การศึกษาวิเคราะห์เรื่องพุทธสุนทรียศาสตร์บนจิตรกรรมฝาผนังในวัดสุทัศนเทพวราราม

The Analytical Study of Buddhist Aesthetics on Wall Paintings in Wat Suthatthepwarãrãm.

Name: พระมหาคชินท์ สุมงฺคโล (อินทร์มนตรี)

keyword: พุทธสุนทรียศาสตร์

Abstract: การศึกษาวิจัยนี้ผู้ศึกษามีวัตถุประสงค์ เพื่อศึกษาจิตรกรรมฝาผนังในพระวิหารหลวงวัดสุทัศนเทพวราราม ศึกษาแนวความคิดเรื่องพุทธสุนทรียศาสตร์และศึกษาวิเคราะห์ความ สัมพันธ์ระหว่างพุทธสุนทรียศาสตร์กับจิตรกรรมฝาผนังในพระวิหารหลวงวัดสุทัศนเทพวราราม โดยผู้วิจัยได้รวบรวมเอกสาร (Documentary investigation) ข้อมูลเกี่ยวกับทฤษฎีที่ว่าด้วยศิลปะและการตัดสินคุณค่าทางสุนทรียะแล้ว วิเคราะห์เปรียบเทียบกับทฤษฎีพุทธสุนทรียศาสตร์ เพื่อให้ได้ข้อสรุปเกี่ยวกับทัศนะทางพุทธสุนทรียศาสตร์ที่มีต่อจิตรกรรมฝาผนังแห่งนี้ จากผลการศึกษาพบว่า จิตรกรรมฝาผนังในพระวิหารหลวงวัดสุทัศนเทพวรารามแห่งนี้ เป็นจิตรกรรมแบบประเพณีที่มีลักษณะเป็นแบบอุดมคติมากกว่าแบบเหมือนจริง ซึ่งรูปแบบและโครงเรื่องเป็นลักษณะเฉพาะตัว มีจุดมุ่งหมายนอกจากประดับประดาฝาผนังให้เกิดความสวยงามแล้วยังมีคุณค่าทางเรื่องราวและหลักธรรมเกี่ยวกับไตรสิกขา ส่งเสริมความเชื่อทางด้านศาสนาชักจูงในเรื่องเว้นชั่ว-ทำดีตามหลักคำสอนทางพุทธศาสนา มุ่งให้ความสำคัญกับความงามทาง ด้านจิตใจและความงามทางด้านปัญญา เพื่อพัฒนาและยกระดับจิตสำนึกของผู้รับรู้หรือผู้ชมให้เป็นอิสระจากความทุกข์และจูงใจให้ดำเนินไปสู่วิถีทางที่สงบสุขและสันติภาพแก่ตัวเองและสังคม ส่วนในเรื่องแนวความคิดพุทธสุนทรียศาสตร์นั้นพบว่า จิตรกรรมคือการสร้างสรรค์กิจกรรมของมนุษย์ที่เกิดจากการขีดเขียนเส้นหรือระบายสีลงบนแผ่นผ้ากระดาษ โลหะและฝาผนัง โดยการอาศัยเทคนิคทางการวาดภาพและฝีมือความชำนาญของจิตรกรทำให้เกิดเป็นรูปภาพตามจินตนาการของจิตรกร และทำให้ผู้ชมมีส่วนร่วมในการจินตนาการตามไปด้วย มีลักษณะเป็น ปรโตโฆสะ ที่มีความงามประกอบด้วยคุณค่าแท้และสัมผัสกับคุณธรรม ความดีงามได้พร้อมๆ กับให้พุทธิปัญญาด้วย จากการศึกษาความสัมพันธ์ระหว่างพุทธสุนทรียศาสตร์กับจิตรกรรมฝาผนังในพระวิหารหลวงวัดสุทัศนเทพวรารามนั้น โดยการเปรียบเทียบกับทฤษฎีสุนทรียศาสตร์ตะวันตกทั้งสามทฤษฎีทำให้พบว่า จิตรกรรมแห่งนี้มีความสัมพันธ์กับศีลธรรมอย่างเห็นได้ชัดและจิตรกรรมกับศีลธรรมเป็นสิ่งที่มีคุณค่าในตัวเอง ไม่สามารถที่จะแยกจากกันได้อย่างเด็ดขาด มีความสัมพันธ์โดยอ้อมและนอกจากลักษณะเฉพาะในการปลุกอารมณ์ทางสุนทรียะ ยังเป็นกัลยาณมิตรที่ดีที่แสดงออกถึงความเป็นแบบอย่างในการเว้นชั่วทำดี จิตรกรรมแห่งนี้จึงมีความสัมพันธ์สอดคล้องกับความงาม ความดีและความจริงอีกด้วย

มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. สำนักหอสมุดและเทคโนโลยีสารสนเทศ

Address: กรุงเทพมหานคร

Email: library@mcu.ac.th

Name: พระมหากฤษณะ ตรุโณ ผศ.ดร.,

Role: อาจารย์ที่ปรึกษา

Name: พระมหาสุริโย อุตฺตมเมธี ดร.

Role: อาจารย์ที่ปรึกษา

Name: ดร. วีรชาติ นิ่มอนงค์

Role: อาจารย์ที่ปรึกษา

Created: 2553

Issued: 2553-11-09

วิทยานิพนธ์/Thesis

application/pdf

tha

DegreeName: พุทธศาสตรมหาบัณฑิต

Level: ปริญญาโท

Descipline: สาขาวิชาปรัชญา

Grantor: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย

©copyrights มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย

ใช้เวลา

0.022747 วินาที