizer for commerce in the community or nearby area. Regarding guidelines for developing the bio-fertilizer production as an additional career for people at Non Thiang Village, Na Mon sub-district, Na Mon district, Kalasin province, it was found that the management of the group should employ the L P S Model consisting of (1) Leader Model including leaders, members, and rules; (2) Process Model including members’ participation, labors, management, and conscious participation in ownership, and career development; and (3) S Model including strength, sustainability, and stability. Regarding the strategies co-formulated for developing the management of bio-fertilizer production, they comprised Strategy 1: product development, Strategy 2: maintaining the principle of good governance of community, Strategy 3: public relations, and Strategy 4: self-sufficiency. Regarding suggestions, the leader and members could manage until they could carry out the tasks throughout the year. It was possible to produce bio-fertilizer as an additional career since the demand on the use of bio-fertilizer was high and the bio-fertilizer was cheaper than chemical one. The leader just made a plan carefully, sacrificed time, and provided cooperation so that the group could be sustainable.

มหาวิทยาลัยกาฬสินธุ์. งานวิทยบริการและเทคโนโลยีการศึกษา

Address: มหาวิทยาลัยกาฬสินธุ์

Email: aret.ksu@ksu.ac.th, awoot.so@ksu.ac.th

Name: มหาวิทยาลัยราชภัฏกาฬสินธุ์

Role: แหล่งทุน

Created: 2552

Modified: 2020-05-18

Issued: 2563-05-18

งานวิจัย/Research report

application/pdf

tha

©copyrights มหาวิทยาลัยกาฬสินธุ์

ลำดับที่.	ชื่อแฟ้มข้อมูล	ขนาดแฟ้มข้อมูล	จำนวนเข้าถึง	วัน-เวลาเข้าถึงล่าสุด
1	รวมเล่ม.pdf	4.54 MB	34	2026-05-26 18:16:01

ใช้เวลา

0.022364 วินาที