การบริหารสำนักวิปัสสนากรรมฐานของสมเด็จพระพุฒาจารย์ (อาจ อาสภมหาเถร)

The Management of Vipassanā Meditation Center of Somdej Phra Buddhācarya (Āj Āsabhamahathera)

Name: ธนาคม บรรเทากุล

keyword: วิปัสสนากรรมฐาน

; วิปัสสนากรรมฐาน

; สมเด็จพระพุฒาจารย์ (อาจ อาสภมหาเถร)

; สมเด็จพระพุฒาจารย์

Abstract: ดุษฎีนิพนธ์นี้มีวัตถุประสงค์ ๓ ประการ คือ ๑) เพื่อศึกษาวิธีปฏิบัติวิปัสสนาตามนัยแห่งพุทธบริหาร ๒) เพื่อศึกษาความเป็นมาของวิปัสสนาวงศ์ในประเทศไทย และ ๓) เพื่อศึกษาการบริหารสำนักวิปัสสนากรรมฐานของสมเด็จพระพุฒาจารย์ (อาจ อาสภมหาเถร) ผลการศึกษาพบว่า การเจริญสมถะและวิปัสสนากรรมฐาน ต้องทำควบคู่กันไปจึงจะเป็นหนทางเพื่อการหลุดพ้นทุกข์ ละกิเลสอาสวะทั้งหลายได้ โดยใช้สมถะเพื่อทำให้จิตหยุดนิ่งเป็นสมาธิ จนเกิดฌานขั้นต่าง ๆ และใช้ฌานเพื่อเป็นบาทแห่งวิปัสสนา สมถะจึงถือเป็นหลักปฏิบัติพื้นฐานเบื้องต้น เพื่อนำไปสู่วิปัสสนา ดังนั้น ลำดับขั้นตอนของการปฏิบัติจึงเริ่มจากสมถะแล้วต่อด้วยวิปัสสนา สมถะและวิปัสสนากรรมฐานจึงมีความสัมพันธ์กันอย่างแนบแน่น เป็นหลักปฏิบัติเพื่อนำจิตที่อยู่ในขั้นโลกียะหรือจิตของปุถุชนเพื่อเข้าสู่โลกุตตระหรือจิตของพระอริยเจ้า สมเด็จพระพุฒาจารย์ (อาจ อาสภมหาเถร) ได้เปิดสอนวิปัสสนากรรมฐานอย่างเป็นทางการ เริ่มตั้งแต่ดำรงตำแหน่งเจ้าอาวาสวัดมหาธาตุ จึงเริ่มดำเนินการเพื่อที่จะตั้งสำนักวิปัสสนากรรมฐานขึ้นในวัดมหาธาตุ โดยดำเนินการเป็นเบื้องต้นและพัฒนาเป็นลำดับมา คือ (๑) ส่ง พระวิปัสสนาจารย์ไปฝึกอบรมวิปัสสนากรรมฐานในต่างประเทศ (๒) การพัฒนาการสถาบันวิปัสสนาธุระ (๓) เปิดสำนักงานกลางวิปัสสนาธุระ มีโครงการปฏิบัติวิปัสสนากรรมฐานหลายหลักสูตร เช่น หลักสูตรพัฒนาบุคลากร มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย สัมมนาพระวิปัสสนาจารย์ และธรรมบรรยายภาคภาษาอังกฤษ การปฏิบัติวิปัสสนากรรมฐานแก่ชาวต่างชาติ ปฏิบัติธรรมสำหรับพระสงฆ์และประชาชนทั่วไป และปฏิบัติธรรมวันวิสาขบูชา (๔) ส่งเสริมการจัดตั้งสำนักปฏิบัติธรรมที่สอนตามหลักสติปัฏฐาน ๔ เช่น ศูนย์ปฏิบัติธรรมธรรมโมลี นครราชสีมา, สำนักปฏิบัติธรรม วัดอัมพวัน สิงห์บุรี, ยุวพุทธิกสมาคมฯ คุณแม่สิริ กรินชัย, สำนักปฏิบัติธรรมวัดภัททันตะฯ ชลบุรี, วัดพระธาตุศรีจอมทอง เชียงใหม่ ตลอดจนสำนักปฏิบัติอื่น ๆ ปัจจุบันมีศูนย์การปฏิบัติวิปัสสนากรรมฐานในประเทศต่าง ๆ วิปัสสนาจารย์ทั้งบรรพชิตและคฤหัสถ์ไปเผยแผ่ทั้งในยุโรป สหรัฐอเมริกา ออสเตรเลีย อันทำให้มวลมนุษยชาติได้ดื่มดำรสแห่งพระธรรมอันเป็นไปเพื่อสันติสุขอย่างแท้จริง

Abstract: This dissertation has three objectives: 1) to study the method of Vipassanā practice according to Buddhist management, 2) to study the origin of Vipassanā-Vaṃsa in Thailand, and 3) to study the management of the center for Vipassanā- Meditation of Somdej Phra Buddhācarya (Āj Āsabhamahathera). The results of the study were as follows: The practice of tranquil-mediation (Samatha Bhāvanā) and insight meditation (Vipassanā Bhāvanā) have to be done altogether; thereby it would lead to the detachment of suffering, and all defilements and cankers. The way of practice begins with tranquil meditation for keeping mind calm until several level of absorptions (jhāna) took place, then the practitioner uses absorption as the foundation for Vipassanā meditation. Samatha meditation is regarded as the basic principle of meditation in order to enable one to pracetise Vipassanā mediation in the last step. Thus, the step of practice starts from Samatha meditation having Vipassanā meditation in the end of its practice. It would be said that Samatha and Vipassaā meditation have inter-relationship with each other inseparably; it is the principle of practice with its aim at leading mundane state of mind, or the mind of common people into the supra-mundane state or the mind of the Noble One. Somdej Phra Buddhā-Jarn (Āj Āsabhamahathera) had formally launched Vipassanā meditation when he was the abbot of Wat Mahathat step by step, namely, 1) sending the Vipassanā master monks to train Vipassanā meditation in the foreign country, 2) development of the institution for Vipassnā duty, 3) launching the center for Vipassnā duty with many Vipassanā programmes, viz., programme for development of personnel of Mahachulalongkornrajvidyalaya University, seminar on Vipassanā master monks, Dhamma talk in English, Vipassanā meditation for foreigner, Vipassanā meditation for Buddhist monks and common people, and the Dhamma practice on the Vesak day respectively, and 4) supporting the establishment of centers for Dhammaa practice that teach following the four foundations of mindfulness (Four Sati-Patthāna), such as the center for Dhamma practice of Dhammamoli, Nakornrajsima province, center for Dhamma practice at Wat Ampawan, Singburi Provice, Young Buddhists Association of Thailand, Mother Siri Krinchai, center for Dhamma practice at Wat Pattanta, Chonburi Province, center for Dhamma practice at Wat Phrathat Sri Jomthong, Chiangmai Province, and, in addition to several other centers for Dharmma practice. At present, The Vipassnā center of Somdej Phra Buddhā-Jarn (Āj Āsabhamahathera) has centers for Vipassnā meditation in many countries having Vipassanā master both monks and laypersons who go aboard for propagating Dhamma practice in Western countries, such as European countries, United Stat of America and Australia, which make all human beings absorb the taste of Dhamma for the real peace and happiness.

มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. สำนักหอสมุดและเทคโนโลยีสารสนเทศ

Address: อยุธยา

Email: library@mcu.ac.th

Name: บุญเลิศ โอฐสู

Role: อาจารย์ที่ปรึกษา

Name: พระมหาสมบูรณ์ วุฑฺฒิกโร

Role: อาจารย์ที่ปรึกษา

Created: 2561

Modified: 2561-11-27

Issued: 2561-10-02

วิทยานิพนธ์/Thesis

application/pdf

tha

DegreeName: พุทธศาสตรดุษฎีบัณฑิต (พระพุทธศาสนา)

Level: ปริญญาเอก

Descipline: สาขาวิชาพระพุทธศาสนา

Grantor: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย

©copyrights มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย

ลำดับที่.	ชื่อแฟ้มข้อมูล	ขนาดแฟ้มข้อมูล	จำนวนเข้าถึง	วัน-เวลาเข้าถึงล่าสุด
1	58MCU620102013.pdf	2.39 MB	19	2023-07-06 23:34:02

ใช้เวลา

0.032162 วินาที