ผลการจับสัตว์น้ำจากลอบหมีกหอม และพฤติกรรมบางประการของหมึกหอม (Sepioteuthis lessoniana) ที่อยู่ในลอบ บริเวณชายฝั่งจังหวัดระยอง

The catch from bigfin reef squid trap and some behaviors of the squid (Sepioteuthis lessoniana) inside the trap around the coastal area of Rayong province

Name: อัลพิณัฐ วิธานยูรวัฒน์

ThaSH: มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ -- วิทยานิพนธ์. วท.ม. (วิทยาศาสตร์ทางทะเล) 2561.

Classification :.LCCS: SH374.52.T35

ThaSH: มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์. -- สาขาวิทยาศาสตร์ทางทะเล -- วิทยานิพนธ์

ThaSH: ประมงหมึกหอม -- ระยอง

ThaSH: หมึกหอม -- ระยอง

ThaSH: ลอบหมึก

Abstract: การศึกษานี้มีวัตถุประสงค์เพื่อหาผลการจับ องค์ประกอบของสัตว์น้ำขนาด และอัตราส่วนเพศ ของหมึกหอม ในแต่ละช่วงฤดูมรสุมที่ได้จากการทำประมงลอบหมึกหอม รวมทั้งศึกษาการทำประมงลอบ หมึก บริเวณชายฝั่ง จ.ระยอง เก็บข้อมูลตั้งแต่ ส.ค. 57–เม.ย. 58 ด้วยการจดบันทึกการทำประมงทุกวัน โดยชาวประมง 1 คน และการลงเรือร่วมกับชาวประมง เดือนละครั้ง ส่วนพฤติกรรมของหมึก ศึกษาโดย ติดตั้งกล้องบันทึกภาพใต้น้ำ 1 ตัว บริเวณทางเข้าลอบ ในเดือน มี.ค.–เม.ย. 58 (3 ครั้ง) ผลการศึกษา พบว่า ชาวประมงใช้ลอบหมึกทรงลูกบาศก์ครึ่งวงกลมขนาด 95x105x80 ซม. ลอบหุ้มด้วยอวนโพลีเอทธีลีนสีดำ ขนาดตา 70 มม. เรือประมงยาว 6.3 ม. ทิ้งลอบไว้ 1-2 วัน กู้ลอบเวลากลางวัน 50-80 ลอบ/ วัน จากสมุดบันทึก ค่า CPUE (รวมหมึกหอมและหมึกกระดอง) เฉลี่ย ในฤดูฝน หนาว และร้อน เท่ากับ 0.90±0.28, 0.38±0.08 และ 0.62±0.15 กก./ลอบ ตามลำดับ ฤดูร้อนและฤดูฝน ไม่แตกต่างกัน แต่ฤดูหนาว CPUE เฉลี่ยน้อยกว่าทั้ง 2 ฤดู อย่างมีนัยสำคัญ (p<0.05) CPUE ในแต่ละเดือน จากสมุดบันทึก สูงสุดในเดือน ส.ค. มีค่า 1.07 กก./ลอบ ต่ำสุดในเดือน ธ.ค. มีค่า 0.30 กก./ลอบ ส่วน CPUE จากการลง เรือสำรวจ สูงสุดในเดือน มี.ค. มีค่า 0.75 กก./ลอบ (2.64 ตัว/ลอบ) ต่ำสุดในเดือน ธ.ค. มีค่า 0.17 กก./ ลอบ (0.67 ตัว/ลอบ) พบหมึกเข้าลอบ 3 ชนิด ได้แก่ หมึกหอม (Sepioteuthis lessoniana) หมึกกระดองลายเสือ (Sepia pharaonic) และหมึกกระดองลายใหญ่ (Sepia aculeata) โดยหมึกหอมเป็นองค์ประกอบหลัก พบในฤดูฝน หนาว ร้อน คิดเป็นร้อยละ 89.0 94.6 และ 95.0 ตามลำดับ ส่วนกลุ่มปลา ที่พบ เช่น ปลาวัวหางพัด (Monacanthus chinensis) ปลาสายบัว (Lutjanus vitta) ปลาวัวหางตัด (Aluterus monoceros) ความยาวเฉลี่ยของลำตัวหมึกหอมเพศผู้และเพศเมียในฤดูฝน หนาว และร้อน เท่ากับ 21.8±4.8 ซม. 18.8±3.8 ซม. และ19.6±3.8 ซม. ตามลำดับ อัตราส่วนเพศผู้ต่อเพศเมียเท่ากับ 1:0.48 ส่วนพฤติกรรมพบว่าหมึกหอมเข้าลอบทั้งเพศผู้และเพศเมีย สันนิษฐานว่าเพศเมียเข้าลอบเพื่อ วางไข่ ส่วนเพศผู้เข้าลอบเพื่อผสมพันธุ์กับเพศเมีย เมื่อพิจารณาจากอัตราส่วนเพศ พร้อมกับการสังเกตพฤติกรรมคาดว่า เพศเมียตัวเดียวสามารถผสมพันธุ์กับหมึกเพศผู้ได้หลายตัว ลอบหมึกมีการเลือกจับสัตว์น้ำ เป้าหมายได้สูงทั้งชนิดและขนาดจากการสังเกตโดยกล้องใต้น้ำ พบหมึกอยู่บริเวณนอกลอบเป็นจำนวนมาก แต่เข้าลอบน้อยตัว ดังนั้นการศึกษาความสัมพันธ์ระหว่างพฤติกรรมของหมึกหอมกับกระบวนการจับของลอบ เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพการจับเป็นประเด็นที่น่าสนใจศึกษาต่อไป This study aimed to analyze the catch, catch compositions, size and sex ratio of Bigfin reef squid (BRS) (Sepioteuthis lessoniana) from squid trap fishery in each monsoon including examined the fishing method around Rayong coastal province. Data were collected in Aug 2014- Apr 2015 from daily log-book recording by a fisher and onboard surveys with the fisher, once a month. The BRS behaviors were observed by an underwater camera that installed at the trap entrance in Mar and Apr 2015 (3 times). The results showed that the fisher used cubic semi-circle shaped trap with the size of 95x105x80 cm, covered with black PE net, mesh size of 70 mm. Fishing boats length was 6.3 m. Soak time was 1-2 days. Traps were retrieved in the daytime, 50- 80 trap/day. From the log-book, average CPUE (BRS plus cuttlefish) in rainy, winter and summer were 0.90±0.28, 0.38±0.08 and 0.62±0.15 kg/trap, respectively. The CPUE was not different between summer and rainy but winter was significantly different (p<0.05), less than the 2 seasons. The highest average CPUE was in Aug, 1.07 kg/trap and lowest in Dec, 0.30 kg/trap. From onboard surveys, the highest CPUE was in Mar, 0.75 kg/trap (2.64 individuals/trap) and lowest in Dec was 0.17 kg/trap (0.67 individuals/trap). Three squid species were found in trap such as the BRS (S. lessoniana), Pharaoh cuttlefish (Sepia pharaonis) and Needle cuttlefish (Sepia aculeata). The BRS composed as the main compositions (% by number) found in rainy, winter and summer as 89.0, 94.6 and 95.0% respectively. Some fish species were found in the trap, for example Fan bellied leatherjacket fish (Monacanthus chinensis), Brownstripe red snapper (Lutjanus vitta), Unicorn leatherjacket filefish (Aluterus monoceros). Average mantle lengths of the BRS (both sexes) in rainy, winter and summer were 21.8±4.8, 18.8±3.8 and 19.6±3.8 cm, respectively. Sex ratio of male:female squid was 1:0.48. The both sexes of BRS could enter the trap. It was assumed that the female entered for spawning and male entered for mating. Considering from the sex ratio and some behaviors observations, a female squid could do mating with many males. The trap was very high for both size and species selectivity gear for the BFR. Underwater observations revealed that there were many BRS appeared outside the trap but only few entrapped. Hence the study on relationships between the squid behavior to understand the capture process apply for increasing the catch efficiency is interesting issues for the next.

มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์. สำนักหอสมุด

Address: กรุงเทพมหานคร

Email: tdckulib@ku.ac.th

Name: อนุกรณ์ บุตรสันติ์

Role: อาจารย์ที่ปรึกษาวิทยานิพนธ์หลัก

Name: เมธี แก้วเนิน

Role: อาจารย์ที่ปรึกษาวิทยานิพนธ์ร่วม

Created: 2561

Modified: 2568-06-27

Issued: 2568-06-27

วิทยานิพนธ์/Thesis

วิทยานิพนธ์/Thesis

application/pdf

URL: https://www.lib.ku.ac.th/KUthesis/2561/anpinut-wit-all.pdf

CallNumber: SH374.52.T35 .อ117

tha

Spatial: ระยอง

DegreeName: วิทยาศาสตรมหาบัณฑิต

Level: ปริญญาโท

Descipline: วิทยาศาสตร์ทางทะเล

Grantor: มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์

©copyrights มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์

ลำดับที่.	ชื่อแฟ้มข้อมูล	ขนาดแฟ้มข้อมูล	จำนวนเข้าถึง	วัน-เวลาเข้าถึงล่าสุด
1	anpinut-wit-all.pdf	5.31 MB

ใช้เวลา

0.026344 วินาที