ศึกษาวิเคราะห์อิทธิพลของพระพุทธศาสนาที่มีต่อความเชื่อเรื่องการสักยันต์ในสังคมล้านนา

An Analytical Study of Influence of Buddhism towards Beliefs on Tattoo in Lanna Society.

Name: พระมหาขจรไกร ญาณโสภโณ (สุขจีน)

keyword: ความเชื่อ

; พระพุทธศาสนา

; เรื่องการสักยันต์

Abstract: การวิจัยฉบับนี้ มีวัตถุประสงค์ ๑) เพื่อศึกษาประวัติและพัฒนาการของพระพุทธศาสนาในสังคมล้านนา ๒) เพื่อศึกษาประวัติและความเชื่อเรื่องการสักยันต์ในสังคมล้านนา ๓) เพื่อวิเคราะห์อิทธิพลของพระพุทธศาสนาที่มีต่อความเชื่อเรื่องการสักยันต์ในสังคมล้านนา ผลการศึกษาพบว่า ผลการศึกษาประวัติศาสตร์และพัฒนาการของพระพุทธศาสนาในล้านนา พบว่า พระพุทธศาสนาได้เข้ามาสู่ล้านนาในยุคสมัยของพระนางจามเทวีโดยที่พระนางจามเทวีเสด็จครองนครหริภุญชัย ในพุทธศตวรรษที่ 19 พญามังรายกษัตริย์แห่งอาณาจักรโยนก ซึ่งปกครองเมือง หิรัญเงินยาง เชียงแสน ได้รวบรวมหัวเมืองต่างๆที่แตกแยกรวมเป็นอาณาจักรล้านนา การขยายอาณาจักรล้านนานั้นควบคู่กับการขยายตัวทางพระพุทธศาสนา เมื่อขยายอำนาจออกไปอย่างกว้างขวาง และมีฐานอำนาจที่มั่นคง พระพุทธศาสนาได้เจริญรุ่งเรืองในยุคสมัยของพระเจ้าติโลกราช ทรงโปรดให้มีการสังคายนาพระไตรปิฎกขึ้นที่วัดมหาโพธาราม ในพุทธศักราช ๒๑๐๑-๒๓๑๗ นับเป็นยุคแห่งความอ่อนแอของล้านนาเพราะเป็นยุคที่พม่าได้เข้ามาปกครองล้านนา ทำให้พระพุทธศาสนาในล้านนาถูกผสมผสานกับพระพุทธศาสนาแบบพม่านับตั้งแต่นั้นเป็นต้นมา ผลการศึกษาประวัติศาสตร์ความเชื่อเรื่องการสักยันต์ในสังคมล้านนา พบว่า การสักยันต์ในล้านนาได้รับอิทธิพลจากในสมัยที่พม่าได้เข้ามาปกครองล้านนาในพุทธศักราช 2101 โดยเข้ามาผสมผสานกับศิลปวัฒนธรรม ตลอดจนถึงการติดต่อของกลุ่มพ่อค้าชาวไทยใหญ่ที่เข้ามาติดต่อค้าขายกับชาวล้านนาพร้อมกับการติดต่อค้าขายกับชาวไทย จนเกิดการผสมผสานและรับเอาวัฒนธรรมการสักยันต์มาจากชาวพม่า โดยที่ในระยะแรกการสักยันต์เป็นความเชื่อที่เกี่ยวข้องกับวัฒนธรรมและจารีตประเพณี เช่น การสักขาลาย เป็นต้น ซึ่งในสมัยก่อนนิยมสักเพื่อให้เกิดการยอมรับในสังคมว่าเป็นชายเต็มตัว มีความกล้าหาญ โดยไม่ได้หวังผลทางด้านไสยศาสตร์ ต่อมาเมื่อเกิดศึกสงคราม วัฒนธรรมการสักยันต์จึงได้รับความนิยมในหมู่ของทหาร ที่ต้องออกรบ ความเชื่อในด้านคงกระพันชาตรี จึงเป็นความเชื่อที่ชาวไทยสมัยก่อนหันมานิยมสักยันต์ลงผิวหนัง เพื่อเป็นขวัญกำลังใจเมื่อยามออกรบ ในปัจจุบันวัฒนธรรมการสักยันต์ของชาวล้านนายังปรากฏให้เห็นในบางพื้นที่ เมื่อยุคสมัยโลกาภิวัฒน์ได้เข้าถึงสังคมล้านนา ทำให้ความเชื่อในเรื่องความศักดิ์สิทธิ์ของการสักยันต์ถูกลดทอนลงจากอดีตไปมาก โดยที่มองการสักยันต์เป็นเพียงศิลปะบนร่างกายแขนงหนึ่งเท่านั้น อย่างไรก็ตามแม้ว่าความเชื่อในความศักดิ์สิทธิ์ในเรื่องการสักยันต์ของสังคมล้านนาจะถูกลดทอนลง แต่ก็ยังมีบางกลุ่มที่ยังคงเชื่อในความศักดิ์สิทธิ์ของการสักยันต์อยู่ ผลการศึกษาวิเคราะห์อิทธิพลของพระพุทธศาสนาที่มีต่อความเชื่อเรื่องการสักยันต์ในสังคมล้านนา พบว่า พระพุทธศาสนาได้เกี่ยวข้องกับความเชื่อเรื่องการสักยันต์ เช่น รูปภาพที่สัก อักขระที่สัก เป็นต้น การสักยันต์ได้มีอิทธิพลด้านความเชื่อ เพราะกลุ่มคนที่มาสักยันต์ต่างหวังผลในด้านความศักดิ์สิทธิ์และความเป็นสิริมงคลแก่ชีวิต อีกทั้งหลังจากการสักยันต์จากแต่ละสำนักชีวิตก็จะพบเจอแต่สิ่งที่ดี และทำให้มีความมั่นใจในการประกอบอาชีพ และการดำเนินชีวิตประจำวันอีก อิทธิพลด้านสังคมพบว่า การสักยันต์มีผลกระทบทั้งในด้านบวกและด้านลบ ในด้านบวก การสักยันต์ช่วยเสริมสร้างกำลังใจในการประกอบอาชีพ และการดำเนินชีวิตในประจำวัน โดยเชื่อในความศักดิ์สิทธิ์ของรอยสักว่าจะสามารถป้องกันอันตรายและทำให้รู้สึกปลอดภัย ส่วนในด้านลบ การสักยันต์ในปัจจุบันได้รับการยอมรับเฉพาะบางกลุ่มเท่านั้น เพราะคนที่มีรอยสักมักจะถูกมองในแง่ไม่ดี เมื่อสมัครงาน อิทธิพลด้านร่างกายและจิตใจพบว่า รอยสักที่สักลงไปนั้นจะไม่สามารถลบได้ และหากลบได้ก็จะเป็นแผลเป็นติดตัวไปตลอดชีวิต ทำให้ผู้สักยันต์ต้องมีตำหนิบนผิวหนังตลอดไป และรู้สึกไม่ดีกับรอยสักหรือรอยแผลเป็น

Abstract: The purposes of this study were 1) to study the history and development of Buddhism in Lanna society, 2) to study the history and beliefs on tattoo in Lanna society, and 3) to analyze the influence of Buddhism to beliefs about tattoo in Lanna society. The results of the history and development of Buddhism in Lanna society found that Buddhism came to the Lanna in the reign of The Great Queen Jamathevee period who she ruled Hiripunchai city. In 19 th century, Payamengrai, the king of Yonok kingdom who governed the Hiranngounyang city in Changsan region gathered smalls city around Northern Thailand to become bigger kingdom which later known as Lanna Kingdom. The kingdom grew up along with authority of Buddhism. Buddhism was prosperous in reign of Trilokaraj King Period. He arranged the rehearsal revision of the Buddhist scripture at Mahaphotharam Temple in 2020 BA. In 2101-2317 BA was the powerless period of Lanna because the Myanmar army had governed Lanna. So the Buddhism in Lanna was integrated with Myanmar Buddhism from that time on. The result of the historical study about the belief of tattoos in Lanna was found that having tattoo was influenced from Taiyai culture in Myanmar colonial period. It mixed with Lanna culture from Taiyai caravan. In the first period, tattoo was the beliefs that relate to culture and custom such as tattoos at the legs. In the first period, peoples like to tattoos for acceptance in society that they are man and brave. Afterwards, when there was the war, the tattoo culture had preferred from the soldiers who had to fight with the enemies while they believed that the tattoo could protect them from the weapons so the men in Lanna like to tattoo on their skins because when they had to fight in the war, tattoo could make the confident. In the present time, the tattoo culture of Lanna is still appeared in some area because in the globalization period come across to Lanna society the beliefs in power of tattoo had been less than in the past time. People taught that tattoo was arts on body only. However even people had less beliefs on tattoo but there are some groups still believed on the sacred of tattoo. Finally, the result of an analytical study of influence of Buddhism to beliefs on tattoo in Lanna society was found that Buddhism concerned with beliefs of tattoo such as the pictures that was tattoo on the body, the characters that was written on the body etc. the influence on beliefs aspect: was found that people who came to tattoo because they believed that tattoo were the holy or sacred and are goodness for their life so the tattoo made the confidently for living. The influence on social aspect: was found that tattoo had two effects, on the positive; tattoo could create will power for working and living because they believed in power of tattoo that could protect them from the danger and their feel safety. On the negative, in the present, tattoo was acceptance in some groups because people who is tattoo would be bad and difficultly to apply for job. The influence on Physical and spiritual aspect: was found that tattoo couldn’t delete from their skin and made their bad feeling.

มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. สำนักหอสมุดและเทคโนโลยีสารสนเทศ

Address: อยุธยา

Email: library@mcu.ac.th

Name: พระครูปลัดพรหมเรศ โชติวโร

Role: อาจารย์ที่ปรึกษา

Name: พระครูภาวนาเจติยานุกิจ

Role: อาจารย์ที่ปรึกษา

Name: สายัณห์ อินนันใจ

Role: อาจารย์ที่ปรึกษา

Created: 2557

Modified: 2561-08-20

Issued: 2561-08-20

วิทยานิพนธ์/Thesis

application/pdf

tha

DegreeName: พุทธศาสตรมหาบัณฑิต

Level: ปริญญาโท

Descipline: สาขาวิชาพระพุทธศาสนา

Grantor: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย

©copyrights มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย

ลำดับที่.	ชื่อแฟ้มข้อมูล	ขนาดแฟ้มข้อมูล	จำนวนเข้าถึง	วัน-เวลาเข้าถึงล่าสุด
1	MCU570202019.pdf	5.37 MB	104	2026-05-26 18:16:01

ใช้เวลา

0.033541 วินาที