ปัจจัยที่ส่งผลต่อผลสำเร็จในการประกอบอาชีพทางด้านการเกษตรของเกษตรกรจังหวัดพระตะบอง ประเทศกัมพูชา

Factors Influencing Agricultural Accomplishment of Farmers in Bat Dambang Province Cambodia

Name: CHUN NIMUL

Address: Kompong Speu Province Cambodia

keyword: เกษตรกร

; เกษตรกรรม

; การประกอบอาชีพ

Abstract: การวิจัยครั้งนี้มีจุดประสงค์ เพื่อศึกษาปัจจัย 5 ด้าน คือ ด้านทรัพยากรที่มีด้านสังคม เศรษฐกิจ ด้านกายภาพ ด้านชีวภาพและด้านการจัดการเกษตร เพื่อศึกษาผลสำเร็จในการประกอบอาชีพทางด้านเกษตร 2 ด้าน คือ ผลผลิตทางด้านการเกษตร และคุณภาพชีวิตของเกษตรกร เพื่อศึกษาความสัมพันธ์ระหว่างปัจจัยทั้ง 5 ด้าน กับผลสำเร็จในการประกอบอาชีพทางด้านการเกษตรของเกษตรกรทั้ง 2 ด้าน เพื่อหาความสัมพันธ์ระหว่างปัจจัยแต่ละด้านกับผลสำเร็จในการประกอบอาชีพทางด้านการเกษตร เพื่อศึกษาระดับการส่งผลของปัจจัยทั้ง 5 ด้าน ต่อผลสำเร็จในการประกอบอาชีพทางด้านการเกษตรของเกษตรกร และเพื่อสร้างสมการพยากรณ์ผลสำเร็จในการประกอบอาชีพทางด้านการเกษตรของเกษตรกร ประชากรในการศึกษาวิจัยครั้งนี้มีจำนวนทั้งสิ้น118,684 ครัวเรือน กลุ่มตัวอย่างที่ใช้ในการศึกษามีจำนวน 432 ครัวเรือน ใช้การสุ่มแบบแบ่งชั้นหลายขั้นตอน การเก็บรวบรวมข้อมูลโดยใช้การสัมภาษณ์ ซึ่งแบบสัมภาษณ์มีค่าความเชื่อมั่น 0.91 สถิติที่ใช้ในการวิเคราะห์ข้อมูล ได้แก่ ความถี่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ความเบี่ยงเบนมาตรฐาน ความสัมพันธ์แบบเพียร์สัน การวิเคราะห์ถดถอยพหุคูณ และการวิเคราะห์ถดถอยพหุคูณแบบหลายขั้นตอน การวิเคราะห์ข้อมูลดังกล่าวใช้โปรแกรมสำเร็จรูป SPSS/FW ในการวิเคราะห์ข้อมูล ผลการวิจัยสรุปได้ดังนี้ 1. ข้อมูลพื้นฐานของครัวเรือน พบว่า โดยส่วนใหญ่หัวหน้าครอบครัวเป็นเพศชายร้อยละ 95.3 มีอายุระหว่าง 40-49 ปี ร้อยละ 30 ประมาณร้อยละ 55 สำเร็จการศึกษาในระดับประถมศึกษา เกษตรกรส่วนใหญ่ ร้อยละ 63 ในจังหวัดมีแรงงาน 1-2 คน ร้อยละ 69 ไม่มีหนี้สิน ร้อยละ 45 มีที่ดินระหว่าง 2-4 เฮกตาร์ ร้อยละ 87.5 ปลูกข้าวเป็นอาชีพหลัก และมีการเลี้ยงสัตว์ เช่น ไก่ วัว และหมู ร้อยละ 78.7 ร้อยละ 71.7 และร้อยละ 40.7 ตามลำดับ มีการปลูกผลไม้ ผัก และอื่นๆ ร้อยละ 11.1 ร้อยละ 8.1 และร้อยละ 7.9 ตามลำดับ 2. ปัจจัยการผลิตด้านการเกษตร ทั้ง 5 ด้าน คือ ด้านทรัพยากรที่มี ด้านสังคมเศรษฐกิจ ด้านกายภาพ ด้านชีวภาพ และด้านการจัดการการเกษตร พบว่าในภาพรวมอยู่ในระดับต่ำ 2.1 ด้านทรัพยากรที่มี พบว่า ในภาพรวมเกษตรกรมีทรัพยากรในระดับต่ำ ซึ่งเมื่อแบ่งแยกย่อยเป็น 3 ส่วน คือ แรงงาน ทรัพยากรที่ดิน และทรัพยากรน้ำ 2.2 ด้านสังคมเศรษฐกิจ พบว่า ในภาพรวมเกษตรกรมีปัจจัยดังกล่าวอยู่ในระดับต่ำซึ่งแบ่งแยกย่อยเป็น 2 ส่วน คือ การบริการด้านการตลาด และการบริการด้านการสนับสนุนอื่นๆ พบว่าเกษตรกรมีปัจจัยด้านนี้อยู่ในระดับปานกลาง และต่ำ ตามลำดับ 2.3 ด้านกายภาพ พบว่า ในภาพรวมเกษตรกรมีปัจจัยดังกล่าวอยู่ในระดับต่ำ ซึ่ง แบ่งแยกย่อยเป็น 3 ส่วน คือ โครงสร้างพื้นฐาน ทุน และเครื่องจักร พบว่าเกษตรกรมีปัจจัยด้านนี้อยู่ในระดับต่ำ ปานกลาง และต่ำ ตามลำดับ 2.4 ด้านชีวภาพ พบว่า ในภาพรวมเกษตรกรมีปัจจัยดังกล่าวอยู่ในระดับต่ำ ซึ่งแบ่งแยกย่อยเป็น 3 ส่วน คือ การใช้ปุ๋ย ศัตรูพืช และพันธุ์พืช พบว่าเกษตรกรมีปัจจัยด้านนี้อยู่ในระดับต่ำ ปานกลาง และต่ำ ตามลำดับ 2.5 ด้านการจัดการเกษตรกรรม พบว่า ในภาพรวมเกษตรกรมีปัจจัยดังกล่าวอยู่ในระดับต่ำ ซึ่งแบ่งแยกย่อยเป็น 3 ส่วน คือ ระยะเวลาการปลูก การจัดดูแลรักษา และการเลี้ยงสัตว์ พบว่าเกษตรกรมีปัจจัยด้านนี้อยู่ในระดับต่ำที่สุด ปานกลาง และต่ำ ตามลำดับ 3 ผลสำเร็จในประกอบอาชีพทางด้านเกษตร พบว่า เกษตรกรมีผลสำเร็จอยู่ในระดับปานกลาง ซึ่งแบ่งแยกย่อยออกเป็น 2 ส่วน คือ ผลผลิตทางด้านเกษตร และคุณภาพชีวิต พบว่าเกษตรกรมีผลสำเร็จการประกอบอาชีพอยู่ในระดับปานกลางทั้งสองส่วน 4. การศึกษาความสัมพันธ์ระหว่างปัจจัยทั้ง 5 ด้าน กับผลสำเร็จพบว่า 4.1 ปัจจัยทั้ง 5 ด้าน คือ ด้านทรัพยากรที่มี ด้านสังคมเศรษฐกิจ ด้านกายภาพ ด้านชีวภาพ และด้านการจัดการเกษตร สัมพันธ์กับผลสำเร็จในการประกอบอาชีพทางด้านการเกษตรของเกษตรกร อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ 0.05 ซึ่งมีค่าความสัมพันธ์ระหว่าง 0.588 ถึง 0.721 และเมื่อแบ่งปัจจัยออกเป็น 14 ปัจจัยย่อย พบว่าปัจจัยที่สัมพันธ์กับผลสำเร็จในการประกอบอาชีพทางด้านการเกษตรของเกษตรกร อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ 0.05 มี 13 ปัจจัย คือ ทรัพยากรที่ดิน แรงงาน ทรัพยากรน้ำ การบริการด้านการตลาด การบริการสนับสนุน โครงสร้างพื้นฐาน ทุนการบริการด้านเครื่องจักร ปุ๋ย ศัตรูพืช พันธุ์พืช การดูแลรักษา และการเลี้ยงสัตว์ ซึ่งมีค่าความสัมพันธ์ระหว่าง 0.312 ถึง 0.769 และปัจจัยที่ไม่สัมพันธ์กับผลสำเร็จในการประกอบอาชีพทางด้านการเกษตรของเกษตรกร คือ ระยะเวลาการปลูก ซึ่งมีค่าความสัมพันธ์ 0.048 4.2 ปัจจัยทั้ง 5 ด้าน คือ ด้านทรัพยากรที่มี ด้านสังคมเศรษฐกิจ ด้านกายภาพ ด้านชีวภาพ และด้านการจัดการเกษตร สัมพันธ์กับผลผลิตทางด้านการเกษตรของเกษตรกรอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ 0.05 ซึ่งมีค่าความสัมพันธ์ ระหว่าง 0.469 ถึง 0.561 เมื่อแบ่งปัจจัยออกเป็น 14 ปัจจัยย่อยพบว่าปัจจัยที่สัมพันธ์กับผลผลิตทางด้านการเกษตรของเกษตรกร อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ 0.05 มี 13 ปัจจัย คือ ทรัพยากรที่ดิน แรงงาน ทรัพยากรน้ำ การบริการด้านการตลาด การบริการสนับสนุน โครงสร้างพื้นฐาน ทุน การบริการด้านเครื่องจักร ปุ๋ย ศัตรูพืช พันธุ์พืช การดูแลรักษา และการเลี้ยงสัตว์ ซึ่งมีค่าความสัมพันธ์ระหว่าง 0.315 ถึง 0.614 และปัจจัยที่ไม่สัมพันธ์กับผลผลิตทางด้านการเกษตรของเกษตรกร คือ ระยะเวลาการปลูก ซึ่งมีค่าความสัมพันธ์ 0.083 5. ผลการศึกษาระดับการส่งผลต่อผลสำเร็จในการประกอบอาชีพทางด้านการเกษตรพบว่า 5.1 ปัจจัยทั้ง 5 ด้าน คือ ด้านทรัพยากรที่มีด้านสังคมเศรษฐกิจ ด้านกายภาพ ด้านชีวภาพ และด้านการจัดการเกษตร ส่งผลต่อผลสำเร็จในการประกอบอาชีพทางด้านการเกษตรอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ 0.05 โดยมีระดับการส่งผลเท่ากับ 0.82 หรือร้อยละ 67.3 ปัจจัยที่ดีมี 4 ปัจจัย คือ ด้านทรัพยากรที่มี ด้านชีวภาพ ด้านกายภาพ และด้านการจัดการเกษตร ส่งผลต่อผลสำเร็จในการประกอบอาชีพทางด้านการเกษตรอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ 0.05 โดยมีระดับการส่งผลเท่ากับ 0.89 หรือร้อยละ 67 เมื่อแบ่งปัจจัยออกเป็น 14 ปัจจัยย่อย พบว่าปัจจัยดังกล่าวส่งผลต่อผลสำเร็จในการประกอบอาชีพทางด้านการเกษตร อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ 0.05 โดยมีระดับการส่งผลเท่ากับ 0.86 หรือร้อยละ 74.8 ทั้งนี้โดยมีปัจจัยที่ดี 8 ปัจจัย คือ ทุน การดูแลรักษา ศัตรูพืช ทรัพยากรที่ดิน แรงงาน การเลี้ยงสัตว์ การบริการด้านเครื่องจักร และการบริการทางด้านการตลาด ส่งผลต่อผลสำเร็จในการประกอบอาชีพทางด้านการเกษตร อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ 0.05 โดยมีระดับการส่งผลเท่ากับ 0.86 หรือร้อยละ 74.4 5.2 ปัจจัยทั้ง 5 ด้าน คือ ด้านทรัพยากรที่มี ด้านสังคมเศรษฐกิจ ด้านกายภาพ ด้านชีวภาพ และด้านการจัดการเกษตร ส่งผลต่อผลผลิตทางด้านการเกษตร อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ 0.05 โดยมีระดับการส่งผลเท่ากับ 0.669 หรือร้อยละ 44.8 ปัจจัยที่ดีมี 3 ปัจจัย คือ ด้านชีวภาพ ด้านการจัดการเกษตร และด้านทรัพยากรที่มีส่งผลต่อผลผลิตทางด้านการเกษตรที่ระดับ 0.05 โดยมีระดับการส่งผลเท่ากับ 0.665 หรือร้อยละ 44.22 เมื่อแบ่งปันปัจจัยออกเป็น 14 ปัจจัยย่อย พบว่าปัจจัยดังกล่าว ส่งผลต่อผลผลิตทางด้านการเกษตร อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ 0.05 โดยมีระดับการส่งผลเท่ากับ 0.710 หรือร้อยละ 50.4 ทั้งนี้โดยมีปัจจัยที่ดี 6 ปัจจัยคือ ทุน การดูแลรักษา ศัตรูพืช ทรัพยากรที่ดิน การเลี้ยงสัตว์ และการบริการทางด้านการตลาด ส่งผลต่อผลผลิตทางด้านการเกษตร อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ 0.05 โดยมีระดับการส่งผลเท่ากับ 0.700 หรือร้อยละ 49 5.3 ปัจจัยทั้ง 5 ด้าน คือ ด้านทรัพยากรที่มี ด้านเศรษฐกิจ ด้านกายภาพ ด้านชีวภาพและด้านการจัดการเกษตร ส่งผลต่อคุณภาพชีวิตของเกษตรกร อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ 0.05 โดยมีระดับการส่งผลเท่ากับ 0.828 หรือร้อยละ 68.6 ปัจจัยที่ดีมี 3 ปัจจัย คือ ด้านกายภาพ ด้านทรัพยากรที่มี และด้านชีวภาพ ส่งผลต่อคุณภาพชีวิตของเกษตรกรอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ 0.05 โดยมีระดับการส่งผลเท่ากับ 0.827 หรือร้อยละ 68.5 เมื่อแบ่งปัจจัยออกเป็น 14 ปัจจัยย่อย พบว่าปัจจัยดังกล่าว ส่งผลต่อคุณภาพชีวิตของเกษตรกร อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ 0.05 โดยมีระดับการส่งผลเท่ากับ 0.886 หรือร้อยละ 78.6 ทั้งนี้โดยมีปัจจัยที่ดี 7 ปัจจัย คือ ทุน แรงงาน การดูแลรักษา การบริการด้านเครื่องจักร การบริการด้านการตลาด ทรัพยากรที่ดิน และระยะเวลาการปลูก ส่งผลต่อคุณภาพชีวิตของเกษตรกร อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ 0.056 โดยมีระดับการส่งผลเท่ากับ 0.883 หรือร้อยละ 78 6. ผลการสร้างสมการ การทำนายผลสำเร็จในการประกอบอาชีพทางด้านเกษตร มีดังนี้ 6.1 ผลการสร้างสมการที่ดีในการทำผลสำเร็จในการประกอบอาชีพทางด้านการเกษตรของเกษตรกรในภาพรวม มีดังนี้ 6.1.1 สมการทำนายที่ดีในรูปคะแนนดิบ 1) สมการที่ดีในรูปคะแนนดิบ Y2 = 0.463A + 0.371D + 0.157C + 0.204E + 0.326 2) สมการที่ดีรูปคะแนนมาตรฐาน Z2 = 0.336ZA+0.072ZB+0.155ZC+0.294ZD+0.145ZE 6.1.2 สมการทำนายที่ดีจากปัจจัยทั้ง 14 ปัจจัย 1) สมการที่ดีในรูปคะแนนดิบ Y8= 0.235X7+0.274X13+0.174X10+0.130X2 0.193X1+0.068X14+0.188X4-0.044 2) สมการที่ดีในรูปคะแนนมาตรฐาน Z8= 0.287Z7+0.302Z13+0.155Z10+0.120Z2+0.228Z1+ 0.099Z14-0.114Z8+0.076Z4 6.2 ผลการสร้างสมการที่ดีในการทำนายผลผลิตทางด้านการเกษตรของเกษตรกร มีดังนี้ 6.2.1 สมการทำนายที่ดีจากปัจจัยทั้ง 5 ด้าน 1) สมการที่ดีในรูปแบบคะแนนดิบ Y4 = 0.452D + 0.370E + 0.373A + 0.228 2) สมการที่ดีในรูปคะแนนมาตรฐาน Z4 = 0.327ZD + 0.242ZE + 0.232ZA 6.2.2 สมการทำนายที่ดีจากปัจจัยทั้ง 14 ปัจจัย 1) สมการที่ดีในรูปแบบคะแนนดิบ Y10 = 0.423X13 + 0.281X10 + 0.207X2 + 0.137X14 +0.122X3 + 0.229X4 – 0.683 2) สมการที่ดีในรูปคะแนนมาตรฐาน Z10 = 0.399Z13 + 0.215X10 + 0.164Z2 + 0.148Z14 +0.087Z3 + 0.079Z4 6.3 ผลการสร้างสมการที่ดีในการทำนายคุณภาพชีวิตของเกษตรกร มีดังนี้ 6.3.1 สมการทำนายที่ดีจากปัจจัยทั้ง 5 ด้าน 1) สมการที่ดีในรูปคะแนนดิบ Y6 = 0.316C + 0.572A + 0.295D +0.442 2) สมการที่ดีในรูปคะแนนมาตรฐาน Z6 = 0.340ZC + 0.384ZA + 0.231ZD 6.3.2 สมการทำนายที่ดีจากปัจจัยทั้ง 14 ปัจจัย 1) สมการที่ดีในรูปคะแนนดิบ Y12 = 0.349X7 + 0.346X1 + 0.149X13 – 0.057X8 +0.211X4 + 0.115X2 – 0.074X12 + 0.0521 2) สมการที่ดีในรูปคะแนนมาตรฐาน Z12 = 0.395Z7 + 0.376Z1 + 0.153Z13 +0.088Z8 +0.078Z4 + 0.098Z2 – 0.079Z12 7. จากผลการศึกษามีข้อเสนอแนะ ดังนี้ 7.1 ข้อเสนอแนะในด้านการใช้ผลการวิจัย 7.1.1 นโยบายการพัฒนาการประกอบอาชีพการเกษตรของเกษตรกร ในจังหวัดพระตะบอง ควรเน้นปัจจัยดังต่อไปนี้ 1) ด้านผลสำเร็จในการประกอบอาชีพทางด้านการเกษตร ควรเน้น 4 ด้าน คือ ด้านทรัพยากรที่มี ด้านชีวภาพ ด้านกายภาพ และด้านการจัดการเกษตร เมื่อพิจารณารายละเอียดแล้ว ให้เน้น 8 เรื่อง คือ ทุนในการดูแลรักษา ศัตรูพืช ทรัพยากรที่ดิน แรงงาน การเลี้ยงสัตว์ การบริการด้านเครื่องจักร และการบริการด้านการตลาด 2) ด้านผลผลิตทางด้านการเกษตรกร ควรเน้น 3 ด้าน คือ ด้านชีวภาพ ด้านการจัดการเกษตร และด้านทรัพยากรที่มี เมื่อพิจารณารายละเอียดแล้ว ให้เน้น 6 เรื่อง คือ การดูแลรักษา ศัตรูพืช ทรัพยากรที่ดิน ทรัพยากรน้ำ การเลี้ยงสัตว์ และการบริการด้านการตลาด 3) ด้านคุณภาพชีวิตของเกษตรกร ควรเน้น 3 ด้าน คือ ด้านกายภาพ ด้านทรัพยากรที่มี และด้านชีวภาพ เมื่อพิจารณารายละเอียดแล้ว ให้เน้น 7 เรื่อง คือ ทุน แรงงาน การดูแลรักษา การบริการด้านเครื่องจักร การบริการด้านการตลาด ทรัพยากรที่ดิน และระยะเวลา การปลูก 7.1.2 บุคลากรที่พัฒนาทางด้านการเกษตรในจังหวัดพระตะบอง ควรพิจารณา เกี่ยวกับด้านทรัพยากรที่มี เช่น ทรัพยากรน้ำ แรงงาน และทรัพยากรที่ดิน ด้านสังคมเศรษฐกิจ เช่น การบริการสนับสนุน และบริการด้านการตลาด ด้านกายภาพ เช่น การบริการด้านเครื่องจักร ทุน และโครงสร้างพื้นฐาน ด้านชีวภาพ เช่น พันธุ์พืช ศัตรูพืช และปุ๋ย ด้านการจัดการเกษตร เช่น ระยะเวลาการปลูก การเลี้ยงสัตว์ และการดูแลรักษาในการวางแผนของตนเอง 7.1.3 รัฐบาลกัมพูชาควรให้ความสนใจในการพัฒนาอาชีพทางด้านการเกษตร ในด้านต่อไปนี้ ด้านการฝึกอบรมในเรื่อง การดูแลรักษา ศัตรูพืช ทรัพยากรที่ดิน การเลี้ยงสัตว์ วิธีการประยุกต์ใช้ความรู้และประสบการณ์ ด้านการพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานในเรื่อง ชลประทาน ถนน สถานที่ให้ข้อมูลด้านการเกษตร ส่งเสริมให้มีเอกสารด้านการเกษตรสำหรับแต่ละอาชีพและ ด้านการจัดระบบการบริการสนับสนุนในเรื่อง เงินทุนหมุนเวียน กฎหมายเกี่ยวกับการกู้ยืมเงิน กฎระเบียบในการนำเข้าผลผลิตทางด้านการเกษตร บริการช่วยเหลือในยามฉุกเฉิน และสนับสนุน ให้มีการทำการวิจัยในพื้นที่จังหวัดพระตะบอง หรือในพื้นที่ชนบท 7.1.4 บริษัทเอกชนควรจัดให้มีการฝึกอบรมทางด้านการเกษตร ในจังหวัด พระตะบอง เช่น การใช้ปัจจัย่ในด้านการผลิต การใช้เครื่องจักร เป็นต้น ควรจัดทำเอกสาร แนะนำเกี่ยวกับอุปกรณ์ที่ใช้ในด้านการเกษตรเป็นภาษาเขมร และควรสร้างความสัมพันธ์ที่ดี ระหว่างรัฐบาลและเกษตรกร 7.2 ข้อเสนอแนะในการศึกษาวิจัยครั้งต่อไป ควรมีการศึกษาการวิจัยในรูปแบบ ดังกล่าวนี้ทั้งประเทศ การวิจัยปัจจัยที่ส่งผลต่อผลสำเร็จในการประกอบอาชีพทางด้านการเกษตร แต่ละอาชีพ การวิจัยโดยใช้กระบวนการเชิงคุณภาพในเรื่องเดียวกัน การวิจัยเพื่อสร้างรูปแบบ ปัจจัยที่มีผลต่อผลสำเร็จในการประกอบอาชีพทางด้านการเกษตร การวิจัยเพื่อพัฒนารูปแบบที่ เหมาะสมของการประกอบอาชีพทางด้านการเกษตร การวิจัยเชิงสำรวจเกี่ยวกับสภาพปัญหาใน การพัฒนาทางด้านการเกษตร การวิจัยเชิงสำรวจเกี่ยวกับความต้องการของเกษตรกรและการวิจัย เกี่ยวกับการพัฒนาศักยภาพของเกษตรกร ในจังหวัดพระตะบองของประเทศกัมพูชา

Abstract: The objectives of this research were; to study the agricultural determinants of farmers in five dimensions; resource using, socio-economic, physical, biological, and farm managing of agricultural system that have influenced on agricultural accomplishment of farmers; to study the agricultural accomplishment of farmers in Bat Dambang province in two dimensions agricultural output and the quality of life of the farmers, to study the relationship between the determinants with aricultural accomplishment of the farmers in the two dimensions and to examine contribution of each determinants of agricultural system on agricultural accomplishment of farmers, to examine whether the determinants have influenced on agricultural accomplishment of the farmers at any level, and to develop the equation to estimate agricultural accomplishment of the farmers. The sample size of 432 was determined and selected from population of 118,684 farm households by using multi-stage random sampling. The samples had been interviewed with 0.91 reliability interviewing form. The gathered data were analyzed by; frequency, percentage, arithmetic mean, standard deviation; Pearson Product Moment Correlation, t-test, and F-ratio used to test the correlation coefficients. The whole process was called multiple regression analysis; and stepwise multiple regression analysis. The SPSS/FW program was used for the analytical processes. The study results found that: 1. Background information of the farm households was found that male household heads were at the percent of 93.5 they are generally (30%) at the age of 40 to 49 years old. About 55% of them were educated at the elementary level. Most of farm households (63%) in the province have 1-2 active labor forces. About 69% of them are free from loan. They mostly possessede (45%) land size of 2 to 4 hectares. About 87.5 percent are growing rice as their main production. Most of their livestock productions are chickens, cow, and pigs of 78.7, 71.1, and 40.7 respectively while, horticulture, fruits, vegetables, and other crops are of 11.1, 8.1, and 7.9 percent, respectively. 2. The five agricultural dimensions; resource using, socio-economic, physical, biological, and farm managing in average have been evaluated at the low level. 2.1 Resource using dimension was found at the low level. The resource using consists of three parts, labor resources, land resources, and water resources that have come out at the low, medium, and low level, respectively. 2.2 Socio economic dimension was found at the low level. The dimensions components are marketing facilities and support system services which come out at the average, and low level, respectively. 2.3 Physical dimension was found at the low level. The components of the dimensions are infrstructure, capital, and machinery usage which come out at the average, low, and low level, respectively. 2.4 Biological dimension was found at the low level. The part’s components are fertilizer usage, pest, and species which come out at the low, average, and low level, respectively. 2.5 Farm managing dimension was found that farm-managing dimension is also at low level in overall. The dimension’s components are crop grown, cultivation practice, and livestock managing which come out at the lowest, average, and low level, respectively. 3. The findings showed that the farmers have the opinion on the agricultural accomplishment of the farmer at the average level. The two parts of it are agricultural outputs, and the quality of life which come out a the average, and average level, respectively. 4. Correlation testing of the five agricultural dimensions and agricultural accomplishment of the farmers found that: 4.1 The test revealed that all of the five agricultural dimensions; resource using, socio-economic, physical, biological, biological, and farm managing are associated with agricultural accomplishment of the farmers in overall at 0.05 significant level with the correlations range from 0.588 to 0.721. Thirteen out of the fourteen predictors labor resources, land resources, water resources, marketing facilities, support system services, infrastructure, capital, materials and maintenance facilities fertilizers pest, species, cultivation practices, and livestock management are associated with agricultural accomplishment of the farmers at 0.05 significant level with the correlation range from 0.312 to 0.769. The only one factor that does not have relationship with agricultural accomplishment is crop grown with correlation coefficient of 0.048. 4.2 All of the five agricultural dimensions; resource using, socio-economic, physical, biological, and farm managing are associated with agricultural output at 0.05 significant level with correlation range from 0.469 to 0.561. Thirteen out of the fourteen predictors labor resources, land resources, water resources, marketing facilities, support system services, infrastructure, capital, materials and maintenance facilities, fertilizers, pest, species, cultivation practices, and livestock management are statistically related with agricultural outputs of the farmers with the correlations range from 0.315 tp 0.614/ Crop grown is the only one factor that is not significantly associated with agricultural outputs at 0.05 significant level which correlation coefficient is 0.083. 4.3 All of the five agricultural dimensions; sesource using, socio-economic, physical, biological, and farm managing are associated with the quality of life of the farmers with 0.05 significant level with correlations range from 0.521 to 0.746. Thirteen out of the fourteen predictors labor resources, land resources, water resources, marketing facilities, support system services, infrastructure, capital, materials and maintenance facilities, fertilizers, pest, species, cultivation practices, and livestock management are correlated with the quality of life of farmers at 0.05 significant level with correlation range from 0.205 to 0.830. Crop grown is the factor that has no relationship with the quality of life the farmers which correlatio coefficient is –0.001. 5. The prediction result of agricultural accomplishment of the farmers found that : 5.1 The five dimensions; resource using, socio-economic, physical, biological, and farm managing influence agricultural accomplishment of the farmers at 0.05 significant level with regression strength of 0.82 or it can be described by the five predictors of 67.3 percent. Four good predictors; resource using, biological, physical, and farm managing influence agricultural accomplishment of the farmers at 0.05 significant level with regression strength of 0.819, or 67 percent can be described. While, the fourteen agricultural indices influence agricultural accompishment of the farmers at 0.05 significant level with regression strength of 0.865 or 74.8 percent can be described. Eight good indices; capital, cultivation practices, pest, land resources, labor resources, livestock management, machinery and maintenance facilities, and marketing facilities influence agricultural accomplishment of the farmers at 0.05 significant level with regression strength of 0.863 or 74.4 percent can be described. 5.2 The five dimensions; resource using, socio-economic, physical, biological, and farm managing influence agricultural outputs of the farmers at 0.05 significant level with regression strength of 0.669, or 44.8 percent can be described. Three good predictors; biological, farm managing, and resource using found influencing agricultural outputs of farmers at 0.05 significant level with regression strength of 0.665, or 44.3 persent can be described. While, the fourteen predictors influence agricultural outputs of the farmers at 0.05 significant level with regression strength of 0.71 or 50.4 percent can be described. Six good predictors; cultural practice, pest, land resource, livestock management, water resources and marketing facilities influence agricultural ouptputs at 0.05 significant level with regression strength of 0.700 or 49 percent can be described. 5.3 The five dimensions; resource using, socio-economic, physical, biological, and farm managing influence the quality of life at 0.05 significant level with regression strength of 0.828, or 68.6 percent can be described. Three good predictors; physical, resource using, and biological influence the quality of life at 0.05 significant level with regressionstrength of 0.828, or 68.5 percent can be described. While, the fourteen indices influence the quality of life at 0.05 significant level with regression strength of 0.886 or 78.6 percent can be described. Seven good predictors; capital, labor resources, cultivation practice, machinery and maintenance facilities, marketing facilities, land resources, and crop grown influence the quality of life at 0.05 significant level with regression strength is of 0.883 or 78 percent can be described. 6. The estimation equations of agricultural dimensions influencing agricultural accomplishments of farmers can be developed as the followings: 6.1 The good estimation equations of agricultural accomplishment of the farmers can be constructed as the followings: 6.1.1 Estimation by the five main agricultural dimensions 1) Unstandardize Good Estimation Equation Y2 = 0.463A + 0.371D + 0.157C + 0.204E + 0.326 2) Standardized Good Estimaiton Equation Z2 = 0.336ZA + 0.072ZB + 0.155ZC + 0.294ZD + 0.145ZE 6.1.2 Estimation by the fourteen agricultural dimension indices 1) Unstandardized Good Estimation Equation Y8 = 0.235X 7+ 0.274X13 + 0.174X10 + 0.130X2 + 0.193X1 – 0.068X14 + 0.188X4 – 0.044 2) Standardized Good Estimation Equation Z8 = 0.287Z7 + 0.302Z13 + 0.155Z10 + 0.120Z2 + 0.228Z1 + 0.099Z14 – 0.114Z8 + 0.076Z4 6.2 The good estimation equation of agricultural dimensions influencing agricultural outputs of the farmers can be constructed as followings: 6.2.1 Estimation by the five main agricultural dimensions 1) Unstandardized Good Estimation Equation Y4 = 0.452D + 0.370E + 0.373A + 0.228 2) Standardized Good Estimation Equation Z4 = 0.327ZD + 0.242ZE + 0.232ZA 6.2.2 Estimation by the fourteen agricultural dimension indices 1) Unstandardized Good Estimation Equation Y10 = 0.423X13 + 0.281X10 + 0.207X2 + 0.137X14 + 0.122X3 + 0.229X4 – 0.683 2) Standardized Good Estimation Equation Z10 = 0.399Z13 + 0.215X10 + 0.164Z2 + 0.148Z14 + 0.087Z3 + 0.079Z4 6.3 The good estimation equation of agricultural dimensions influencing the quality of life can be constructed as followings: 6.3.1 Estimation by the five main agricultural dimensions 1) Unstandardized Good Estimation Equation Y6 = 0.316C + 0.572A + 0.295D +0.442 2) Standardized Good Estimation Equation Z6 = 0.340ZC + 0.384ZA + 0.231ZD 6.3.2 Estimation by the fourteen agricultural dimension indices 1) Unstandardized Good Estimaiton Equation Y12 = 0.349X7 + 0.346X1 + 0.149X13 – 0.057X8 + 0.211X4 + 0.115X2 – 0.074X12 + 0.0521 2) Standardized Good Estimation Equation Z12 = 0.395Z7 + 0.376Z1 + 0.153Z13 +0.088Z8 + 0.078Z4 + 0.098Z2 – 0.079Z12 7. The study had provided recommendations on result implementation, and suggestion for future study. 7.1 Result Implementation 7.1.1 To develop Bat Dambang province, related agency should consider as the followings: 1) To improve agricultural accomplishment, policy makers should orderly consider about 4 dimensions; resource using, biological, physical, and farm managing dimension. For detail, they should consider 7 factors; capital, cultivation practices, pest, land resources, labor resources, livestock management, machinery and maintenance facilities, and marketing facilities. 2) To improve agricultural output, policy makers should orderly consider about 3 dimensions; biological dimension, managing, and resource using dimension. For detail, they should consider 6 factors; cultural practice, and followed by pest, land resource, livestock management, water resources, and marketing facilities. 3) To improve the quality of life of the farmers policy makers should orderly consider about 3 dimensions; physical, resource using, biological dimension. For detail, they should consider 7 factors; capital, labor resources, cultivation practixe, machinery and maintenance facilities, marketing facilities, land resources, and crop grown. 7.1.2 Agricultural development agency should consider about resource using dimention such as water resource, labor resource, and land resources; socio-economic dimension such as support system service, and marketing facilities; physical dimension such as maintenance and machinery facilities, capital, and infrastructure; biological dimension such as crop grown, livestock managements, and cultivation practices for their plan. 7.1.3 Royal Government of Cambodia ( RGC) should consider about training on technical work such as cultivation practice, farm management, fertilizer using, livestock management how to apply the knowledge, and experiences; keeping to improve infrastructure such as irrigations, roads, information center establishment and agricultural documents for individual production; and support system service such as credit service,interest rule, rule for importing agricultural products, emergency help service; and conducting field interview in the study area as well. 7.1.4 Private compay should establish the teams for training; attach manual of modern agricultural equipment in Khmer language; build good communication not only with government but also the farmers as well. 7.2 The future study on similar research for the country as the whole and for individual agricultural production; qualitative method for the same topics; model of factors influencing agricultural accomplishment of the farmers; appropriate model of agricultural production; model of agricultural production management; status, constraints, and opportunity of the agricultural developmnet; need and assessment of the farmers; and farmers’ potential development should be conducted.

มหาวิทยาลัยราชภักสุรินทร์

Address: สุรินทร์

Name: ทองสุข วันแสน

Role: อาจารย์ที่ปรึกษา

Name: สมบูรณ์ สาทลาลัย

Role: อาจารย์ที่ปรึกษา

Name: สุก ขันที

Role: อาจารย์ที่ปรึกษา

Created: 2547

Issued: 2548-09-11

วิทยานิพนธ์/Thesis

application/pdf

ISBN: 9744483253

CallNumber: 630.909596 C559F

eng

DegreeName: ครุศาสตรมหาบัณฑิต

Level: ปริญญาโท

Descipline: การวิจัยและพัฒนาท้องถิ่น

Grantor: มหาวิทยาลัยราชภัฏสุรินทร์

©copyrights surindra rajabhat university

ลำดับที่.	ชื่อแฟ้มข้อมูล	ขนาดแฟ้มข้อมูล	จำนวนเข้าถึง	วัน-เวลาเข้าถึงล่าสุด
1	Title page.pdf	76.82 KB	104	2025-12-26 23:59:31
2	Abstract.pdf	994.17 KB	104	2025-12-26 23:59:46
3	Content.pdf	336.64 KB	73	2022-08-23 15:32:03
4	Chapter 1.pdf	563.26 KB	221	2023-07-17 17:45:00
5	Chapter 2.pdf	3.07 MB	252	2023-07-17 17:45:13
6	Chapter 3.pdf	2.24 MB	106	2022-08-23 15:32:23
7	Chapter 4.pdf	2.27 MB	113	2022-08-23 15:32:31
8	Chapter 5.pdf	1.27 MB	84	2022-08-23 15:32:39
9	Bibliography.pdf	324.31 KB	69	2022-08-23 15:32:47
10	Appendix.pdf	793.2 KB	92	2022-09-15 11:51:48
11	Biodata.pdf	45.76 KB	44	2022-08-23 15:33:02

ใช้เวลา

0.042873 วินาที