การเผยแพร่ธรรมะในสังคมไทยร่วมสมัย : ศึกษาเปรียบเทียบวรรณกรรมของ ว.วชิรเมธีและดังตฤณ

Buddha-dhamma dissemination in contemporary thai society : a comparative study of literary works by V.Vachiramatee and Dungtrin.

Name: เกลียวพร พุทธิภิญโญ

ThaSH: วรรณกรรมศาสนา

ThaSH: วรรณคดีเปรียบเทียบ

Abstract: การงานวิจัยเชิงเอกสารเรื่องการเผยแผ่ธรรมะในสังคมไทยร่วมสมัย ศึกษาเปรียบเทียบวรรณกรรมของ ว.วชิรเมธีและดังตฤณ มีวัตถุประสงค์คือ1.วิเคราะห์สารัตถธรรมและเทคนิคการสอนในรูปแบบการประพันธ์ของ ว.วชิรเมธี 2.วิเคราะห์สารัตถธรรมและเทคนิคการสอนในรูปแบบการประพันธ์ของดังตฤณ 3. เปรียบเทียบสารัตถ ธรรมและวิธีการสอนจากงานวรรณกรรมบางส่วนของผู้เขียนทั้งสองท่านที่ตีพิมพ์เผยแพร่ระหว่างปีพ.ศ. 2547- 2549 ซึ่งการศึกษาพบว่า วรรณกรรมของ ว.วชิรเมธีและดังตฤณมีทั้งความเหมือนและแตกต่างกันทั้งในด้าน สา รัตถธรรมและเทคนิคการสอน โดยสารัตถธรรมมีทั้งสัจธรรมและจริยธรรม รวมทั้งสอนในเรื่องทาน ศีล และ ภาวนา เพื่อบรรลุประโยชน์ในขั้นต่าง ๆ คือ ทิฏฐธัมมิกกัตถะ สัมปรายิกัตถะ และปรมัตถะเหมือนกัน แต่ ว.วชิร เมธีให้ความสำคัญกับธรรมปฏิบัติที่เป็นไปเพื่อทิฏฐธัมมิกกัตถะและสัมปรายิกัตถะมากกว่า ในขณะที่ดังตฤณให้ ความสำคัญกับธรรมปฏิบัติเพื่อการบรรลุประโยชน์ทั้ง 3 ขั้น ในด้านเทคนิคการสอน ผู้เขียนทั้งสองท่านต่างใช้ลีลาการสอนที่สอดคล้องกับพุทธลีลา ดังนี้1) ลีลา สันทัสสนา เพื่ออธิบายให้เกิดความกระจ่าง 2) ลีลาสมาทปนา เพื่อจูงใจให้ยอมรับไปปฏิบัติ 3)ลีลาสมุตเตชนา เพื่อ ปลุกใจให้กระตือร้นในการปฏิบัติ 4) ลีลาสัมปหังสนา เพื่อปลอบประโลมใจให้ปฏิบัติตามด้วยความแช่มชื่นเบิก บาน ทั้งนี้ดังตฤณมีจุดเด่นในการใช้ลีลาสันทัสสนาอธิบายความสอนให้เกิดความเข้าใจอย่างถ่องแท้ แม้ในเรื่องที่ ยากและลึกซึ้ง หรือไม่อาจพิสูจน์ด้วยตาเปล่า ได้แก่ กฎแห่งกรรม และการภาวนา ส่วน ว.วชิรเมธีมีจุดเด่นในการ ใช้ลีลามสัมปหังสนา สร้างความเพลิดเพลินในการสอน ทำให้ผู้อ่านไม่รู้สึกเบื่อหน่ายได้รับความเบิกบานใน การศึกษาธรรมะได้เป็นอย่างดี ข้อเสนอแนะในการทำวิจัยครั้งต่อไป ควรศึกษาการประยุกต์พุทธวิธีการสอนในด้านอื่น ๆ นอกเหนือจาก ลีลาการสอน รวมทั้งควรศึกษาจากมุมมองของผู้เรียนหรือผู้รับสารด้วย เพื่อให้ทราบถึงผลของการเผยแผ่ได้ครบทั้ง กระบวนการสื่อสาร และสามารถนำความรู้ที่ได้รับมาพัฒนาประสิทธิภาพในการเผยแผ่พุทธธรรมได้ดียิ่งขึ้นอีก ต่อไป ตลอดจนควรนำวิธีการศึกษาของงานวิจัยนี้ โดยเฉพาะอย่างยิ่งในด้านลีลาการสอน ไปใช้ในการ ศึกษางาน วรรณกรรมของผู้ที่มีบทบาทในการเผยแผ่คนอื่น ๆ ต่อไป

Abstract: This documentary research studied dissemination of Buddha-dhamma in contemporary Thai society in literary works composed by V.Vachiramatee and Dungtrin. The objectives were 1) To analyze the content and instructional techniques in V.Vachiramatee's works.,2) To analyze the content and instructional techniques in Dungtrin's works., 3) To compare the content and instructional techniques in V.Vachiramatee's and Dungtrin's works. Data were collected from these two authors’ books published between the years 2546 to 2549. The results of the study showed that V.Vachiramatee and Dungtrin had similarities and differences both in their content and techniques. The content of their work covered teachings about truth and morality, especially the teaching of giving, moral conducts and mental development. Moreover, regarding the three levels of benefits, V.Vachiramatee's focus is only on present benefit (Dinnhadhammikattha) while Dungtrin's emphasis is on all three levels of benefit i.e. present benefits (Dinnhadhammikattha), hereafter benefits (Samparayikattha) and the highest benefit (Paramattha). With respect to their techniques, they applied the Buddha’s four styles of teaching i.e. Elucidation, Inspiring Toward Goals, Filling with Enthusiasm, Filling with Delight and Joy. However, Dungtrin mostly used the technique of Elucidation to explain meaning of the teaching and to make difficult points easier to understand such as the law of kamma and meditation methods. V.Vachiramatee, on the other hand, mostly used the technique of Filling with Delight and Joy to make his teaching enjoyable and attract his audience. It is suggested that other instructional methods that the Buddha used should be studied. Audience perspective should also be studied to gain more understanding about successful dissemination. Finally the framework used in this study should be adopted to study other religious literary works.

มหาวิทยาลัยมหิดล

Address: นครปฐม

Email: liwww@mahidol.ac.th

Name: ทวีวัฒน์ ปุณฑริกวิวัฒน์

Role: ที่ปรึกษาวิทยานิพนธ์

Created: 2551

Modified: 2553-06-22

Issued: 2553-06-16

วิทยานิพนธ์/Thesis

application/pdf

CallNumber: วพ ก771ก 2551

tha

DegreeName: ศิลปศาสตรมหาบัณฑิต

Level: ปริญญาโท

Descipline: ศาสนาเปรียบเทียบ

Grantor: มหาวิทยาลัยมหิดล

©copyrights มหาวิทยาลัยมหิดล

ลำดับที่.	ชื่อแฟ้มข้อมูล	ขนาดแฟ้มข้อมูล	จำนวนเข้าถึง	วัน-เวลาเข้าถึงล่าสุด
1	4737792.pdf	2.31 MB	1168	2025-12-25 08:46:59

ใช้เวลา

-0.628257 วินาที