การศึกษาองค์พระปฐมเจดีย์ในฐานะสื่อสัญลักษณ์แห่งการเรียนรู้ทางด้านพระพุทธศาสนา

The study of the Phrapathom Pagoda as symbol of Learning Buddhism

Name: พระมหาบุญยัง ฐิติญาโณ ( คนทา )

keyword: พระพุทธศาสนา

Abstract: งานวิจัยนี้มีจุดมุ่งหมาย เพื่อศึกษาองค์พระปฐมเจดีย์ในฐานะสื่อสัญลักษณ์แห่งการเรียนรู้ทางด้านพระพุทธศาสนา ซึ่งมีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาประวัติความเป็นมา และความสำคัญขององค์พระปฐมเจดีย์ เพื่อศึกษาบทบาทขององค์พระปฐมเจดีย์ ในฐานะเป็นสื่อสัญลักษณ์ เผยแผ่ธรรมทางพระพุทธศาสนา และเพื่อศึกษาทัศนคติความคิดเห็นและข้อเสนอแนะของผู้เข้าเยี่ยมชมและศึกษาบทบาทขององค์พระปฐมเจดีย์ ในฐานะสื่อช่วยเผยแผ่พระพุทธศาสนา โดยการศึกษาครั้งนี้ ผู้ศึกษาได้ทำการศึกษาจากเอกสาร และสัมภาษณ์ ผู้เกี่ยวข้อง และจากแบบสอบถามความคิดเห็นของผู้ที่เข้าชม ซึ่งจากการเก็บข้อมูลและวิเคราะห์ข้อมูลในการศึกษาถึงประวัติความเป็นมาและความสำคัญขององค์พระปฐมเจดีย์แล้วพบว่าองค์พระปฐมเจดีย์มีความเป็นมายาวนาน ตั้งแต่สมัยสุวรรณภูมิ ที่พระโสณะ และพระอุตตระได้นำพระพุทธศาสนามาเผยแผ่ยังภูมิภาคนี้ได้สร้างไว้เป็นองค์แรก เป็นเจดีย์แบบสัญจิเจดีย์ทรงบาตรคว่ำ ผ่านมาอีกราวหนึ่งพันปี พระยาพานได้สร้างเจดีย์องค์ที่ ๒ ทับองค์เดิมไว้ เป็นเจดีย์ทรงพระปรางค์ สูง ๘๔ เมตร และพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวรัชกาลที่ ๔ ได้ทรงสร้างองค์ปัจจุบันไว้เป็นองค์ที่ ๓ แบบสถาปัตยกรรมไทยทรงระฆังคว่ำยอดแหลม สูง ๑๒๐.๔๕ เมตร และรัชกาลต่อ ๆ มา ได้บูรณะต่อเติมจนเสร็จสมบูรณ์ ดังปรากฏในปัจจุบัน องค์พระปฐมเจดีย์ มีบทบาทที่สำคัญมาก ในฐานะเป็นสื่อสัญลักษณ์สะท้อนหลักธรรมทางศาสนา ที่เป็นเครื่องหมายถึงความมั่นคงทางด้านพระพุทธศาสนา และเป็นศูนย์รวมสถาบันชาติ ศาสนา และพระมหากษัตริย์ เข้าไว้ด้วยกัน และเป็นบ่อเกิดแห่งศิลปกรรม ประวัติศาสตร์ท้องถิ่น ประเพณีวัฒนธรรมและวรรณกรรมต่าง ๆ มากมาย ผลสรุปจากผู้เข้าเยี่ยมชมที่ตอบแบบสอบถามพบว่า ส่วนใหญ่เป็นเพศชาย มีอายุ ๒๐ ปีขึ้นไป มีการศึกษาระดับปริญญาตรี ทราบความเป็นมาขององค์พระปฐมเจดีย์ระดับปานกลาง จากการบอกต่อ ๆ กันมา และจากวิทยุโทรทัศน์ ส่วนใหญ่มาเพื่อสักการบูชาและเรียนรู้ และส่วนมากเชื่อว่าเป็นสถานที่ศักดิ์สิทธิ์และเป็นที่ระลึกถึงพระพุทธเจ้า และเชื่อว่าเป็นสถานที่สำคัญมากถึงมากที่สุดของพุทธศาสนาและประเทศไทย ที่ทำให้ชาวต่างชาติรู้จักประเทศไทยและพระพุทธศาสนามาก และส่วนใหญ่รู้สึกว่าองค์พระปฐมเจดีย์เป็นที่พึ่งของจิตใจ และมาแล้วได้ทำบุญและสบายใจ จากผู้ให้สัมภาษณ์พบว่า ส่วนใหญ่ตอบว่าองค์พระปฐมเจดีย์มีความสำคัญมาก ที่สื่อให้เห็นถึงความเป็นพระพุทธศาสนาและชาติไทย สะท้อนให้เห็นความสำคัญของสถาบันพระมหากษัตริย์ ที่นับถือและอุปถัมภ์พระศาสนา และสื่อหลักธรรมต่าง ๆ ได้มากมาย เช่น เรื่องความสามัคคี ความเสียสละ และมุ่งมั่นตั้งใจจริงไม่ลดละ เป็นต้น จึงทำให้ก่อได้สร้างสำเร็จ งดงามและใหญ่โต ก่อให้เกิดศรัทธาต่อผู้ที่พบเห็น และระลึกนึกถึงพระพุทธ พระธรรม และพระสงฆ์ ผลการวิจัยพบว่า พุทธศาสนิกชนกลุ่มตัวอย่างส่วนใหญ่ เป็นกลุ่มบุคคลที่บรรลุ นิติภาวะแล้ว มุ่งเน้นมาเพื่อสักการบูชาและทำบุญ มากกว่าเพื่อศึกษาเรียนรู้ ถึงความเป็นมาและความสำคัญขององค์พระปฐมเจดีย์ที่มีต่อพระพุทธศาสนาและประเทศไทย ยังขาดความรู้และความเข้าใจในเรื่องการตีความสัญลักษณ์ให้สอดคล้องกับหลักพุทธธรรม ทำให้ไม่เกิดองค์ความรู้ความเข้าใจ ที่สามารถเชื่อมโยงไปถึงหลักพุทธธรรมจากการที่ได้มาชมองค์พระปฐมเจดีย์ได้ อย่างที่ควรจะเป็น จึงทำให้ความเข้าใจของพุทธศาสนิกชนในปัจจุบัน นับถือเป็นเพียงสัญลักษณ์ของประเทศและเป็นสิ่งศักดิ์สิทธิ์ สำหรับเป็นที่ขอพรในยามต้องการความสำเร็จแก่ตนเองไป ดังนั้น จึงเป็นสิ่งที่วัดพระปฐมเจดีย์ในฐานะผู้ดูแล ควรให้ความสำคัญเรื่องการให้ความรู้หลักคำสอนทางพระพุทธศาสนา โดยใช้สัญลักษณ์แห่งองค์พระปฐมเจดีย์ เป็นแม่แบบตามวัตถุประสงค์ของ บรรพชนผู้ก่อสร้างไว้แก่ผู้เข้าเยี่ยมชม ด้วยสื่อบุคคลและใช้สื่อทุกแขนงช่วยกันประชาสัมพันธ์ ชี้ให้เห็นถึงความสำคัญของหลักพุทธธรรม และวัฒนธรรมอันดีงามให้คงอยู่คู่กับสังคมไทยสืบต่อไป

มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. สำนักหอสมุดและเทคโนโลยีสารสนเทศ

Address: กรุงเทพมหานคร

Email: library@mcu.ac.th

Name: รองศาสตราจารย์บำรุง สุขพรรณ์

Role: อาจารย์ที่ปรึกษา

Name: พระมหาบุญเลิศ ธมฺมทสฺสี

Role: อาจารย์ที่ปรึกษา

Name: พระมหาไพเราะ ฐิตสิโล ดร.

Role: อาจารย์ที่ปรึกษา

Created: 2553

Modified: 2553-11-04

Issued: 2553-11-04

วิทยานิพนธ์/Thesis

application/pdf

tha

DegreeName: พุทธศาสตรมหาบัณฑิต

Level: ปริญญาโท

Descipline: สาขาวิชาธรรมนิเทศ

Grantor: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย

©copyrights มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย

ลำดับที่.	ชื่อแฟ้มข้อมูล	ขนาดแฟ้มข้อมูล	จำนวนเข้าถึง	วัน-เวลาเข้าถึงล่าสุด
1	2552680.pdf	1.77 MB

ใช้เวลา

0.039687 วินาที