ความเชื่อและปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อความเชื่อเรื่องบุญและบาปในบทเพลงลูกทุ่งอีสานของครูเพลงลูกทุ่งอีสานร่วมสมัย

The Beliefs and Factors Influencing The Belief in Puñña and Pâpa Contents of the North Eastern Contemporary Thai Country Songs.

Name: นายสมชัย ศรีนอก

keyword: ความเชื่อเรื่องบุญและบาป

Abstract: วิทยานิพนธ์เรื่อง ความเชื่อและปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อความเชื่อเรื่องบุญและบาปในบทเพลงลูกทุ่งอีสานของครูเพลงลูกทุ่งอีสานร่วมสมัยนี้ เป็นการศึกษาวิจัยที่ผสมผสานทั้งเอกสารและการประยุกต์ใช้ โดยนำคติความเชื่อด้านพระพุทธศาสนาที่ปรากฏในบทเพลงลูกทุ่งอีสานมาวิเคราะห์เกี่ยวกับเนื้อหา ซึ่งมีวัตถุประสงค์๑)เพื่อศึกษาประวัติและความเป็นมาของเพลงลูกทุ่งอีสาน ๒) ความเชื่อด้านพระพุทธศาสนาที่ปรากฏในบทเพลงลูกทุ่งอีสานและ๓)ปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อความเชื่อที่ปรากฏในวรรณกรรมบทเพลงลูกทุ่งอีสานที่มีต่อวิถีชีวิตของชาวอีสาน และการประยุกต์ใช้ในปัจจุบัน ผลการวิจัยพบว่า พัฒนาการความเชื่อและปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อความเชื่อเรื่องบุญและบาปในบทเพลงลูกทุ่งอีสานของครูเพลงลูกทุ่งอีสานร่วมสมัยนี้ มีภูมิหลังมาจากการที่มี ๑) ครูเพลงกลุ่มหนึ่งที่เขียนเพลงขึ้นมาในแนวของตนเอง ๒) ต่อมาได้มีการเขียนในแนวลูกทุ่งอีสานซึ่งนำภาษาพูดอีสานเข้าไปผสมผสานด้วย ๓) เมื่อมีการนำมาผสมผสานกันแล้วได้ก่อให้เกิดการผสมผสานระหว่างวัฒนธรรมขึ้น บทเพลงลูกทุ่งอีสานยังช่วยให้ทราบถึงคติความเชื่อได้อย่างชัดเจน ได้แก่ ความเชื่อและปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อความเชื่อเรื่องบุญและบาปสะท้อนให้ทราบเรื่องกรรมและผลของกรรมที่พัฒนามาตามยุคตามสมัย ความเชื่อของการรจนาบทเพลงลูกทุ่งอีสานเป็นรากฐานที่สำคัญของการส่งเสริมวัฒนธรรม จารีตประเพณี และค่านิยมทางสังคมของชาวอีสาน ซึ่งปรากฏเป็นองค์ความรู้ในด้านต่างๆ คือ ๑) องค์ความรู้ที่แสดงถึงความเป็นมา แนวคิด และหลักธรรมในทางพระพุทธศาสนา ๒) องค์ความรู้ทีมีผลต่อการส่งเสริมศิลปวัฒนธรรม จารีตประเพณี และค่านิยมทางสังคมของชาวอีสาน และ ๓) องค์ความรู้ที่สร้างกระบวนการผสมผสานความรู้ในทางพระพุทธศาสนาและความเชื่อในท้องถิ่นเข้าด้วยกัน กับองค์ความรู้เหล่านั้น ๔) มีความเชื่อมโยงกับหลักคิดและวิธีการปฏิบัติที่นำไปสู่การสร้างกฎเกณฑ์ทางสังคม วัฒนธรรม จารีตประเพณี โดยมีอิทธิพลต่อแนวความคิด ความเชื่อ การเมือง การปกครอง จารีตประเพณีในภาคอีสาน ๕)รวมทั้งการสร้างสรรค์วรรณกรรมในสังคมไทย และที่สำคัญ คือ ๖)เพื่อความยั่งยืนของหลักธรรมทางพระพุทธศาสนาวรรณกรรมอีสานเกี่ยวกับบทเพลงลูกทุ่งอีสาน ที่มีต่อวิถีชีวิตแบบชาวอีสานนั้นนับว่ามีความสำคัญอีกประเภทหนึ่ง จากการศึกษาวิจัยสัมภาษณ์ครูเพลงลูกทุ่งอีสานพบว่า ครูเพลงทุกท่านมีความเชื่อในเรื่องบุญบาป ซึ่งเป็นหลักคำสอนในทางพระพุทธศาสนา และในเนื้อหาของเพลงนั้น บางเพลงจะสื่อด้านด้านความรู้ทางด้านการศึกษา บางเพลงจะสื่อในด้านจินตนาการอารมณ์และความรู้สึก บางเพลงจะสื่อในด้านด้านคติธรรม วิถีชีวิต ปรัชญา ประวัติศาสตร์วัฒนธรรมประเพณี บางเพลงจะสื่อในเรื่องพฤติกรรม ไหวพริบและสติปัญญา แต่ทั้งหมดนั้นก็มาจากความเชื่อในพระพุทธศาสนา ส่วนบริบททางสังคม วัฒนธรรม และพระพุทธศาสนาในภาคอีสานที่มีความสัมพันธ์กับวรรณกรรมพระพุทธศาสนาในบทเพลงลูกทุ่งอีสานนั้น พบว่า ๑) สังคมทุกชนชั้นให้การยอมรับบทเพลงลูกทุ่งอีสานร่วมสมัย ๒)เข้าใจบทเพลงแม้นจะไม่เป็นวิทยาศาสตร์แต่ก็นำเสนอในเรื่องบุญกรรมที่ช่วยบรรเทาความทุกข์โศกได้ ๓)บทเพลงลูกทุ่งอีสานสะท้อนภาพให้เห็นความเป็นจริงในสังคม ๔)ความเชื่อในเรื่องของบุญและบาปมีอิทธิพลกับการสร้างสรรค์วรรณกรรมในอีสาน ข้อเสนอแนะองค์ความรู้และภูมิปัญญานั้น จะได้รับการยอมรับและสืบต่อไปได้ ก็เพราะการมีส่วนร่วมของชุมชนในด้านการจัดการความรู้และการจัดการทรัพยากรวัฒนธรรม ทั้งนี้เพื่อเป็นการรักษามรดกทางปัญญา และนำมาสู่การประยุกต์ใช้ในสถานการณ์ที่เหมาะสม

มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. สำนักหอสมุดและเทคโนโลยีสารสนเทศ

Address: กรุงเทพมหานคร

Email: library@mcu.ac.th

Name: พระสุธีธรรมานุวัตร (เทียบ สิริาโณ)

Role: อาจารย์ที่ปรึกษา

Name: รศ. ดร.สำเนียง เลื่อมใส

Role: อาจารย์ที่ปรึกษา

Name: ดร.อธิเทพ ผาทา

Role: อาจารย์ที่ปรึกษา

Created: 2553

Modified: 2553-10-22

Issued: 2553-10-22

วิทยานิพนธ์/Thesis

application/pdf

tha

DegreeName: พุทธศาสตรดุษฎีบัณฑิต

Level: ปริญญาเอก

Descipline: สาขาวิชาพระพุทธศาสนา

Grantor: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย

©copyrights มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย

ลำดับที่.	ชื่อแฟ้มข้อมูล	ขนาดแฟ้มข้อมูล	จำนวนเข้าถึง	วัน-เวลาเข้าถึงล่าสุด
1	2552726.pdf	2.02 MB	1199	2025-10-29 16:40:35

ใช้เวลา

0.038076 วินาที