นิเวศวิทยาวัฒนธรรมของชุมชนที่อาศัยอยู่สองฝั่งแม่น้ำคำ อำเภอแม่ฟ้าหลวง จังหวัดเชียงราย

The cultural ecology of communities locating on Mae Kham River Banks in Mae FahLuang District, Chiang Rai Province

Name: อารีรัตน์ จีนะบุญเรือง

ThaSH: นิเวศวิทยาวัฒนธรรม

ThaSH: นิเวศวิทยาลำน้ำ -- เชียงราย

ThaSH: แม่น้ำคำ

Abstract: การศึกษาเรื่องนิเวศวิทยาวัฒนธรรมของชุมชนที่อาศัยอยู่สองฝั่งแม่น้ำคำ อำเภอแม่ฟ้าหลวง จังหวัดเชียงราย เป็นการศึกษาเชิงคุณภาพ เก็บข้อมูลภาคสนามโดยวิธีทางชาติพันธุ์วรรณนา มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาความเป็นมาของชุมชนและนิเวศวิทยาวัฒนธรรมของชุมชนที่อาศัยอยู่สองฝั่งแม่น้ำคำ อำเภอแม่ฟ้าหลวง จังหวัดเชียงราย หน่วยวิเคราะห์ในการศึกษาครั้งนี้ ได้แก่ ชุมชน สองฝั่งแม่น้ำคำ อำเภอแม่ฟ้าหลวง จังหวัดเชียงราย ได้แก่ บ้านหัวแม่คำ หมู่ 4 บ้านหินแตก หมู่ 1 ตำบลแม่สลองใน และบ้านสามัคคีใหม่ หมู่ที่ 13 ตำบลแม่ฟ้าหลวง อำเภอแม่ฟ้าหลวง จังหวัดเชียงราย กลุ่มเป้าหมายที่ใช้ในการศึกษาทั้งหมด 24 คน เครื่องมือที่ใช้ในการเก็บรวบรวมข้อมูลเป็นแบบสัมภาษณ์แบบมีโครงสร้างและการสนทนากลุ่ม ผู้ศึกษาดำเนินการเก็บรวบรวมข้อมูลเพื่อทำการวิเคราะห์ด้วยตนเอง การวิเคราะห์ข้อมูลเป็นการวิเคราะห์เนื้อหา สรุปความตามประเด็นสำคัญและนำเสนอขอ้มูลแบบความเรียง ผลการศึกษาพบว่า หมู่บ้านหรือชุมชนบริเวณสองฝั่งแม่น้ำคำ อำเภอแม่ฟ้าหลวง จังหวัดเชียงราย ส่วนใหญ่เป็นชนเผ่าที่อพยพย้ายถิ่นฐานหนีภาวะสงครามจากประเทศเมียนมาร์เข้ามาตั้งรกรากอยู่บริเวณที่ราบสองฝั่งแม่น้ำคำ ประกอบด้วยชนเผ่าต่างๆ ได้แก่ ลีซอ อาข่า ลาหู่ จีนฮ่อ จีนยนูนาน ไทยแดง ไทยลื้อ ไทยใหญ่ และม้ง ซึ่งแต่ละชนเผ่ามีการประกอบพิธีกรรมตามความเชื่อของตน เช่น พิธีเช็งเม้งหรือการไหว้ผีบรรพบุรุษ สารทจีน ไหว้พระจันทร์ ตรุษจีน การไหว้ศาลเจ้า การไหว้เจ้าป่าเจ้าเขา การขอขมาแม่น้ำ รวมไปถึงการสร้างบ้านเรือน เหตุผลสำคัญของการย้ายถิ่นฐานเข้ามาอาศัยอยู่บริเวณลุ่มแม่น้ำคำของชนเผ่าต่างๆ คือการใช้ประโยชน์จากแม่น้ำคำในการอุปโภคบริโภคได้ ความสัมพันธ์ของคนในชุมชนกับทรัพยากรธรรมชาติ อันได้แก่ ป่าไม้ แม่น้ำ และดิน พบว่า ชุมชนมีความสัมพันธ์กันอย่างใกล้ชิดตั้งแต่อดีต อาศัยไม้ในป่าเพื่อนำมาใช้สร้างบ้านเรือน และอาศัยที่ดินในการก่อสร้างบ้านเรือน รวมไปถึงการประกอบอาชีพ และใช้ประโยชน์จากแม่น้ำคำในการอุปโภคบริโภค ความสัมพันธ์ของคนในชุมชนกับชุมชนใกล้เคียงในการทำกิจกรรมทางสังคมต่างๆ ของหมู่บ้านหรือชุมชน จะทำเฉพาะภายในชุมชน ไม่ได้มีการเชิญให้ชุมชนอื่นๆ เข้ามามีส่วนร่วมในกิจกรรมดังกล่าว เนื่องจากแต่ละหมู่บ้านต่างมีกิจกรรมเป็นของตัวเอง จัดทำกันเฉพาะภายในหมู่บ้านเพราะมีความเชื่อที่แตกต่างกัน

มหาวิทยาลัยราชภัฏเชียงราย. สำนักวิทยบริการและเทคโนโลยีสารสนเทศ

Address: เชียงราย

Email: arit@crru.ac.th

Name: ประกายศรี ศรีรุ่งเรือง

Role: อาจารย์ที่ปรึกษาการศึกษาอิสระหลัก

Name: เลหล้า ตรีเอกานุกูล

Role: อาจารย์ที่ปรึกษาการศึกษาอิสระร่วม

Created: 2560

Modified: 2560-07-26

Issued: 2560-07-26

วิทยานิพนธ์/Thesis

application/pdf

tha

Spatial: เชียงราย

DegreeName: รัฐประศาสนศาสตรมหาบัณฑิต

Level: ปริญญาโท

Descipline: รัฐประศาสนศาสตร์

Grantor: มหาวิทยาลัยราชภัฏเชียงราย

©copyrights มหาวิทยาลัยราชภัฏเชียงราย

ลำดับที่.	ชื่อแฟ้มข้อมูล	ขนาดแฟ้มข้อมูล	จำนวนเข้าถึง	วัน-เวลาเข้าถึงล่าสุด
1	1-Cover.pdf	559.68 KB	45	2026-07-20 10:41:03
2	2-Abs.pdf	556.21 KB	44	2026-05-26 18:16:01
3	3-Ack.pdf	405.69 KB	38	2026-07-20 10:41:31
4	4-Con.pdf	424.74 KB	41	2026-05-26 18:16:01
5	5-Ch1.pdf	459.98 KB	51	2026-05-26 18:16:01
6	6-Ch2.pdf	667.77 KB	58	2026-05-26 18:16:01
7	7-Ch3.pdf	437.78 KB	42	2026-07-20 10:42:58
8	8-Ch4.pdf	1.12 MB	42	2026-07-20 10:42:24
9	9-Ch5.pdf	494.97 KB	45	2026-07-20 10:42:03
10	10-Ref.pdf	464.63 KB	42	2026-07-20 10:41:54
11	11-App.pdf	430.57 KB	37	2026-05-26 18:16:01
12	12-Bio.pdf	416.98 KB	33	2026-07-20 10:41:42

ใช้เวลา

0.077691 วินาที