รูปแบบและกระบวนการสร้างเครือข่ายมัคนายกในการส่งเสริม การเรียนรู้พระพุทธศาสนาในล้านนา

The Model and Process of Wardens Networkingin Promoting the Learning of Buddhism in Lanna

Name: จีรศักดิ์ ปันลำ

keyword: การสร้างเครือข่ายมัคนายก

; การเรียนรู้พระพุทธศาสนา

Abstract: การวิจัยนี้ มีวัตถุประสงค์ของงานวิจัย ๓ ประการ คือ๑)เพื่อศึกษาความเป็นมาและพัฒนาการของมัคนายกในทางพระพุทธศาสนาล้านนา๒)เพื่อศึกษารูปแบบและกระบวนการสร้างเครือข่ายมัคนายกในการส่งเสริมการเรียนรู้พระพุทธศาสนาในล้านนา ๓) เพื่อวิเคราะห์รูปแบบและกระบวนการสร้างเครือข่ายมัคนายกในการส่งเสริมการเรียนรู้พระพุทธศาสนาในล้านนาโดยเป็นการศึกษาเชิงคุณภาพ ผลการวิจัย พบว่า มัคนายกหรือปู่จ๋ารย์ แปลว่า ผู้นำทาง ผู้นำทางบุญทางกุศล เป็นหัวหน้าในศาสนพิธี เช่น อาราธนาศีล อาราธนาธรรม กล่าวนำถวาย ตามปกติจะทำหน้าที่ประจำที่วัดใดวัดหนึ่ง มักจะเรียกสับสนว่า มรรคทายก ซึ่งหมายถึง ผู้ให้ทาง หรือ ผู้บอกทาง มรรคนายก เป็นอุบาสก จึงต้องมีคุณธรรมของอุบาสก ได้แก่ มีศรัทธา มีศีล มีความประพฤติทางกาย วาจาที่เรียบร้อย เชื่อกรรมไม่ถือมงคลตื่นข่าว ไม่แสวงหาบุญนอกเขตภายนอกหลักพระพุทธศาสนา ให้การอุปถัมภ์บำรุงพระพุทธศาสนา รูปแบบเครือข่ายของมรรคนายกในล้านนา ที่พบเห็นเป็นการรวมตัวแบบไม่เป็นทางการ แต่มีการนัดประชุมสามัญประจำปีเพื่อแลกเปลี่ยนเรียนรู้ระหว่างเครือข่าย ในด้านกระบวนการสร้างเครือข่ายของมัคนายก พบว่า ประกอบด้วย ๖ ขั้นตอน คือ ๑) ขั้นตระหนักถึงความจำเป็นในการสร้างเครือข่ายของมัคนายก ๒) ขั้นประสานหน่วยงาน/องค์กรเครือข่ายของมัคนายก ๓) ขั้นสร้างพันธสัญญาร่วมกัน ๔) ขั้นบริหารจัดการเครือข่ายมัคนายก ๕) ขั้นพัฒนาความสัมพันธ์ และ ๖) ขั้นรักษาความสัมพันธ์อย่างต่อเนื่อง ประสิทธิผลของการสร้างเครือข่าย มัคนายกที่เข้าร่วมต้องศรัทธาเครือข่ายด้วยความเต็มใจ สมาชิกกลุ่มมัคนายกต้องยอมรับในวัฒนธรรมของแต่ละพื้นที่ร่วมกัน กลุ่มมัคนายกต้องตระหนักถึงความสำคัญของเครือข่ายอยู่เสมอ

Abstract: This research aims : 1) to study the history and development of the temple wardens in Lanna Buddhism, 2) to study the pattern and process in creating a network of temple wardens to promote the learning of Buddhism in Lanna, and 3) to analyze patterns and processes of creating network of temple wardens to promote the learning of Buddhism in Lanna. The research was conducted by the qualitative research method. The results were found that the temple wardens, Magganàyaka, or PooJarnwhich means the leader in performing religious ceremonies, such as asking for the fiveprecepts, the Dhamma preaching and the offering word uttering. Usually, the Magganàyaka is permanently posited in theWat or temples. The ‘Temple Warden’ is anUpasaka, the lay person who practiced the five virtues, faith, morality, belief in action not by irrational faith, avoiding to do merit outside the Buddhist Principle. There are 6 steps on process in creating Lanna temple warden’s network as: 1) awareness of the need for a network, 2) deployment of the networks, 3) creation of the covenant, 4) setting the network management, 5) the relation-development and 6) continuous relation maintenance. The effectiveness of networking build up depends upon the willingly trust on the network, the recognition of the different cultures and mindful awareness in the importance of the network.

มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. สำนักหอสมุดและเทคโนโลยีสารสนเทศ

Address: จังหวัดพระนครศรีอยุธยา

Email: library@mcu.ac.th

Name: พูนชัย ปันธิยะ

Role: อาจารย์ที่ปรึกษา

Name: พระวิสิทธิ์ ฐิตวิสิทฺโธ

Role: อาจารย์ที่ปรึกษา

Created: 2561

Modified: 2562-09-26

Issued: 2562-09-26

วิทยานิพนธ์/Thesis

application/pdf

tha

DegreeName: พุทธศาสตรดุษฎีบัณฑิต (พระพุทธศาสนา)

Level: ปริญญาเอก

Descipline: สาขาวิชาพระพุทธศาสนา

Grantor: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย

©copyrights มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย

ลำดับที่.	ชื่อแฟ้มข้อมูล	ขนาดแฟ้มข้อมูล	จำนวนเข้าถึง	วัน-เวลาเข้าถึงล่าสุด
1	MCU620102105.pdf	5.07 MB	44	2026-05-26 18:16:01

ใช้เวลา

0.031651 วินาที