การศึกษาหลักพุทธธรรมที่ปรากฏในพิธีกรรมการทำบุญบั้งไฟของชาวบ้านหนองเขื่อนช้างตำบลท่าสองคอน อำเภอเมือง จังหวัดมหาสารคาม

Name: พระครูวิจิตรวนสาร (บุญสวย สุจิตฺโต/แก้วหานาม)

keyword: พิธีกรรมการทำบุญบั้งไฟ

Abstract: บทคัดย่อ วิทยานิพนธ์เรื่องนี้ มีวัตถุประสงค์ ๓ ประการ คือ ๑) เพื่อศึกษาความเป็นมาของประเพณีบุญบั้งไฟ ของชาวบ้านหนองเขื่อนช้างตำบลท่าสองคอน อำเภอเมือง จังหวัดมหาสารคาม ๒) เพื่อศึกษาหลักพุทธธรรมที่ปรากฏในพิธีกรรมบุญบั้งไฟของชาวบ้านหนองเขื่อนช้าง ตำบลท่าสองคอน อำเภอเมือง จังหวัดมหาสารคาม และ ๓) เพื่อศึกษาคุณค่าของพุทธธรรมที่ปรากฏในบุญบั้งไฟ ที่มีต่อวิถีชีวิตชาวบ้านหนองเขื่อนช้าง ตำบลท่าสองคอน อำเภอเมือง จังหวัดมหาสารคาม ผลการวิจัยพบว่า ความเชื่อและความศรัทธาของชาวบ้านหนองเขื่อนช้าง มีคติความเชื่อทางสังคมของชาวอีสานทั่วไปที่มีวิถีชีวิตผูกพันกับธรรมชาติ และมีความเชื่อตามนิทานปรัมปราที่เกี่ยวกับบุญบั้งไฟ ๒ เรื่อง คือ เรื่องท้าวผาแดง – นางไอ่ และเรื่องผญาคันคาก และตามความเชื่อดั้งเดิมของชาวบ้านหนองเขื่อนช้างเชื่อว่าบั้งไฟเป็นเครื่องมือที่ใช้เป็นสัญญาณส่งขึ้นฟ้าเพื่อขอฝนจากผญาแถนซึ่งจะบันดาลให้ฝนตกต้องตามฤดูกาล โดยเฉพาะเมื่อถึงฤดูกาลทำนาโดยจะจัดขึ้นในเดือน ๖ เป็นประจำทุกปี หลักพุทธธรรมที่ปรากฎในพิธีกรรมการทำบุญบั้งไฟของชาวบ้านหนองเขื่อนช้าง ได้แก่ หลักศรัทธาความเชื่อ ซึ่งชาวบ้านนำความเชื่อที่ผสมผสานระหว่างความเชื่อแบบดั้งเดิมของชาวอีสานและหลักธรรมทางพระพุทธศาสนา ได้แก่ ฆราวาสธรรม๔ ชาวบ้านทุกคนจะเสียสละเวลา ไม่ไปทำไร่ทำนาแต่จะเสียสละประโยชน์ส่วนตนเพื่อประโยชน์ส่วนรวมในการจัดเตรียมประเพณีบุญบั้งไฟ, สังคหวัตถุ ๔ มีการสงเคราะห์แขกผู้มาร่วมงาน, บุญกิริยาวัตถุ ๓ ชาวบ้านได้ปฏิบัติตามหลัก ทาน ศีล และภาวนา ในทุกกิจกรรม,หลักความสามัคคี, หลักอิทธิบาท ๔ ความชอบ ความเพียร ความเอาใจใส่ และการใช้ปัญญา ชาวบ้านในการทำประเพณีบุญบั้งไฟในทุกกิจกรรมงานจึงสำเร็จออกมาได้, หลักการให้ทาน ชาวบ้านมีการทำบุญบริจาคทรัพย์เพื่อจัดงานประเพณีบุญบั้งไฟ, หลักของศีล และหลักสมาธิ ในการทำบั้งไฟต้องใช้สมาธิตั้งแต่ขึ้นตอนแรกจนถึงขั้นตอนสุดท้าย ประเพณีบุญบั้งไฟมีคุณค่าต่อการดำรงชีวิตของชาวบ้านหนองเขื่อนช้างเป็นอย่างมาก ซึ่งชาวบ้านได้รับคุณค่าและประโยชน์จากประเพณีบุญบั้งไฟในด้านต่างๆ ได้แก่ ด้านจิตใจ ซึ่งทำให้ชาวบ้านมีความมั่นใจในการประกอบอาชีพทางการเกษตร เชื่อว่าจะมีน้ำทำนา ข้าวปลาอาหารจะอุดมสมบูรณ์, ด้านเศรษฐกิจ ทำให้เกิดรายได้ในชุมชน, ด้านการเมืองการปกครองท้องถิ่น ชาวบ้านจะได้รับการสนับสนุนงบประมาณจากองค์การปกครองส่วนท้องถิ่นในการจัดงาน, ด้านความสามัคคีของชุมชน ทำให้เกิดความสามัคคีของคนในชุมชนในการ ร่วมจัดบุญบั้งไฟ ยังเป็นการสืบทอดประเพณีและวัฒนธรรมอันดีงามของชาวอีสานให้เป็นมรดกสืบต่อไป

Abstract: ABSTRACT The main objectives of this thesis are : 1) To study the origin of the Rocket Festival of BanNongkkhuanchang, Thasongkhon Subdistrict, Muang district ,Mahasarakham province., 2) To study Buddhist ritual in the Rocket Festival of Bannongkhuanchang, ThaSongKhon subdistrict, Muang District, Mahasarakham province., and 3) To determine the value of morality in effects of lifestyle Bannongkkhuanchang, Thasongkhon sub - district, Muang District, Mahasarakham province. The result of the study found that : Belief and the faith of the people of Bannongkhuanchang and the social beliefs of today are a living bond with nature, myths and beliefs about the Rocket Festival 2 is Tao Pa Dang – Nang Ai and PayaKanKag. And traditional beliefs of the people’s Bannongkhuanchang The rocket engines used to send the signal to the sky to rain from the sky over contract talks, which will be the rainy season. Especially when the farming season will be held in six months every year. Buddhist religious rituals depicted in the merit of the rocket BanNongkKhuanChang and faith and belief. The villagers believe that the combination of traditional beliefs of the East and the secular moral teachings of Buddhism, including four people who will sacrifice all the time. Not to farmers but to sacrifice personal gain for the public to prepare the Rocket Festival, Sagch object 4 has a housing guests in attendance, merit bearing the three people that follow your precepts and prayers to all. activities, primarily the unity, richness per 4 main passion, perseverance and attention to the problem. villagers in the tradition of all the activities that come out, the principle of the review. What people are contributing property to the Rocket Festival, the main focus of the canon and the rockets need to concentrate from the beginning until the end. The Rocket Festival is value to the lives of the people of BanNongkKhuanChang materially. The villagers realize the value and benefits of the various traditions, including the The Rocket Festival in mind that people have the confidence to pursue a career in agriculture. Water is believed to have made​​. And crops are abundant, economic and social causes in the community, the local politics. The house will be supporting the budget of a local government in the event, the unity of the community. Make love in the unity of the community. And the inherited traditions and culture of the game forever.

มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. สำนักหอสมุดและเทคโนโลยีสารสนเทศ

Address: กรุงเทพมหานคร

Email: library@mcu.ac.th

Name: พระมหามิตร ฐิตปญฺโญป.ธ.๔, พธ.บ.(รัฐศาสตร์) (Pol.), พธ.ม. พระพุทธศาสนา) (Bud.), Ph.D. (Bud.)

Role: อาจารย์ที่ปรึกษา

Name: ดร. ประยูร แสงใส ป.ธ.๔,พธ.บ.,M.A.(Ed.),P.G.DIP.IN Journalism,Ph.D. (Ed.)

Name: ผศ.ดร.สุวิน ทองปั้น พธ.บ. ,M.A., Ph.D. (Phil.)

Issued: 2556-09-09

วิทยานิพนธ์/Thesis

application/pdf

tha

DegreeName: พุทธศาสตรมหาบัณฑิต

Level: ปริญญาโท

Descipline: สาขาวิชาพระพุทธศาสนา

Grantor: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย

©copyrights มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย

ใช้เวลา

0.025242 วินาที