อำนาจจิตกับความสำเร็จในชีวิต : พระพุทธศาสนากับจิตวิทยาสมัยใหม่

The Power of Mind and the Achievement in the life Buddhism and Modern Psychology

Name: ปัณณวิชญ์ พิบูลธนาภิรมย์

keyword: ความสำเร็จ

; พระพุทธศาสนา

; จิตวิทยา

; อำนาจจิต

Abstract: ดุษฎีนิพนธ์ฉบับนี้มีวัตถุประสงค์ ๓ ประการ คือ ๑. เพื่อศึกษาอำนาจจิตและความสำเร็จในชีวิตในพระพุทธศาสนาและในจิตวิทยาสมัยใหม่ ๒. เพื่อศึกษาความสัมพันธ์กันของอำนาจจิตกับความสำเร็จในชีวิตในพระพุทธศาสนาและในจิตวิทยาสมัยใหม่ ๓. เพื่อศึกษาแนวทางการอาศัยอำนาจจิตสร้างความสำเร็จในชีวิตของคนในสังคมปัจจุบัน โดยใช้วิธีการวิจัยเชิงคุณภาพ ด้วยการวิเคราะห์เอกสารทางตะวันตกและพระพุทธศาสนา ผลวิจัยพบว่าแนวคิดจิตวิทยาของตะวันตกมีทัศนะว่า จิต หมายถึง การรับรู้ความคิดการคิด ความรู้สึกการพิจารณา ความสำรวมความคิด อำนาจจิตมีหน้าที่รู้คิดนึกและจิตสำนึกหมายถึงภาวะที่จิตตื่นและรู้ตัว สามารถตอบสนองต่อสิ่งเร้าจากประสาทสัมผัสทั้ง๕ คือ รูป เสียง กลิ่น รส และการสัมผัสด้วยกาย อำนาจจิตเป็นสิ่งมีอยู่จริง อำนาจจิตคือสารที่มีลักษณะพิเศษที่สามารถกำหนดลักษณะพื้นฐานของสิ่งต่าง ๆ จิตคือกลุ่มของความรู้สึกทั้งหลายที่เกิดขึ้นติดต่อกันอย่างรวดเร็วมีการไหลแปรปรวนสืบเนื่องไม่ขาดสาย ความรู้สึกที่เกิดขึ้นและผ่านไปอย่างรวดเร็วประกอบกันขึ้นเป็นจิตคือความรู้ที่ผ่านทางประสาทสัมผัสเป็นพื้นฐานของความรู้ที่ผ่านกระบวนการทางจิต จิตเป็นอย่างเดียวกันกับความรู้สึกสำนึก จิตที่รู้จักคิดเป็นจุดเริ่มต้นของความรู้ ดังนั้นอำนาจจิตจึงเป็นสิ่งที่ทำให้มนุษย์รู้จักคิดมีลักษณะเป็นอสสาร จิตคือตัวตนที่แท้จริงของมนุษย์ จิตเป็นนามธรรมอย่างหนึ่งที่รู้จักคิดเป็นธรรมชาติรู้ภายในตัวมนุษย์และหมายรวมถึงชีวิตที่เป็นอสสาร กล่าวคือจิตเป็นนามธรรมมีกระบวนการในการตื่นรู้มีพัฒนาการด้านปัญญาและเป็นอมตะ การพัฒนาจิตเพื่อให้เกิดผลทางปัญญา จิตวิทยาเชิงบวกคือศาสตร์ของโลกตะวันตกที่เน้นการพัฒนามนุษย์ให้มีความสุข ความสุขและความเป็นอยู่ที่ดีจึงเป็นเป้าประสงค์ของจิตวิทยาเชิงบวกและกำหนดแนวคิดเรื่องความสุขในชีวิต ๓ แบบ คือ (๑) ชีวิตมีสุข, ชีวิตที่แสวงความเพลิดเพลินและอารมณ์เชิงบวกในทุกมิติเวลา (๒) ชีวิตที่ดี, ชีวิตที่ทุ่มเทจดจ่อมีสติตื่นรื่นไหลในกิจกรรม (๓) ชีวิตที่มีความหมาย, ชีวิตที่ค้นหาความหมายในชีวิต นอกจากนี้จิตวิทยาเชิงบวกกล่าวถึงความสุขในปัจจุบันว่าเป็นผลมาจากการเจริญสติและในท้ายที่สุดพบว่า นักจิตวิทยาสมัยใหม่ยอมรับว่า ในความเป็นจริงจิตวิทยาเชิงบวกมีรากฐานมาจากแนวคิดของพระพุทธศาสนา อำนาจจิตมีความสัมพันธ์กันระหว่างพระพุทธศาสนาและจิตวิทยาสมัยใหม่ เพื่อพัฒนาความสุขของมนุษย์ด้วยหลักการที่ว่า ทุกคนควรจะพัฒนาความดีเลิศของตัวเองเพื่อให้เข้าถึงความสุขที่ประณีตสูงขึ้นไปตามลำดับคือ กามสุข สมาธิสุข ฌานสุข วิปัสสนาสุข และนิพพานสุข อำนาจจิตในทางพระพุทธศาสนามีอยู่จริงและสามารถปฏิบัติให้เกิดขึ้นได้ด้วยการทำ สมถกรรมฐานถึงขั้นฌาน แนวทางการมีสติอยู่กับลมหายใจเข้าออกสามารถประยุกต์ใช้ในชีวิตประจำวันได้ทุกวัน ทุกสถานที่ ในทันทีที่ต้องการ เมื่อฝึกหัดแล้วเราสามารถบังคับและเปลี่ยนแปลงจิตให้เป็นสภาพจิตที่ดีงามเป็นกุศล (Positive Emotion) คือ ปราโมทย์ ปีติ ปัสสัทธิ สุข และสมาธิ สามารถข่มและละกิเลสอกุศล (Negative Emotion) คือ นิวรณ์ ๕ หลังจากนี้ เราสามารถมีความสุขที่สร้างได้ด้วยตัวเองและอาจจะพัฒนาต่อไปเป็นความสุขสูงสุดคือ นิพพาน หลักธรรมในพระพุทธศาสนาสอนมนุษย์ให้เข้าใจในสภาวะความเป็นจริงของชีวิตและใช้เป็นเครื่องมือในการดำรงชีวิตอีกด้วย วิธีการใช้หลักความคิดของพระพุทธศาสนาดำเนินไปตามหลักอริยสัจ ๔ คือ รับรู้ถึงปัญหา สืบสาวหาสาเหตุ กำหนดขั้นตอนการแก้ปัญหา ดำเนินการให้บรรลุผลอีกทั้งสอนให้เชื่อใน กฎแห่งกรรมหรือกฎแห่งการกระทำ สอนให้ประกอบเหตุปัจจัยให้ถึงพร้อม มีเจตนาที่มุ่งมั่น มีศรัทธาความเชื่อต่อการกระทำ มีระเบียบวิธีคิดเพื่อความสำเร็จในสิ่งที่ตนมุ่งหวังหลักความคิดในทางพระพุทธศาสนานอกจากใช้เป็นเครื่องมือในการดำเนินชีวิตในเบื้องต้นแล้ว ยังมีประโยชน์เพื่อที่นำทางให้บุคคลนั้น ดำเนินไปสู่มรรค ผล นิพพาน ในเบื้องปลายได้อีกด้วย

Abstract: This dissertation is of three object, namely:- (1) to study the power of mind in buddism and the viewpoint about positive psychology (2) to study the relation of mind power between buddism and modern psychology, and (3) to study the way how to use mind power for life Achievement in the present life of society. It is a qualitative research study with the documentary research, from the pali canon, the commentaries, the academic texts including the related documents and research works. Research indicates that the results revealed that the western philosophical concept of motion has expressed the ‘mind’ reffered to the set of cognitive faculties that enables consciousness, perception, thinking, judgement, and memory. In addition, the mental faculties are the various functions of the mind viz., cognotion, thought and imagination. The consciousness is denoted to the state of awakening and able to respond to stimuli of the five senses viz., corporeality, sound, order, taste and bodily contact. The mind is an independently existing of material thing, which able to define the fundamental characteristics of things. Mind is the faculty of feeling that occurred in quick succession, without a break in continuity. Mind is the process of reviving in the mind percepts of objects formerly given in sense perception, therefore, mind makes human become the thinking animal and its characteristic is immaterial. Mind is the true identity of man, being the mental factors and perceive if the human body and all livings being or whether mind can also be a property of some type of immaterials. That is to say, mind is the mental factors that create the awakening and intellenctual development of man and it is a mortality. Positive psychology is the science of the west focuses on the development of man to be happy. Happiness and well-being is the goal of positive psychology. And define the concept of happiness in three types: (1) The pleasant life: a life with seek for pleasure and positive emotion in all dimensions of time. (2) The good life: a life which dedicated, concentrated, be mindful, wake, flow in the activity. (3) The meaningful life: a life which searched for meaning in life. Scope of positive psychology in modern psychology theory and to study analysis mind power of Jhāna in theravāda buddhist philosophy. Buddhist mindfulness applied in positive psychology. In addition, Positive psychology, said the happiness in the present as a result of minefulness and meditation, which consists of pleasure and gratification. And finally found that modern psychologists accept that. In fact Positive psychology is rooted in the concept of Buddhism. Buddhist research found that relation of mind power between buddhism and modern psychology to develop human happiness with the principle that everyone should develop their own excellence to achieve higher exquisite pleasure, respectively. That is the worldly happiness, Samādhi Sukha, Jhāna Sukha, Vipassanā Sukha, and Nibbāna Sukha. The result of the research can help one to understand that power of mind in the Buddhism is real existence and can be practiced to cause it to arise by Concentration Meditation up to the stage is Jhāna. The mindfulness with Breath in and out can be applied in everyday life anytime, anywhere, immediately on demand. After practising, we can control and change our mind to be a good mental state as a Kusala (Positive Emotion) like Pāmojja, Piti, Passaddhi, Sukha, and Samādhi. Can leash and eliminate the Kilesa-Akusala (Negative Emotion) which is the 5 hindrances. After this, we can be happy to create it for ourselves. And may be further developed as the ultimate pleasure is Nibbāna. The Buddha Taught is to help people understanding their present life; and also can use Dhamma in their life. The way to solve the problems is according to the Four Noble Truths; to know the problems to fine the way to solve the problems, to prepare the process, to achieve the problems. The Buddhist people are taught to believe in actions; in causal conditions; they must have the volition and analytical thinkings to working. So they can take their needs. The people can be served by Dhamma to the extinction of all defilements and suffering.

มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. สำนักหอสมุดและเทคโนโลยีสารสนเทศ

Address: อยุธยา

Email: library@mcu.ac.th

Name: พระมหาสมบูรณ์ วุฑฺฒิกโร

Role: อาจารย์ที่ปรึกษา

Name: บุญเลิศ โอฐสู

Role: อาจารย์ที่ปรึกษา

Created: 2560

Modified: 2561-07-28

Issued: 2561-07-28

วิทยานิพนธ์/Thesis

application/pdf

tha

DegreeName: พุทธศาสตรดุษฎีบัณฑิต

Level: ปริญญาเอก

Descipline: สาขาวิชาพระพุทธศาสนา

Grantor: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย

©copyrights มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย

ลำดับที่.	ชื่อแฟ้มข้อมูล	ขนาดแฟ้มข้อมูล	จำนวนเข้าถึง	วัน-เวลาเข้าถึงล่าสุด
1	MCU600102030.pdf	6.66 MB

ใช้เวลา

0.020188 วินาที