Existence and Changes of the Ethnic Identity of People in Multicultural Society : A Case Study of Bungkasaew Community in Muang District of Ubon Ratchathani Province
Abstract:
การวิจัยครั้งนี้ มีวัตถุประสงค์ เพื่อศึกษาการดำรงอยู่ของอัตลักษณ์ทางวัฒนธรรมกลุ่มชาวไทยอีสานและชาวไทยเชื้อสายเวียดนามในชุมชนบุ่งกะแทว ตำบลในเมือง อำเภอเมือง จังหวัดอุบลราชธานี และศึกษาการปรับเปลี่ยนอัตลักษณ์ทางวัฒนธรรมกลุ่มชาวไทยอีสานและชาวไทยเชื้อสายเวียดนามในชุมชนบุ่งกะแทว ตำบลในเมือง อำเภอเมือง จังหวัดอุบลราชธานี
วิธีการศึกษาครั้งนี้ใช้การวิจัยเชิงคุณภาพ โดยการศึกษาข้อมูลจากเอกสารและการวิจัยภาคสนาม ใช้การสังเกตและสัมภาษณ์ เพื่อมุ่งตอบวัตถุประสงค์ของการวิจัยเป็นหลัก และได้นำเสนอผลการวิจัยแบบพรรณนาเชิงวิเคราะห์
ผลการวิวัย พบว่า
ชุมชนบุ่งกะแทวเป็นชุมชนที่มีลักษณะทั่วไปทางสังคมและวัฒนธรรมแตกต่างจากชุมชนอื่น ๆ ด้วยเหตุว่ามีการผสมผสานระหว่างวัฒนธรรมชาวไทยอีสานกับวัฒนธรรมชาวไทยเชื้อสายเวียดนาม ประชากรของชุชนส่วนมากนับถือศาสนาคริสต์ นิกายโรมันคาทอลิก สภาพทางด้านสังคมจึงเป็นสังคมของชาวคริสต์โดยแท้จริง
อัตลักษณะของชุมชนหรือชาติพันธุ์หนึ่ง ๆ เกิดขึ้นจากการอยู่ร่วมกันของมนุษย์เป็นกลุ่มสังคม เกิดมีการปฏิสัมพันธ์ต่อกัน มีประสบการณ์ในการใช้ชีวิตอยู่ร่วมกันซึ่งอาจต้องเผชิญกับวิกฤตการณ์ทางสังคมและจิตใจ อันเกิดจากการที่สมาชิกในสังคมต้องพยายามปรับตัวและดำรงตนให้สอดคล้องเหมาะสมกับความต้องการและความคาดหวัง ตลอดจนกระบวนการทางสังคมก่อให้เกิดเป็นกฎเกณฑ์ ระเบียบปฏิบัติ ธรรมเนียมประเพณี ผูกพันและพัฒนาจนเกิดเป็นวัฒนธรรมการดำรงชีวิตของสังคม ซึ่งช่วยให้การดำรงและการเคลื่อนไปของกระบวนการทางสังคมอยู่ได้อย่างมั่นคง ดังนั้นมนุษย์จึงต้องพยายามดำรงรักษาความเป็นตัวตนของตัวเอง ความเป็นกลุ่มสังคมหรือกลุ่มชาติพันธุ์ของตนเอง และการมีความหมายในตนเองผ่านวัฒนธรรมประเพณี ระเบียบปฏิบัติตลอดจนคุณค่าสูงสุดทางจิตใจของกลุ่มสังคม ส่งผลให้เกิดลักษณะเฉพาะอันถือเป็นอัตลักษณ์ของกลุ่มชาติพันธุ์ต่าง ๆ ขึ้นอย่างหลากหลาย
ชาวไทยเชื้อสายเวียดนามได้ปรับเปลี่ยนอัตลักษณ์ทางชาติพันธุ์ เมื่อบริบทสถานการณ์ทางสังคมนั้นได้เปลี่ยนแปลงไป กล่าวคือ ชาวไทยเชื้อสายเวียดนามได้มีการผสมกลมกลืนทางวัฒนธรรมให้เข้ากับสังคมไทย การพูดภาษาไทย การเรียนหนังสือไทย และในด้านศาสนา มีการประกอบพิธีกรรมทางศาสนา ไม่ว่าจะเป็นพิธีกรรมงานศพ งานแต่งงาน ประเพณีไหว้ดวงวิญญาณของบรรพบุรุษ การไหว้ตรุษญวน เป็นต้น สัญลักษณ์ทางวัฒนธรรมที่แสดงออกเหล่านี้ ล้วนเป็นการสืบทอดและดำรงอัตลักษณ์ทางชาติพันธุ์ทั้งสิ้น และในขณะเดียวกันก็ใช่ว่าวัฒนธรรมเหล่านั้นจะคงที่ไม่เปลี่ยนแปลง หากแต่มีการปรับรูปแบบให้เหมาะสมกับบริบทและสถานการณ์ทางสังคมมีการรับเอา และปรับเปลี่ยนวัฒนธรรมบางอย่างเพื่อให้สังคมส่วนใหญ่ยอมรับ หรือการที่ชาวไทยเชื้อสายเวียดนามเลือกที่จะใช้ภาษาเวียดนาม ภาษาอีสาน และภาษาไทยเมื่อครั้งที่ต้องปฏิสัมพันธ์กับคนกลุ่มต่าง ๆ การสร้างเรือนแบบทรงไทยอีสาน ซึ่งจากเดิมบ้านเรือนแบบเวียดนามจะเป็นบ้านชั้นเดียว วัฒนธรรมการกิน การแต่งกาย หลายอย่างมีการผสมผสานเข้ากับวัฒนธรรมไทย ในส่วนของประเพณี เช่น งานศพที่มีการลดขั้นตอนในพิธีกรรมบางขั้นตอนเพื่อความสะดวก เช่นเดียวกับงานแต่งงานที่ปรับรูปแบบไปมาก แต่ยังคงส่วนที่เกี่ยวข้องกับความเชื่อทางชาติพันธุ์ คือ การไหว้บอกกล่าวบรรพบุรุษที่ล่วงลับไปแล้วต่อหน้าแท่นบูชาบรรพบุรุษของตระกูล เป็นต้น
จากการศึกษาการผสมผสานทางวัฒนธรรมของชาวไทยอีสานและชาวไทยเชื้อสายเวียดนามในชุมชนบุ่งกะแทว บ่งบอกถึงวิถีชีวิตของกลุ่มชนที่มีความแตกต่างทางเชื้อชาติ ศาสนาและมรดกทางวัฒนธรรม การใช้ชีวิตอยู่ร่วมกันมาอย่างยาวนาน ด้วยปัจจัยหลาย ๆ ด้าน ก่อให้เกิดการเรียนรู้ แลกเปลี่ยนวัฒนธรรมซึ่งกันและกัน ทำให้มีการผสมผสานทางวัฒนธรรมบนพื้นฐานความเป็นอยู่แบบสังคมพหุวัฒนธรรม
The research was aimed to study the existence of cultural identity of Thai Isan people and those of Vietnamess descent in the community of Bungkasaew in Muang district of Ubon Ratchathani and investigate their changes of the cultural identity.
The present study was qualitative. The study was conducted based on the documents and the field work by observing and interviewing. The research results were presented by analytic description
The research findings were as follows:
The community of Bungkasaew was uniquely different from other communities in that here was a combination of Thai and Vietnamese cultural identities. The majority of the esidents were Roman Catholic Christians.
Communal identity comes from humans living together as a society in which the interaction was experienced. As a consequence social and spiritual crisis was inevitable. This is because humans find it crucial to adapt to environments and surroundings. Humans have to maintain their identity through traditions and practices as well as spiritual values. Thanks to that, there appears a variety of the identity of ethnic groups.
Thai of Vietnamese descent had changed their ethnic identity when the social context changed. They had intermingled with their Thai counterparts. They speak and learn Thai. However, they have retained their religious practices, for example, funeral rite, wedding ceremony and worship of the ancestor spirit. All these constitute the continuation and existence of the ethnic identity. All these practices are kept alive with some adjustment and adaptation to make it suitable to social context. Thai of Vietnamese had adopted and changed some culture to be socially accepted. Sometimes they have to speak Thai, Isan dialect and Vietnamese depending on the situations. They build their house similar to Thai houses. Other changes can be seen in their eating habit and dressing. Changes have been made in funeral rites and wedding except the parts relating to their ancestors worship.
Based o the study of the cultural combination of Thai I san and Vietnamese people, it was found that there was some difference in the way of life in the community in question. There were many factors contributing to learning, cultural exchanges and mixture based on multicultural society.