การพัฒนาเกณฑ์คุณภาพสิ่งแวดล้อมของโรงพยาบาลชุมชนจังหวัดกาฬสินธุ์

Criteria development of environmental quality for Community Hospitals in Kalasin Province

Name: วิมลรัตน์ ภูผาสุข

keyword: อาชีวอนามัยและความปลอดภัย

ThaSH: โรงพยาบาล -- การควบคุมคุณภาพ

Classification :.DDC: 362.11

Abstract: การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาสภาพและปัญหาการใช้เกณฑ์คุณภาพสิ่งแวดล้อมของโรงพยาบาลชุมชนจังหวัดกาฬสินธุ์ 2) พัฒนาเกณฑ์คุณภาพสิ่งแวดล้อมของโรงพยาบาลชุมชนในจังหวัดกาฬสินธุ์ 3) วิเคราะห์ยืนยันเกณฑ์คุณภาพสิ่งแวดล้อมกับข้อมูลเชิงประจักษ์ของโรงพยาบาลชุมชนในจังหวัดกาฬสินธุ์ 4) ประเมินจัดระดับคุณภาพสิ่งแวดล้อมของโรงพยาบาลชุมชนในจังหวัดกาฬสินธุ์ โดยใช้เกณฑ์คุณภาพสิ่งแวดล้อมที่พัฒนาขึ้น งานวิจัยนี้เป็นการวิจัยและพัฒนา พื้นที่วิจัยคือ โรงพยาบาลชุมชนในจังหวัดกาฬสินธุ์ซึ่งมีนโยบายเน้นการพัฒนาคุณภาพสิ่งแวดล้อมอย่างต่อเนื่อง จำนวน 13 แห่ง ได้ดำเนินการเป็น 4 ระยะ คือ ระยะที่ 1 ศึกษาสภาพและปัญหาการใช้เกณฑ์คุณภาพสิ่งแวดล้อม โดยการสังเคราะห์เอกสาร และสัมภาษณ์เชิงลึกหัวหน้างานพัฒนาคุณภาพสิ่งแวดล้อมของโรงพยาบาลแห่งละ 1 คน รวม 13 คน โดยใช้แบบสัมภาษณ์แบบไม่มีโครงสร้าง ระยะที่ 2 พัฒนาเกณฑ์คุณภาพสิ่งแวดล้อม ได้ดำเนินการเป็น 4 ขั้นตอน ดังนี้ 1) วิเคราะห์ความสอดคล้อง ของเกณฑ์ที่สร้างขึ้นกับสภาพจริง โดยการประชุมสนทนากลุ่ม หัวหน้ากลุ่มงานและตัวแทนเจ้าหน้าที่ใน 25 กลุ่มงานของโรงพยาบาลยางตลาดซึ่งผ่านเกณฑ์มาตรฐานโรงพยาบาล และบริการสุขภาพ จำนวน 50 คน โดยใช้แบบสัมภาษณ์แบบกึ่งโครงสร้างที่มีค่าความสอดคล้องระหว่าง 0.60-1.00 2) วิเคราะห์ความสอดคล้องของเกณฑ์กับสภาพการดำเนินงานจริง โดยการจัดประชุมประชาพิจารณ์ 3 ครั้ง ผู้เข้าร่วมเป็นบุคลากรทุกคนในโรงพยาบาลยางตลาด จำนวน 375 คน โดยการประชุมครั้งละ 125 คน และประชุมปรับปรุงเกณฑ์โดยคณะกรรมการสิ่งแวดล้อมของโรงพยาบาลยางตลาด จำนวน 30 คน 3) ประเมินความเหมาะสมของเกณฑ์ โดยผู้เชี่ยวชาญด้านมาตรฐานสิ่งแวดล้อมโรงพยาบาลชุมชน จำนวน 30 คน โดยใช้แบบประเมินเกณฑ์คุณภาพสิ่งแวดล้อมที่มีความเชื่อมั่นเท่ากับ 0.87 4) พัฒนาคุณภาพของเกณฑ์ โดยจัดประชุมคณะกรรมการสิ่งแวดล้อมระดับจังหวัด และระดับอำเภอ รวม 75 คน และประเมินความเหมาะสมของเกณฑ์โดยผู้ทรงคุณวุฒิที่เป็นนักวิชาการ จำนวน 5 คน ระยะที่ 3 การวิเคราะห์ยืนยันความสอดคล้องของเกณฑ์คุณภาพสิ่งแวดล้อมที่พัฒนาขึ้นกับข้อมูลเชิงประจักษ์ โดยใช้แบบประเมินชุดเดียวกับผู้ทรงคุณวุฒิประเมินในระยะที่ 2 เก็บข้อมูลจากบุคลากรของโรงพยาบาลชุมชนทั้ง 13 แห่ง จำนวน 420 คน ประกอบด้วย ผู้บริหาร หัวหน้ากลุ่ม/ฝ่าย และผู้ปฏิบัติงานด้านสิ่งแวดล้อม ระยะที่ 4 การประเมินจัดระดับคุณภาพสิ่งแวดล้อมของโรงพยาบาลชุมชนตามเกณฑ์คุณภาพสิ่งแวดล้อมที่พัฒนาขึ้น โดยการประชุมแบบมีส่วนร่วมพิจารณาตัดสินระดับคุณภาพโดยคณะกรรมการสิ่งแวดล้อมระดับจังหวัด จำนวน 12 คน วิเคราะห์ข้อมูลด้วยการวิเคราะห์เนื้อหา การใช้สถิติพรรณนา ได้แก่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย และค่าเบี่ยงเบนมาตรฐาน และสถิติทดสอบสมมติฐาน ได้แก่ การวิเคราะห์องค์ประกอบเชิงยืนยัน โดยใช้โปรแกรมสำเร็จรูปทางสังคมศาสตร์ ผลการศึกษา พบว่า 1) การใช้เกณฑ์ตรวจคุณภาพสิ่งแวดล้อมของโรงพยาบาลที่ใช้อยู่มีข้อมูลแทรกอยู่ในมาตรฐานการประเมินคุณภาพของหน่วยงานต่าง ๆ จำนวน 16 มาตรฐาน เช่น HA ISO โดยมีสาระของเกณฑ์สิ่งแวดล้อม 11 ด้าน เช่น การจัดการของเสีย การจัดการอาชีวอนามัยและความปลอดภัย โดยไม่มีชุดการประเมินคุณภาพสิ่งแวดล้อมของโรงพยาบาลที่เฉพาะเจาะจงทั้งชุด เกณฑ์ที่ใช้ประเมินแต่ละมาตรฐานมีความซ้ำซ้อนกันขององค์ประกอบและตัวบ่งชี้ ทำให้การวัดคุณภาพด้านสิ่งแวดล้อมไม่ครอบคลุมทุกมิติ มีผลทำให้ไม่สามารถพัฒนาสิ่งแวดล้อมของโรงพยาบาลได้สอดคล้องกับสภาพที่เป็นจริง เมื่อนำมาสังเคราะห์กับเกณฑ์มาตรฐานอื่น ๆ จึงได้ร่างเกณฑ์คุณภาพสิ่งแวดล้อมในโรงพยาบาลชุมชน จำนวน 11 องค์ประกอบ 369 ตัวบ่งชี้ 2) ผลการพัฒนาเกณฑ์คุณภาพสิ่งแวดล้อมของโรงพยาบาลชุมชนในจังหวัดกาฬสินธุ์ ได้จัดทำร่างเกณฑ์โดยการสังเคราะห์เอกสารได้จำนวน 11 องค์ประกอบ 369 ตัวบ่งชี้ แล้วปรับเกณฑ์โดยการประชุมผู้ที่เกี่ยวข้องได้ปรับเกณฑ์เป็น 11 องค์ประกอบ 277 ตัวบ่งชี้ เมื่อวิเคราะห์ความสอดคล้องกับสภาพการดำเนินงานจริงแล้วปรับปรุงได้เป็น 13 องค์ประกอบ 73 ตัวบ่งชี้ จากนั้นจึงตรวจสอบความเหมาะสมของเกณฑ์แล้วปรับปรุงได้เป็น 12 องค์ประกอบ 35 ตัวบ่งชี้ ได้แก่ องค์ประกอบด้าน 1) ด้านการกำหนดนโยบายสิ่งแวดล้อมที่เหมาะสมกับองค์กรมีตัวบ่งชี้ 3 ตัว 2) ด้านการจัดการด้านเคมีภัณฑ์ สารเคมีและสารอันตรายมีตัวบ่งชี้ 4 ตัว 3) ด้านการจัดการของเสีย ของเสียอันตราย และของเสียติดเชื้อ มีตัวบ่งชี้ 5 ตัว 4) ด้านการจัดการด้านการอนุรักษ์พลังงาน มีตัวบ่งชี้ 3 ตัว 5) ด้านการจัดการด้านทรัพยากรน้ำและน้ำเสีย มีตัวบ่งชี้ 3 ตัว 6) ด้านการจัดการด้านอาคารและสิ่งก่อสร้าง มีตัวบ่งชี้ 2 ตัว 7) ด้านการจัดการด้านเครื่องมือ และอุปกรณ์ทางการแพทย์ มีตัวบ่งชี้ 2 ตัว 8) ด้านการจัดการห้องน้ำและห้องสุขาในโรงพยาบาล มีตัวบ่งชี้ 2 ตัว 9) ด้านการจัดการด้านอาชีวอนามัย และสถานที่ทำงานน่าอยู่ น่าทำงาน มีตัวบ่งชี้ 3 ตัว 10) ด้านการจัดการด้านการป้องกันอัคคีภัยและภาวะฉุกเฉิน มีตัวบ่งชี้ 2 ตัว 11) ด้านการจัดการด้านยาและเวชภัณฑ์ มีตัวบ่งชี้ 2 ตัว และ 12) ด้านการจัดการด้านอาหารและความปลอดภัย มีตัวบ่งชี้ 4 ตัว ผลการประเมินเกณฑ์ที่พัฒนาขึ้น มีคุณภาพในระดับมาก 3) ผลการวิเคราะห์ยืนยันเกณฑ์คุณภาพสิ่งแวดล้อมกับข้อมูลเชิงประจักษ์ จำนวน 12 องค์ประกอบ 35 ตัวบ่งชี้ ความสอดคล้องกลมกลืน เป็นไปตามเกณฑ์ที่กำหนด โดยมีค่าดัชนีความสอดคล้อง ประกอบด้วย ค่าไค–สแควร์ 497.39 ค่าองศาอิสระ 511 ค่าความน่าจะเป็นทางสถิติ 0.65 ค่าดัชนีวัดระดับความกลมกลืนเปรียบเทียบ 0.93 ค่าดัชนีวัดความสอดคล้องที่ปรับแล้ว 0.92 และค่าดัชนีรากกำลังสองของความคลาดเคลื่อนโดยประมาณมีค่าเท่ากับ 0.00 4) ผลการประเมินจัดระดับคุณภาพสิ่งแวดล้อมของโรงพยาบาลชุมชนจังหวัดกาฬสินธุ์ โดยใช้เกณฑ์ที่พัฒนาขึ้น พบว่าผ่านเกณฑ์ระดับดีเยี่ยม จำนวน 1 แห่ง ได้แก่ โรงพยาบาลสหัสขันธ์ เมื่อพิจารณา รายองค์ประกอบ พบว่าไม่มีโรงพยาบาลที่ผ่านเกณฑ์ทุกองค์ประกอบในระดับดีขึ้นไป องค์ประกอบที่มีโรงพยาบาลผ่านเกณฑ์มากที่สุดจำนวน 11 แห่ง ได้แก่ 1) การกำหนดนโยบายสิ่งแวดล้อมที่เหมาะสมกับองค์กร และ 2) การจัดการของเสีย ของเสียอันตราย และของเสียติดเชื้อส่วนองค์ประกอบที่มีโรงพยาบาลผ่านเกณฑ์น้อยที่สุดจำนวน 8 แห่ง ได้แก่ 1) การจัดการด้าน เคมีภัณฑ์ สารเคมีและสารอันตราย 2) การจัดการ ด้านอาคารและสิ่งก่อสร้าง

มหาวิทยาลัยราชภัฏวไลยอลงกรณ์ ในพระบรมราชูปถัมภ์. สำนักวิทยบริการและเทคโนโลยีสารสนเทศ

Address: ปทุมธานี

Email: arit@vru.ac.th

Name: สุวารีย์ ศรีปูณะ.

Role: ประธานที่ปรึกษาวิทยานิพนธ์.

Created: 2563

Modified: 2563-04-16

Issued: 2563-04-16

วิทยานิพนธ์/Thesis

application/pdf

CallNumber: วพ 362.11 ว671ก 2560

tha

Spatial: กาฬสินธุ์

DegreeName: ปรัชญาดุษฎีบัณฑิต

Level: Doctoral Degree

Descipline: สาขาวิชาสิ่งแวดล้อมศึกษา

Grantor: มหาวิทยาลัยราชภัฏวไลยอลงกรณ์ฯ

©copyrights มหาวิทยาลัยราชภัฏวไลยอลงกรณ์ฯ

ลำดับที่.	ชื่อแฟ้มข้อมูล	ขนาดแฟ้มข้อมูล	จำนวนเข้าถึง	วัน-เวลาเข้าถึงล่าสุด
1	Lib-Di-Wimonrat Phupasuk-2560-8607466-16-4-63.pdf	8.26 MB	30	2025-06-22 09:40:47

ใช้เวลา

0.032752 วินาที