การศึกษาวิเคราะห์การพัฒนาจิตโดยการเจริญอนุสสติในมหานามสูตร

The Analytical Study of the Mental Development with Mindfulness in Mahânâma Sutta

Name: ณทมนรัศม์ ธนัทพรห์มภร

keyword: พัฒนาจิต

; อนุสสติ

; มหานามสูตร

Abstract: วิทยานิพนธ์เรื่อง “การพัฒนาจิตโดยการเจริญอนุสสติในมหานามสูตร” มีวัตถุประสงค์ ๓ ประการ ๑) เพื่อศึกษาอนุสสติในมหานามสูตร ๒) เพื่อศึกษาการพัฒนาจิตโดยการเจริญอนุสสติในมหานามสูตร ๓) เพื่อศึกษาวิเคราะห์การเจริญอนุสสติในมหานามสูตรเพื่อใช้ในการพัฒนาจิต การวิจัยครั้งนี้ เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพด้านเอกสารเกี่ยวกับวิธีพัฒนาจิตโดยระลึกถึงอนุสสติ ๖ ประการในมหานามสูตร จากการศึกษาวิจัยพบว่า อนุสสติในมหานามสูตรเป็นพระสูตรซึ่งพระพุทธเจ้าทรงสอนหลักอนุสสติกัมมัฏฐานมี ๖ ประการ ได้แก่ พุทธานุสสติ ธัมมานุสสติ สังฆานุสสติ สีลานุสสติ จาคานุสสติและเทวตานุสสติ พระพุทธเจ้าตรัสว่า อริยสาวกย่อมอยู่ด้วยวิหารธรรมนี้ การระลึกถึงอนุสสติ ๖ สามารถทำได้ ๖ แนวทาง ดังนี้ :- ๑. พุทธานุสสติ ระลึกถึงพระพุทธเจ้านั้นว่า เป็นพระอรหันต์ผู้ซึ่งตรัสรู้ด้วยพระองค์เอง ๒. ธัมมมานุสสติ ระลึกถึงพระธรรมว่า เป็นธรรมที่พระพุทธเจ้าตรัสไว้ดีแล้ว ๓. สังฆานุสสติ ระลึกถึงพระสงฆ์ว่า พระสงฆ์เป็นผู้ปฏิบัติดี ๔. สีลานุสสติ ระลึกถึงพระสงฆ์ว่า พระสงฆ์เป็นผู้ปฏิบัติดี ๕. จาคานุสสติ ระลึกถึงการบริจาคโดยปราศจากความตระหนี่ ๖. เทวตานุสสติ ระลึกถึงเทวดาว่า เทวดานั้นมีอยู่จริง เป็นต้น การพัฒนาจิตโดยการเจริญอนุสสติ ๖ ในมหานามสูตร เป็นแนวทางสำหรับการพัฒนาจิตให้ตั้งมั่น และเป็นบาทฐานในการเจริญวิปัสสนา อนุสสติ ๖ ประการเป็นเหตุให้บุคคลได้สมาธิระดับอุปจารสมาธิ สมาธิดังกล่าวนี้สามารถละนิวรณ์ ๕ ได้ อุปจารสมาธินี้เป็นสมาธิที่ใกล้ฌาน เกี่ยวกับการยกอารมณ์ขึ้นสู่วิปัสสนา พบว่า หลังจากบุคคลระลึกถึงอนุสสติเป็นอุปจารสมาธิ จึงใช้สมาธินั้นกำหนดรู้รูปและนามเห็นไตรลักษณ์คือ ทุกขัง อนิจจัง อนัตตา ประเด็นนี้จึงเรียกได้ว่า การยกจิตขึ้นสู่วิปัสสนา นอกจากนี้ การพัฒนาจิตโดยการเจริญอนุสสติ ๖ ประการ สามารถใช้ได้ทั้งปุถุชนและ พระอริยบุคคล การเจริญอนุสสติ ๖ สามารถนำไปใช้พัฒนาจิตของตนเอง ผู้อื่นและช่วยให้สังคม อยู่ร่วมกันอย่างมีความสุข

Abstract: This Thesis is the Analytical Study of the Mental Development with the Mindfulness in Mahanama Sutta, which is of three objectives, namely :- 1) to study the Mindfulness in Mahanama Sutta, 2) to study the Mental Development with the Mindfulness in Mahanama Sutta and 3) to Analytically Study the Mental Development with the Mindfulness in Mahanama Sutta. This Thesis is a qualitative one on the side of document regarding the concept of the Mental Development with the Mindfulness in Mahânâma Sutta. From the thesis, it is foud that, The Anussatis in Mahanama Sutta are the Suttas which Lord Buddha preached. It is of six core objectives which are in Buddhanussati, Dhammânussati, Sânghânussati, Sîlânussâti, Câgânussati, and Devatânussati. The Buddha said that Ariya Savakas lead their lives with these Vihâra-Dhammas. The recollection of six Anussatis can be done in six ways :- 1. Buddhânussati, the recollection that the Buddhâ was the Arahant who enlinghtence the Truths by Himself. 2. Dhammânussati, the recollection of the Dhamma as being enlinghtence by Himself. 3. Sanghânussati, the recollects of The Sangha as the One who practice well. 4. Silanussati, the recollects of ones own Sila as being well practiced. 5. Câgânussati the recollects of the Donation, by which the peoples are without the stingy. 6. Devatânussati, the recollects of the deities as they are really in existence. The mental development by developing the six Anussatis in Mahanama Sutta is the way for developing the mind to cause to mind to be firm and to be the base of the development of Vipassana. These six Anussatis can cause a person to attain Samâdhi at the level of Upacâra-Samâdhi. The Samâdhi can get rid of the five Nivârânas. This Upacâra-Samâdhi is the one near to the Jhâna. Regarding the lift up of the temperament to Vipassanä, It is found that after one re-collecs the Anussati as Upacâra-Samâdhi, one uses the Samâdhi for fixing the mind to know the Form and the Norm to see the Three Characteristics (Tilakkhanas):- The impermanency, the suffering and the non-self. This point is called as the lifting up of the temperament to Vipassanâ. Besides this, the Mental Development with the Mindfulness of six Anussatis used with the mental development by cultivating the six Anussatis and be practiced by the common persons and holy persons. The cultivating of six Anussatis can be used in the mental development for oneself and others to live together happily.

มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. สำนักหอสมุดและเทคโนโลยีสารสนเทศ

Address: อยุธยา

Email: library@mcu.ac.th

Name: พระสุธีธรรมานุวัตร

Role: อาจารย์ที่ปรึกษา

Name: บุญเลิศ โอฐสู

Role: อาจารย์ที่ปรึกษา

Created: 2558

Modified: 2561-07-09

Issued: 2561-07-09

วิทยานิพนธ์/Thesis

application/pdf

tha

DegreeName: พุทธศาสตรมหาบัณฑิต

Level: ปริญญาโท

Descipline: สาขาวิชาพระพุทธศาสนา

Grantor: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย

©copyrights มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย

ลำดับที่.	ชื่อแฟ้มข้อมูล	ขนาดแฟ้มข้อมูล	จำนวนเข้าถึง	วัน-เวลาเข้าถึงล่าสุด
1	MCU580202053.pdf	1.71 MB	39	2025-02-16 01:21:21

ใช้เวลา

0.028844 วินาที